Ekonomi Milli helikopter motoru ilk uçuşa hazırlanıyor

Milli helikopter motoru ilk uçuşa hazırlanıyor

Türkiye'nin havacılık motorları merkezi TUSAŞ Motor Sanayii AŞ (TEI), milli helikopterlere güç vermek üzere geliştirilen TEI-TS1400 turboşaft motorunu planlanandan daha erken teslim etmeye hazırlanıyor.

Abone Ol Google News
Haber Merkezi AA
Milli helikopter motoru ilk uçuşa hazırlanıyor
Foto: Arşiv.

TEI, Anadolu Ajansının Global İletişim Ortağı olduğu, Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı), Azerbaycan Dijital Gelişim ve Ulaştırma Bakanlığı ile Türkiye Cumhuriyeti Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yürütücülüğünde, ülkenin önemli kurum ve firmalarının destekleriyle Bakü Crystal Hall ve Deniz Kenarı Bulvarı Milli Park'ta düzenlenen TEKNOFEST Azerbaycan'da, farklı sınıflarda ürettiği ve geliştirdiği motorları sergiledi.

  • TEI Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Mahmut Faruk Akşit, helikopter motoru TS1400'ün ilk prototipini 1-1,5 yıl kadar önce Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da katıldığı bir törenle helikopter entegrasyon çalışmalarını başlatmak üzere TUSAŞ'a teslim ettiklerini söyledi.

Daha sonra bu motordan başka prototipler ürettiklerini ve bunları çok farklı testlerden geçirdiklerini anlatan Akşit, bu testlerin zorluk seviyesinin de giderek arttığını dile getirdi.

Milli helikopter motorunda hedef 2023: İnsanlı uçuş testlerine başlayacak
FOTOĞRAF 5
Title
Akşit üretilen ilk yerli genel maksat helikopteri Gökbey'e güç verecek TEI-TS1400 motorunun TEI'de görevli Türk mühendislerinin ve teknisyenlerinin ürünü olduğunu söyledi.
Title
TEI-TS1400'ün çeşitli testlerden geçtiğinin vurgulayan Akşit, şöyle konuştu:<br><br>\"Gelecek günlerde daha yüksek, daha zorlu güç değerlerinde testler gerçekleştireceğiz. Testlerin ardından Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün insanlı uçuşlar için iznini bekleyeceğiz. O aşamaya gelindiğinde insanlı test uçuşu Gökbey'de başlayacak. Motorumuz şu anda helikopterimizi kaldıracak maksimum sürekli gücü üretiyor. Hedefimiz 2023 yıl içinde TEI-TS1400 motorunun bütün testleri başarıyla geçerek, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden insanlı uçuş sertifikasını almasıdır. Daha sonra da insanlı uçuş testleri yapılacak. 2023 yılı bitmeden milli helikopterimizde insanlı uçuşu başarmayı hedefliyoruz.\"
Title
Prof. Dr. Akşit, Gökbey'in dişli kutusunu Eskişehir'de kurulu bulunan Alp Havacılık'ın yaptığını dile getirdi.<br><br>Alp Havacılık'ın dişli kutularının üretilmesi konusunda tecrübeli olduğunu vurgulayan Akşit, \"Milli helikopterimiz Gökbey'in motor projesi bize gelince, motorun en kritik alt sistemi olan dişli kutusu için Alp Havacılık'ın kapısını çaldık. Bizim mühendislik desteğimizle, onlar da bir tasarım ve mühendislik ekibi kurdular. Dişli kutusunu Türkiye'de tamamen özgün ve yerli olarak geliştirdik.\" ifadesini kullandı.
Title
Alp Havacılık'ın dişli kutusunu uluslararası kalite standartlarında ürettiğine işaret eden Akşit, sözlerini şöyle tamamladı:<br><br>\"İlk milli dişli kutusuyla ilk milli helikopter motorumuzu maksimum sürekli güç devrine ulaştırdık. İlk kez üretilen dişli kutusuyla bunu ilk denemede başarmak çok önemli. TEI-TS1400 motorunda yerlileştirilmiş aksesuarlarla 23 bin devirdakika maksimum çıkış devrine ve maksimum sürekli güç olan 1400 beygirin üzerine çıktık.\"
Title
Milli helikopter motorunda hedef 2023: İnsanlı uçuş testlerine başlayacak
TUSAŞ Motor Sanayii AŞ (TEI) Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Prof. Dr. Mahmut Faruk Akşit, "Hedefimiz 2023 yıl içinde TEI-TS1400 motorunun bütün testleri başarıyla geçerek, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden insanlı uçuş sertifikasını almasıdır." dedi.

Rakip ithal motoru geçti

Akşit, bu testlerin insanlı uçuş için motorun olgunluğunu ispatlamak ve sertifikasyon için yapıldığını ifade ederek motorun sürekli üreteceği maksimum güç 1400 beygir olduğu için de isminin TS1400 olarak belirlendiğini kaydetti.

  • Kalkış sırasında 1470 beygir güç üretebilecek şekilde bir motor tasarladıklarını belirten Akşit, şöyle konuştu:
  • "Bu değerler rakip mevcut ithal motorun yaklaşık 100 beygir daha üstünde değerler. Motorumuzu 1570 beygir, hatta onun üstündeki güçlere kadar çıkardık. Sertifikasyon ve kalifikasyon için aşırı yükle kalkmak zorunda kalırsa diye acil durum kalkış senaryosu var. Normalde motor 1400 beygir maksimum sürekli güç seviyesinde tasarlanmış olsa da 2 dakika boyunca 1570 beygir güç üretecek şekilde çalıştırılabilmeli ve bunu sertifikasyon otoritesine göstermemiz gerekiyor. Şu an itibarıyla bu güç seviyesini aştık hatta 2 dakika değil, çok daha uzun süreler 1570 beygirde çalıştırabiliyoruz. Bu da güzel bir dönüm noktası. İleriye doğru motoru biraz daha zorlayacağız. Testler yapıldıkça gelişmeleri duyuracağız."

"Başkanımız bizi köşeye sıkıştırdı"

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı İsmail Demir ile TS1400 motoru için aralarında geçen diyalogu da paylaşan Akşit, şunları kaydetti:

"Başkanımız bizi köşeye sıkıştırdı 'Bunu bir an önce verin' diye. Normal proje planından zaten biraz önde ilerliyoruz ve ekibimizi zorluyoruz. Hedefimiz önümüzdeki yıl bitmeden ilk insanlı uçuşu Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden yetkilendirmeyi alarak gerçekleştirmekti. Başkanımız 'Yıl sonu itibarıyla verin' diye bizi zorladı. Bu yılın sonunda veya önümüzdeki yılın başında ilk uçuş için bir motor teslim edeceğimizin sözünü verdik. İnşallah bu sözü yerine getirmek için elimizden geleni yapacağız. Kendi içimizde bu programı biraz daha öne çektik."

Türkiye’nin ilk milli helikopter motorunun yıl sonunda Gökbey’e takılması bekleniyor
EKONOMİ
Türkiye’nin ilk milli helikopter motorunun yıl sonunda Gökbey’e takılması bekleniyor

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.