Patronlar 'etik devlet' istiyor

Yakup Kocaman

TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Sabancı, sade vatandaştan büyük yatırımcıya kadar herkesin devlet kapısındaki işini ancak ahlak dışı yöntemlere başvurarak gördürebileceği intibası taşıdığını belirterek, bu durumun toplumsal yozlaşlamayı daha da körüklediğini söyledi.

TÜSİAD'ın Boğaziçi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Yard. Doç. Dr. Cüneyt Yüksel'e hazırlattığı "Devlette Etikten Etik Devlete: Kamu Yönetiminde Etik'' konulu raporun tanıtım toplantısında konuşan Sabancı, ''Gelin, devlete güveni yeniden inşa etmek için, hiçbir devlet organını hariç tutmadan, hizmeti karşılığı devletten maaş alan tüm kurumlarımızda etik sistemini kurmak ve toplumumuzun tüm kesimlerinde yozlaşmayı bertaraf etmeye yönelik etik bilincini oluşturmak için 2006 yılını hedef alalım'' dedi.

"Kamu Yönetiminde Etik" konulu çalışmanın kapsamlı bir dizinin ilk ayağını oluşturduğunu kaydeden Sabancı, önce kamu yönetiminde, ardından siyasette ve yargıda etik konusunu işleyeceklerini, böylece yürütme, yasama ve yargıda etik altyapı standartlarının bütüncül bir yaklaşımla ele alınacağını bildirdi.

Devlet mensupları ile ilgili etkin hesap verebilirlik ve yaptırım mekanizmalarının önünü tıkayan ayrıcalıkların Türkiye'de etik dışı faaliyetlerle mücadelede ciddi bir engel teşkil ettiğinin altını çizen Ömer Sabancı, "Türkiye'de ne zaman bu konu kamuoyu gündemine gelse, devlet içinde farklı organların birbirlerinin ayrıcalıklarını işaret ettiğini, ama bu konuda çözüm üretmekten kaçındığını görüyoruz" dedi. TÜSİAD Başkanı gerçek anlamda bir etik altyapının, devlette yüksek standart getirip, devlete güveni artıracağını ve daha kapsamlı kamu reformlarının önünü açacağını vurguladı. Sabancı, şöyle devam etti: "Devlet mensupları ile ilgili etkin hesap verebilirlik ve yaptırım mekanizmalarının önünü tıkayan ayrıcalıklar, Türkiye'de etik dışı faaliyetlerle mücadelede ciddi bir engeldir. Türkiye'de etik altyapının eksikliğini, ekonomik ve sosyal kalkınmanın önünde bir engel, yatırımcıyı caydırıcı bir faktör ve kamu kaynaklarının israf edilmesinde başrol sahibi olarak görmeliyiz."

"Rüşveti alan da veren de biliyor" diyen Adalet Bakanı Cemil Çiçek, bütün meselenin rüşvetin belgesini bulmak olduğunu söyledi. Türkiye gündemine devlet kapısındaki yozlaşma damgasını vurmasını isteyen Bakan Çiçek, "Rüşveti bilmeden veren birine rastlamadım ya da rüşveti bilmeden alan birine de rastlamadım. Bütün mesele belgesini bulmak. Bunun da belgesi her zaman bulunmuyor'' dedi.

TÜSİAD'ın hazırladığı ''Devlette Etikten Etik Devlete: Kamu Yönetiminde Etik'' konulu raporun tanıtım toplantısında konuşan Çiçek, yozlaşma konusunun toplumsal bir talebe dönüşüp dönüşmeyeceği noktasında tereddüdü olduğunu söyledi.

Toplumda iki konuya talep olmadığını, bunlardan birinin ahlak, diğerinin ise adalet olduğunu vurgulayan Çiçek, önemli olan hususun, kuralların ihlal edilmesi durumunda müeyyidelerin uygulanıp uygulanmadığı meselesi olduğunun altını çizdi. TÜSİAD'ın toplantısına katılımın azlığına de dikkat çeken Çiçek, "Acaba böylesine bir toplantıyı sadece bir tek kuruluş üstlenip, o da bir otelin mütevazı salonunda mı bunu yapmalıydı? On binlerce dernek ve vakıf bu konuyu toplumsal bir talep haline getirseydi, yasa gerekiyorsa yasası da çabuk çıkardı" dedi.

Toplumsal ahlak kurallarını ihlal edenlerin toplumda şu ya da bu sıfatla taltif edildiğini, madalyalandırıldığını veya herhangi bir toplantıya katıldığında (buyurun beyefendi, buyurun beyefendi) diye baş köşeye oturtulduğunu belirten Adalet Bakanı Çiçek, "Böyle bir toplumda bu konu, biraz fantezi gibi geliyor. Sadece yüreği yanan belli kesimlerin bir feryadı, bir çığlığı gibi geliyor. O nedenle etik kuralların uygulanmasında bence en önemli konu merkezi denetimden ziyade kamuoyunun buradaki tavrı'' şeklinde konuştu.