Cep telefonu ithalatı 2 milyar dolara dayandı

Yılmaz YILDIZ / İSTANBUL

2001 krizinden sonra küçülme gösteren sektörde 2003 yılı ile birlikte yüzde 15'lik bir büyüme oranına ulaşıldı. Genpa Pazarlama Müdürü Berna Akyüzöğüt, 2004 yılında cep telefonu cihazı ithalatının 6 milyon adet olarak tahmin edildiğini söyledi.

Bu rakam içerisinde yüzde 15-20'si kaçak, yüzde 10-15 paralel ticaret olmak üzere toplamda kaçak ve paralelin yüzde 30'lara çıktığını belirten Akyüzöğüt, "Toplam pazar büyüklüğünün 1,5 milyar euro olarak gerçekleşmesini bekliyoruz" dedi.

Cep telefonu alımında yüzde 6,75'i Özel Tüketim Vergisi, yüzde 18'i Katma Değer Vergisi olmak üzere toplam yüzde 25 vergi alındığına dikkat çeken Akyüzöğüt, "Bu oranların yüksek olması kaçakçılığın artmasına yol açıyor. Tüketici açısından 150 euroluk cihazı 100-120 euroya almak çok cazip. Ekonomik koşulları bizimki gibi bir ülkeden bahsediyorsak bu çok daha kolay hale geliyor. Yüzde 25'lik fark 400 euroluk bir cihazda 100 euro haline geliyor. 100 euro ise neredeyse başka bir cihaz parası" diye konuştu.

Sektörde faaliyet gösteren 10 bin civarında perakendeci ve bayinin yaklaşık olarak bin 500'ü yasal olarak kayıtlı, 8 bin 500'ü ise kayıtsız. Yüksek vergiden kaçmak için cihaz parçaları monte edilmemiş biçimde ayrı ayrı ithal ediliyor. İstanbul Ticaret Odası'nın araştırmasına göre pazara giren yıllık yaklaşık 1 milyon kaçak cihazın devlete faturası 125 trilyon lira.

47 firmanın ithalat yaptığı, 5 ana üreticinin, 3 operatörün ve 10 bin satıcı bayiinin bulunduğu Türkiye GSM pazarındaki kayıtdışı cironun boyutu yaklaşık 250 milyon euro. Bir telefonda 100 milyon liradan başlayıp 300 milyon liraya ulaşabilen kayıtdışılıktan kaynaklanan indirim, tüketiciyi kaçak telefona yöneltmeye yetebiliyor. Üstelik bu seçimi yapan yalnızca dar gelirli olmuyor. Refah düzeyleri ve alım gücü çok yüksek tüketiciler bile bayilerden kaçak cihaz isteyebiliyor.

Sektördeki distribütör firmalardan edinilen bilgilere göre, cep telefonu penetrasyon (kullanım oranı) açısından karşılaştırma yapıldığında Avrupa ülkelerine göre çok önemli bir pazar konumunda olan Türkiye'de yaklaşık 20 milyon cep telefonu abonesi bulunuyor. Ortalama 2-3 yılda bir telefonların yenilendiği dikkate alındığında bugüne kadar 50 milyondan fazla cep telefonu ithal edilmiş olduğu belirtiliyor. Sektörde ithalatçı konumunda olan firmaların ve Vestel, Arçelik gibi teknoloji devlerinin, Tayvan, Malezya gibi en azından montaj için birer tesis kurması halinde, tamamen ithalatçı olan Türkiye'nin, başta Türk Cumhuriyetleri olmak üzere Ortadoğu ve Afrika ülkelerine yönelik ihracat da gerçekleştirilebileceği kaydediliyor. Bu konuda en büyük görevin ise gerekli teşvik ve yol göstericilik açısından hükümete düştüğü vurgulanıyor.

----------------- imza------------------