Fon krizine jet yasa

04:00, 10/10/2026, CumartesiG: Güncelleme: 04:05, 10/10/2026, Cumartesi

Yeni Şafak

Yeni Şafak Haberlerini Daha Sık Gör: Tıkla ve Google'da Favorilere Ekle!

Arşiv.

Fon krizinin çözümü için hızlı adımlar geliyor. Tasfiye edilen fonlardaki yatırımcılara ödemeler önceki gün başlamıştı. Dün de AK Parti, Meclis’e söz konusu 131 yatırım fonu için özel bir sistem öngören 9 maddelik kanun teklifi sundu.

AK Parti, sermaye piyasalarında yaşanan fon krizinin ardından tasfiyesine karar verilen yatırım fonları için hazırladığı 9 maddelik kanun teklifini TBMM Başkanlığı’na sundu. Teklifle, yatırımcıların zararlarının karşılanması, fonlardan hukuka aykırı şekilde çıkarılan varlıkların geri alınması ve tasfiye işlemlerinin hızlandırılması amacıyla özel bir hukuki mekanizma kuruluyor. Düzenleme, yaklaşık 450 bin yatırımcıyı ilgilendiren ve toplam büyüklüğü yaklaşık 1 trilyon liraya ulaşan fonların tasfiyesine ilişkin süreci kapsıyor. Fonların mevcut varlıkları nakde çevrilecek, sorumlulardan tahsilat yapılacak ve geri kazanılan paralar yatırımcılara dağıtılacak.

131 FON KAPSAMDA

Düzenleme, Sermaye Piyasası Kurulu'nun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine hükmedilen ve kanun yürürlüğe girdiğinde tasfiyesi tamamlanmamış fonlarla sınırlı olacak. Diğer yatırım fonları için genel ve sürekli bir tasfiye rejimi oluşturulmayacak. Olağanüstü düzenlemenin gerekçesini, fon malvarlığından hukuka aykırı işlemlerle çıkarılan değerlerin geri kazanılması ve yatırımcıların haklarının korunması oluşturuyor. Teklif, klasik tasfiye yöntemlerinin yanında, sorumluların belirlenmesini ve eksik kalan tutarların tahsilini sağlayacak özel hükümler içeriyor.

FONUN PARASI VE MALLARI GERİ ALINACAK

Fon malvarlığından karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle ilişkili taraflara, hâkim ortaklara, yöneticilere ya da üçüncü kişilere aktarılan para, hisse, mal, hak ve alacaklar geri kazanım kapsamına alınabilecek. Görünüşte mevzuata uygun olsa bile fonun menfaatine yönelik gerçek bir ekonomik amacı bulunmayan işlemlerle çıkarılan değerler de bu kapsamda değerlendirilecek.

AYRILAN YÖNETİCİ DE SORUMLU TUTULDU

Zararın karşılanmasında öncelikli sorumluluk, fonu kuran veya yöneten portföy yönetim şirketine ait olacak. Bu şirketten tahsilatın yapılamaması ya da yapılamayacağının açıkça belli olması halinde, sorumluluğu SPK tarafından belirlenen gerçek ve tüzel kişiler ile birlikte hareket edenlerden de tahsilat yapılabilecek. Kişilerin görevlerinden ayrılması, geçmişteki işlem ve kararlardan doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak.

TMSF'YE TAHSİLAT YETKİSİ

SPK, fon zararını ve sorumluların payını belirleyerek TMSF'ye bildirecek. TMSF, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile Bankacılık Kanunu'nun ilgili hükümlerine dayanarak tahsilat ve takip işlemleri başlatabilecek. TMSF'nin tahsilat takipleri sonuçlanana kadar, ilgili kişilerin mal varlıkları üzerinde yeni icra takibi başlatılamayacak. Daha önce başlatılmış takipler duracak; haczedilen malların satışı ve satış bedelinin alacaklılar arasında paylaştırılması yapılamayacak.

FON VARLIKLARI DEĞERİNDE SATILACAK

Tasfiye işlemleri SPK'nın gözetiminde, görevlendirilen kuruluşlar tarafından yürütülecek. Fonların para, hisse ve diğer varlıkları tespit edilerek yatırımcıların ortak menfaati gözetilecek ve mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi amaçlanacak. Borsadaki fiyatın gerçek değeri yansıtmadığı veya satışın tasfiyeyi geciktirdiği durumlarda SPK; toptan satış, geri alım, hâkim ortağa satış ve özel işlem bildirimi gibi yöntemlere izin verebilecek. Varlıkların borsa dışında satılmasına da onay verilebilecek.

1 MİLYON LİRAYA KADAR ARA ÖDEME

Teklifte yatırımcılar için ara ve nihai ödeme olmak üzere iki aşamalı sistem öngörülüyor. Ara ödeme, yatırımcının net yatırım tutarı ve kesinleşmiş haklarıyla sınırlı olacak. Net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olanlara bu tutar kadar, 1 milyon lira ve üzerindeki yatırımcılara ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek. Örneğin, net yatırım tutarı 600 bin lira olarak hesaplanan bir yatırımcı için ara ödeme üst sınırı 600 bin lira olacak. Net yatırım tutarı 1 milyon 500 bin lira olan yatırımcı için ise ara ödeme tavanı 1 milyon lira olarak uygulanacak. Fonun nakdi bütün yatırımcıların ara ödemelerini karşılamaya yetmezse mevcut para, her yatırımcının ara ödemeye esas tutarının toplam içindeki payına göre dağıtılacak.

