"Çiçek yerine bağış yap" sözüçiçekçiyi hasta ediyor

FAHRİ SARRAFOĞLU

<ı> Çiçekçiler Odası'na kaç kişi üye? ı

2000'in üstünde üyemiz var. Normal olarak 4000'in üstünde olması gerekir. Ama şu anda 2500 civarında üyemiz var. Bunu nete dönüştürürsek 2000'in üzerinde net üyemiz var.

<ı> Türkiye'de ne kadar çiçek üretilmektedir? ı

Bugün Kenya 30 milyon nüfusuyla yılda 2 milyar dolar çiçek ihraç ediyor. Türkiye daha 200 milyon doları yeni gördü. Türkiye'de 150 çeşit çiçek üretilir. Eskiden Arjantin'e bile çiçek gönderiyorduk. İngiltere, Hollanda, Belçika ve Fransa gibi ülkeler hâlâ Türkiye'nin çiçeklerini kokluyor. Ama aracı kurumlar vasıtasıyla işimizi gördüğümüzden hep onlar kârda, biz zararda. Şimdi Antalya, Yalova ve İzmir gibi Türkiye'nin en önemli çiçek üretim merkezlerinde çiçek yerine kavun, fasulye, domates yetiştiriliyor.

<ı> Sektörde çalışan sayısı hakkında da bilgi alabilir miyiz? ı

Dünya Çiçekçiler Birliği'ne 1967'de giren Türkiye'de 16 bin bahçıvan çalışıyor. Bu sektörden 600 bin kişi kazanç sağlıyor. Türkiye'nin ilk mezatı Sadık Güzelosman tarafından Çiçek Pasajı'nda 1946 yılında açılmış. O zamana kadar gayrimüslimlerin elinde olan çiçek sektörü, bu tarihten sonra Türklerin eline geçiyor.

<ı> Nerelere ihracat yapıyoruz? ı

Japonya başta olmak üzere, İsviçre, İsveç, Rusya, Belçika, Ukrayna ve ABD. En fazla karanfil ihraç ediyoruz. Karanfili en fazla alan da İngiltere. Bunun dışında nergis, gerbera, glayöl de ihraç ediyoruz.

<ı> Çiçekçilik sektörünün okulları var mı ülkemizde? ı

Hollandalılar laleyi Türklerde görüp 225 ziraat okulu açmışlar. Hem de her çiçek için ayrı bir bölüm. Bizde ise 23 ziraat okulu var. Bu ülkede tarım şuraları yapılıyor ve çiçekçiler çağırılmıyor. İstanbul'da bile birkaç botanik parkı var. Onları doğru dürüst gezemiyorsunuz bile. Mesela İstanbul Müftülüğü içerisinde bulunan Botanik parkını çoğu kimse bilmez.

<ı> Sektörde de kayıtdışılık var mı? ı

Her işte olduğu gibi, yani bütün sektörlerde merdiven altı dediğimiz kaçak çalışma oluyor. Tarifeli odalar dışında 176 tane oda var İstanbul'da. En büyük esnaf ordusu İstanbul'da. Ben İstanbul Esnaf Odalar Birliği'nin 9. üyesiyim. Yani İstanbul'da kurulan 9. odadan birisiyim. Bizim yıllık aidatımız asgari ücretin 4'te 1'i. Geçen sene 75 milyon idi. 75 milyon için ben insanı mahkemeye versem 75 milyon masraf etmem lazım. Tutuyor 150 milyon. 75 milyon da avukat parpası vermem lazım ki. Toplam 225 milyon. Şu anda İstanbul'da bulunan 100 oda, kesin olarak söylüyorum, iflasın eşiğinde.

<ı> Çiçek alırken tüketicinin dikkat etmesi gereken şeyler nelerdir? ı

Pazartesi Cuma ve Çarşamba günü alınan çiçekler çok tazedir. Ama Salı günü alınan çiçek mutlaka 3 günlüktür. Son yıllarda biliyorsunuz balığa boya yapıyorlar. Çiçek hiçbir zaman insanı aldatıcı bir şey değildir, meta değildir. Çiçeğin tazeliği kendiliğinden belli olur. Pazartesi Cuma ve Çarşamba günü alınan çiçekler çok tazedir. Ama Salı günü alınan çiçek mutlaka 3 günlüktür.

