Periyodik aflar, vergi sistemini bozuyor

Maliye Bakanlığı Teftiş Kurulu, Türkiye'de son yıllarda vergi bilincinde büyük bir erozyon yaşandığını, akaryakıt üzerinden alınan özel tüketim vergisinin ağırlığının giderek artmasının olumsuz etki yarattığını, vergi dairelerinde de ciddi bir verimlilik problemi bulunduğunu söyledi. Teftiş Kurulu müfettişleri, Ankara'da 21, İzmir'de de 11 vergi dairesinde geniş çaplı bir performans denetimi gerçekleştirdi.

Personelin niteliğinden vergi tahsilatına, haciz işlemlerinden yurtdışı çıkış yasağı kararlarına kadar pekçok unsurun değerlendirildiği performans denetimi sonrası hazırlanan raporlar, Maliye Bakanı Kemal Unakıtan ve diğer yetkililere sunuldu. Gelir idaresinde karşılaşılan sorunlar ile hizmetlerin daha etkin bir şekilde yerine getirilebilmesine dönük önerilerin de yer aldığı denetim raporlarında şu tespitlerde bulunuldu:

İncelemeye konu 21 vergi dairesinde 3 yıldaki işlem sayısı 14 milyon 135 bin 899 adet.

2527 personelin yaklaşık yüzde 65'i yüksekokul mezunu. Bunların yüzde 27'si de Ankaralı. Vergi dairelerinde uygun bir kadro dağılımı bulunmuyor.

2003 sonu itibarıyla memur başına 105,2 mükellef düşmekte.

Gelir idaresi, son yıllarda cebri takip işlemleri bakımından yeterli performansı gösterememektedir. Takipli alacak tutarları: 2003'de Kasım itibarıyla 742 trilyon 56 milyar lira, haciz sayısı da 727 olmuştur.

Ülkemizde son yıllarda vergi bilincinde büyük bir erozyon yaşanmaktadır. Bu durum mükelleflerin adlarına tahakkuk eden vergileri ödemekte isteksiz davranmalarına yolaçmıştır. Vatandaşların idareye duyduğu güvenin pekiştirilmesi, ödenen vergilerin hizmet olarak geri döneceği düşüncesinin vatandaşlarda yaygınlaştırılması gerekiyor.

2001 ve 2002 yıllarında yaşanan ekonomik kriz sonunda halkın ödeme gücünün düşmesi, ticari hayatta alacak ve borç ilişkilerinin bozulması, ticaretin durması tahakkuk ve tahsilat rakamlarını olumsuz etkiledi. Tahsilat oranındaki düşüşün 2003'de de devam etmesi ise ekonomik krizden başka nedenlerin de etkili olduğunu gösteriyor. 2003'de çıkarılan Vergi Barışı Kanunu'ndan arzulanan performansın sağlanamadığı ve taksitler ilerledikçe yapılan ödemelerde düşüşlerin olduğu gözleniyor. Bu ise vergi aflarının tahsilatı hızlandırıcı bir etkisinin olmadığını gösteriyor.

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------