NİHAİ HESAPTA ENFLASYON ÖLÇÜTÜ

Fon varlıklarının tüm yatırımcılara ödeme yapmaya yetmemesi halinde net yatırım tutarı hesaplanırken TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının ortalaması esas alınacak. Yatırımcının fona yatırdığı ve fondan çektiği paralar, tasfiye tarihine kadar bu ölçütler üzerinden güncellenecek. Hesaplamada gün bazlı oranlama yapılacak, çıkışlar ise ilk giren ilk çıkar yöntemiyle düşülecek. Örneğin, bir yatırımcı fona farklı tarihlerde para yatırıp daha sonra kısmi çekim yaptıysa, hesaplama bütün yatırımlar üzerinden tek bir tutar kabul edilerek yapılmayacak.

MKK KAYITLARI ESAS ALINACAK

Ödeme yapılacak yatırımcılar, MKK, Takasbank, TEFAS, portföy saklama kuruluşları ve dağıtım kuruluşlarının kayıtları karşılaştırılarak belirlenecek. Fon ve hesap bazında yapılacak mutabakatla kimin ne kadar ödeme alacağı tespit edilecek. İlgili kamu kurumları ve sermaye piyasası kuruluşları, tasfiye için gerekli bilgi ve belgeleri SPK, YTM veya TMSF'ye gecikmeksizin vermek zorunda olacak. Gizlilik ve sır saklama hükümleri, bilgi vermekten kaçınmak için gerekçe gösterilemeyecek.

GÖNÜLLÜ İADE ÇAĞRISI

Teklif, gerçeğe aykırı fiyatlar üzerinden kazanç sağlayan kişilerin fazla getirilerini isteğe bağlı olarak iade edebilmesine de imkân tanıyor. Örneğin, bir yatırımcı fon paylarını gerçeğe aykırı biçimde yükselmiş fiyatlardan fona iade ederek ödeme aldıysa, yatırdığı tutar ve paranın fonda kaldığı süre dikkate alınarak hesaplanan emsal getiriyi aşan kısmı iade edebilecek.

PİYASA SUÇU İŞLEYENE GERİ ÖDEME YAPMAYACAK

Bunun yanında, ilgili fonlarla bağlantılı piyasa bozucu eylem veya piyasa suçlarını işlediği ya da bunlarla birlikte hareket ettiği SPK tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak. Düzenlemeyle yatırımcı ödemelerinin fonların kendi varlıklarından ve geri kazanılan değerlerden karşılanması öngörülüyor. Kamu kaynağı kullanılmayacak.

SÜRE SINIRLAMASI YOK

Tasfiye ve geri kazanım işlemlerinin tamamlanması için belirli bir ay veya yıl sınırı bulunmuyor. Süreç, fon varlıklarının satılması, sorumlulardan tahsilat yapılması ve yatırımcılara dağıtılacak tutarların belirlenmesiyle ilerleyecek.

Abdullah Güler.

Güler: Virüsü bünyeden söküp atacağız

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, yatırım fonlarının tasfiyesine ilişkin 9 maddelik kanun teklifinin ardından yaptığı açıklamada, sorunun fon piyasasının sınırlı bir alanında yaşandığını belirtti. Tasfiyedeki fonların toplam portföy büyüklüğünün hane halkının finansal varlıklarının yüzde 2,4'üne karşılık geldiğini kaydeden Güler, "Sorunun üstüne gideceğiz, virüsü bünyeden söküp atacağız" dedi. Sermaye Piyasası Kurulu tarafından tasfiyesine karar verilen fonların piyasaların genelini yansıtmadığını vurgulayan Güler, piyasa bozucu eylemlerde bulunan ve piyasa suçu işleyen kişilerin gönüllü geri ödeme kapsamına alınmayacağını söyledi. Güler, bu kişiler hakkında ilgili mevzuat kapsamında cezai işlem uygulanacağını da kaydetti.

Dava bitmeden gayrimenkuller de satılabilecek

Fonlarla bağlantılı soruşturmalarda mahkeme kararıyla mal varlığına el konulabilecek. El konulan para ve sermaye piyasası araçlarının doğrudan fona iadesi hukuken mümkünse bunlar ilgili fona veya geri kazanım hesabına aktarılabilecek. Fona doğrudan devredilemeyen mal varlığı için TMSF kayyum olarak atanabilecek. TMSF, kayyum atandığı varlıkları dava sonucunu beklemeden satabilecek veya tasfiye edebilecek. Kapsama giren gayrimenkuller de bu yolla nakde çevrilebilecek. Örneğin, soruşturma kapsamında el konulan ve fona doğrudan devredilemeyen bir taşınmaz için TMSF kayyum atanırsa, taslakta öngörülen yetki çerçevesinde taşınmazın satışı için ceza davasının sonuçlanması beklenmeyecek.

Paralar her fon için ayrı hesapta tutulacak

TMSF bünyesinde her fon için ayrı geri kazanım hesabı açılacak. Tahsil edilen ve iade edilen paralar TMSF'nin kendi mal varlığından ayrı tutulacak. Bu hesaplar yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve yatırımcılara ödeme için kullanılabilecek; başka amaçla kullanılamayacak, teminat gösterilemeyecek ve kamu alacakları için dahi haczedilemeyecek. Zorunlu giderler düşüldükten sonra tasfiye devam ediyorsa para tasfiye ile görevli kuruluşa, tasfiye tamamlanmışsa yatırımcılara dağıtılmak üzere Yatırımcı Tanzim Merkezi'ne aktarılacak. YTM, ödemeleri katılma payı sahipliği oranına göre yapacak. Bir yatırımcıya yapılacak ödeme, SPK'nın belirleyeceği asgari tutarın altında kalırsa para yatırımcı adına izlenecek ve sonraki dağıtımlarda biriktirilerek ödenecek.