Bir çiçek bir gün evvel bahçeden kesilir. Bir gün de mezatta satılır. Pazar günü bahçeden kesilen bir çiçek pazartesi günü kooperatife gelir mesela. Mezatta o gün satılır. Pazartesi akşamı dükkana girer. Salı akşamı, günü 3. günü olur. Yani en fazla Salı günü alınan bir çiçek bile bayat değildir. Çünkü bir çiçek en az bir hafta dayanır. Öyle çiçek vardır ki 15 gün dayanır. Öyle çiçek vardır ki 1 ay dayanır. Öyle çiçek vardır ki 1 gün dayanır. Bir menekşe düşünün. Su çekme gücü yoktur. Başını ıslatmazsanız 1 gün dayanır iki gün dayanır.

<ı> Hükümetten beklentileriniz nelerdir? ı

Hükümetten şu anda hiçbir şey beklemiyoruz. Tek bir beklentimiz var. "Allah rızası için çiçek göndermeyin, x vakfına bağışta bulunun" sözlerini lütfen kınasınlar. Ama ihracat konusunda bazı sıkıntılarımız var. Şöyle bir misal vereyim. Ukrayna'ya çiçek ihraç ediyorduk. Salı Pazarı Gümrüğü'nden 50 bin karanfil verdim. Bir Cuma günü. Pazartesi günü gümrükten dediler ki bir evrakınız eksik, çiçekleriniz burada kaldı. Ukrayna bana telefon açıyor; Benim çiçeklerim nerde? Ben de şoka girdim. Ben geldim o çiçeği iç piyasada kovalara koydum, biraz açtım, sattırdım, üreticinin parasını verdim ama Ukrayna'yla ilişkilerim kesildi.

Çiçekçilik sektörü bir ülkenin refah seviyesini gösterir. Enflasyon düştü deniyor. Tabii düştü, alım gücü de düştü. Yunanistan'da kişi başına çiçek tüketimi 15 dolar. Avrupa ülkelerinde İtalya'da Fransa' da 35 dolar. Hala bizde 50 sent.. Türkiye çiçekçiliği, 1960'lı yıllardan 90'ların sonlarına kadar İngiltere, Rusya, Bulgaristan ve Romanya pazarına hakimdi. Oysa bugün ekonomik krizler nedeniyle Kenya'nın bile gerisinde. Türkiye, iç piyasa için yılda 200 milyon dal çiçek üretiyor. Bunun yarısı İstanbul'da tüketiliyor. Kalan yarısını da İzmir liderliğinde, Anadolu kentleri tüketiyor.

Bu ülkede 20 katrilyon lira içki tüketiliyor. Kimse içki içmeyin, filan vakfa bağış yapın demiyor. 20 katrilyon sigara içiliyor. Kimse sigara içmeyin, filan vakfa bağış yapın demiyor. Ama bu ülkede 12 trilyonluk çiçek tüketimi var. Bunun yüzde 54'ünü İstanbul tüketiyor. Geri kalan yüzde 46'sını diğer iller tüketiyor. Herkes ayağa kalkıyor. Üstelik sağlığa zararlı da değil. Hükümetin ilk kurulduğu günlerde değerli Dışişleri Bakanımız Abdullah Gül, "Bakanlara çiçek göndermeyin sosyal yardımlaşma vakfına bağış yapın" dedi. Sonra da İstanbul'un simgesi olan çelebi lalesini Türkiye'de bulamıyorlar. Kültür Bakanı "Çiçek değil kitap gönderin" dedi. Mehmet Ali Birand daha da ileri gitti. "Sevdiklerinize çocuk bezi gönderin, çiçek göndermeyin" dedi.

İstanbul'da en çok çiçek satışı sırasıyla Şişli, Nişantaşı, Mecidiye-köy ve Yeniköy'de. İstanbul'da en çok satılan çiçek, kırmızı gül. Ama Türkiye genelinde birinciliği kırmızı karanfil. Sıradan bir günde 15 milyon dal çiçek satılırken Sevgililer Günü'nde 100 milyona ulaşıyor. Ama yine de rekor Sevgililer Günü'nde değil. Rekor, 120 milyonla Öğretmenler Günü'ne ait.

----------------- imza------------------