Çin'de bu iştah varken petrol fiyatları düşmez

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başekonomisti Fatih Birol, Çin'in dünya petrol üretiminin yüzde 40'ını talep ettiğini, buna karşılık üretimin artmak yerine azaldığını kaydederek, fiyatların eski düzeyine inmesinin mümkün görülmediğini söyledi. "Artık petrol fiyatlarında önemli düşüş görmek zor" diyen Birol, geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi, 20-25 dolarlık petrol fiyatlarına dönmenin önümüzdeki 2-3 yıl için artık olası görünmediğini ifade etti.

Petrol fiyatlarındaki artışın temel nedenlerin yanı sıra, jeopolitik gelişmelere de bağlı hale geldiğinin altını çizen Birol şunları söyledi: "Ham petrol fiyatları, 70'lerde mi kalır, daha da artabilir mi, ya da 50 dolarlara geriler mi, bunları şimdiden kestirmek zor. Petrol fiyatlarındaki artış, arz-talep sorununun yanı sıra, jeopolitik gelişmelere de bağlı. İran ile dünyanın nükleer tesisler konusundaki tartışmaları, Venezüella ile ABD arasındaki gerginlik, petrol fiyatlarını arttıran jeopolitik gelişmeler."

Petrol fiyatlarının artmasındaki temel nedenlerden en önemlisinin petrol talebinin çok hızlı artışı olduğunu kaydeden Birol, özellikle Çin, dünya petrol talebindeki artışın yüzde 40'ını tek başına oluşturduğunu kaydetti. Buna karşılık petrol talebini karşılayacak düzeyde bir petrol üretimi olmadığını ifade eden Birol şöyle devam etti: "Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt gibi ülkeler rezervlerinin çok altında bir üretim gerçekleştiriyorlar. Üçüncü neden ise rafinerilerin yetersiz olması. Yeni rafinerilere ihtiyaç var ancak bu yeni rafineriler henüz devreye girmedi. Bu temel nedenlerin dışında, jeopolitik gelişmeler, petrol fiyatlarının daha da yükselmesine neden oluyor." Fatih Birol'un tahminlerine göre, Türkiye'nin petrol faturasının bu yıl yaklaşık 11,5 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Hafta içinde 70 doları gören ham petrolün varil fiyatı 67 doların üstünde seyrediyor.

Fatih Birol, Orta Asya ve Kafkasların petrolü ile doğalgazının Avrupa'ya taşınmasında Türkiye'nin stratejik öneminin çok artacağına dikkat çekti. Birol, Türkiye'nin, AB ile görüşmelerinde, elindeki en önemli kozlardan birisinin de enerji kaynaklarının Avrupa'ya taşınmasındaki stratejik rolü olduğunu söyledi.

Türkiye'nin, enerji kaynaklarının Avrupa'ya taşınmasında sadece stratejik öneminin artmayacağına dikkat çeken Birol, geçiş ülkesi olarak, gidecek olan petrol ve doğalgazın ulaştırılmasında taşıma ücreti alacağını da vurguladı.

PARİS / ANKARA

Türkiye enerjiyi etkin kullanmalı

Türkiye'nin, petrol fiyatlarındaki artıştan en çok etkilenecek ülkelerden birisi olduğunu ifade eden Fatih Birol, uzun dönemde Türkiye'nin, etkin bir enerji tasarrufu sağlamak için mutlaka özel taşımacılıktan, toplu taşımacılığa geçmesi gerektiğini söyledi. Türkiye'nin petrol ihtiyacının çok ciddi bir şekilde ithalata bağlı olduğunu, gelişmekte olan bir ülke olarak da, artan petrol faturasının, Türkiye'nin cari işlemler dengesinde önemli oranda bir açık yaratabileceğini ve enflasyonist baskı oluşturabileceğini ifade eden Birol, bu nedenle tedbir alınması gerektiğini söyledi.

Kısa ve uzun vadede alınabilecek tedbirlere de değinen Birol, "Kısa dönemli tedbirler çerçevesinde, Türkiye, enerjiyi daha verimli bir şekilde kullanmalıdır" dedi. Türkiye'nin, uzun dönemde de, petrole alternatif enerji kaynaklarını devreye sokucu bir çalışma yapması gerektiğini belirten Birol, örneğin biodizelin Türkiye için alternatif bir enerji kaynağı olabileceğini işaret etti. "Biodizel, kalıcı bir çözüm değil ancak enerji ihtiyacını karşılamada belirli bir rahatlama getirebilir" ifadesini kullanan Birol, şöyle devam etti: "Uzun dönemde Türkiye, etkin bir enerji tasarrufu sağlamak istiyorsa, mutlaka özel taşımacılıktan, toplu taşımacılığa geçmelidir. Bunun için de şehir planlamasını, toplu taşımacılığı arttıracak şekilde yapmalıdır. Türkiye'de özel araçların hızla artması, petrol talebini tetikleyen önemli bir unsur."

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------