Hükümet halkla inatlaşıyor

Anasol-M hükümetinin, ekonomi alanındaki tedbirleri son iki hükümet döneminde alınan yanlış kararlar ile bugün batma noktasına gelen ekonomiyi tekrar canlandırmaya yetmiyor. Bütün olumsuz gelişmelere rağmen hükümet biryandan IMF ve Dünya Bankası'ndan kredi almak için milyonlarca çalışanı mezarda emekliliği razı etmeye çalışırken, bir yandan da kartel'in enerji ihalelerini almasını sağlamak için uluslurarası tahkim'i yasalaştırmak için çaba sarfediyor. Hükümetin işçi ve işveren kesiminin 50-55 yaşta uzlaşma sağlamasına rağmen IMF'ye taahhüdü doğrultusunda 58-60 yaş sınırından vazgeçmemesi sosyal barışı dinamitliyor. Sosyal Güvenlik Reform taslağında ayak direten hükümet, sosyal barışı tahkim yasası ile daha da bozmaya yönelik çabalarını da sürdürüyor. Devletin verilerine göre, 1999 yılının Ocak-Mart döneminde ihracat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10.4 oranında azalarak 6 milyar dolar olarak gerçekleşti. İthlalat da yüzde 30.6 oranında azalarak 7.9 milyar dolar oldu. İhracat ve ithalattaki azlama, dış ticarete de yansıdı ve yılın ilk üç ayında dış ticaret hacmi yüzde 23.1'lik düşüşle 13.9 milyar dolarda kaldı. Ekonomik kriz en fazla bavul ticaretini etkiledi. 1999 yılının ilk aylık döneminde bavul ticareti 1998'in ilk üç ayına göre yüzde 60.4 azalarak 444 milyon dolar olarak gerçekleşti. 1998'in ilk üç ayında ise bavul ticareti 1.1 milyar dolar idi.

Türkiye'nin dış borçları 1998 yılı sonu itibariyle 102.7 milyar dolara ulaşırken, iç borçları da Mayıs 1999 itibariyle 40 milyar dolara ulaştı. Hazine sadece yılın üçüncü çeyreğinde 6.2 katrilyon lira faiz ödeyecek. İç borçlar ise 2000 ve 2001 yılının başlarına yığıldığı belirlenirken, iç borç faizleri de yüzde 100'ün üzerinde seyrediyor. Hazine'nin son olarak 5 Temmuz tarihinde yaptığı 18 ay vadeli tahvil ihalesinde yıllık bileşik faiz yüzde 117.7 oranında gerçekleşti. Yine 18 Nisan seçimleri öncesi yaşanan siyasi istikrarsızlığın Hazine'ye maliyeti ise 1.4 katrilyon lira oldu. Devletin verilerine göre, vergilerin bütçe giderlerini karşılama oranı sürekli azalıyor. 1985 yılında yüzde 71 olan vergi gelirlerinin bütçeyi karşılama oranı, 1990 yılında yüzde 66.4'e, 1995 yılında yüzde 62.9'a, 1998 yılında ise yüzde 59.2'ye düştü. Bütçe açıklarının GSMH'ya oranı ise 1985 yılında yüzde 2.2 iken, 1990 yılında yüzde 3'e, 1995 yılında yüzde 4'e, 1998 yılında ise yüzde 7'ye yükseldiği belirlendi. Türkiye'nin içinde bulunduğu borç sarmalı, faiz giderlerinin bütçe içindeki payının sürekli artmasına neden oldu. Hükümetin 27.3 katrilyon lira büyüklüğündeki 1999 yılı bütçesinde faize ayrılan ödenek, 10.3 katrilyon liraya ulaşırken, yatırıma ayrılan ödenek 1.4 katrilyon lirada, sosyal güvenliğe ayrılan ödenek ise 1.4 katrilyon lirada kaldı. Personele bütçeden ayrılan pay ise sadece 6.9 katrilyon ile sınırlı.

Türkiye'deki gelir dağılımındaki adaletsizlik yoksulluk ve yolsuzluğun artmasına neden olduğu belirtildi. Birleşmiş Milletler Kalkınma Teşkilatı'nın raporuna göre, Türkiye 96 ülke arasında yoksulluk bakımından 26. sırada geliyor. Madagaskar, Nepal ve Bolivya, yoksulluk sıralamasında Türkiye'den geride kaldığı görüldü. Uluslararası Şefaflık Kurumu'nun 1998 yılı verilerine göre ise, Türkiye 85 ülke arasında yolsuzluğun en yaygın olduğu 32. ülke olurken, gizlilik ve örtbasın yaygın olduğu 3. ülke oldu. ------- ARA BASLIK ------------------