Sanal korsana ve hırsıza karşı damga duvarı: Noter cepte

Orhun Orhan Ünal
04:001/01/2019, Salı
G: 1/01/2019, Salı
Yeni Şafak
TaliaLog ismindeki program, sanal dünyaya elektronik noterliği getiriyor.
TaliaLog ismindeki program, sanal dünyaya elektronik noterliği getiriyor.

TÜBİTAK destekli yerli yazılım TaliaLog sayesinde cebinizde, tabletinizde ve ofisinizde elektronik noteriniz hazır. Bu sistem, sanal alemdeki fikir hırsızlıklarından; şirket faaliyetlerine kadar notere gerek kalmadan tüm işlemlerinizi anında damgalıyor.

ORHAN ORHUN ÜNAL - SERBEST PİYASA

Kaydettiğiniz videolar, bilgisayar ortamında ürettiğiniz filmler, oyunlar, belgeler ve daha binlerce işlem. Her işimizi sanal ortamda yapınca konunun hukuki boyutu önem kazanıyor. TaliaLog ismindeki program, sanal dünyaya elektronik noterliği getiriyor. Uygulama, dijital platformdaki üretimi damgalıyor ve ihtiyaç halinde onun size ait olduğunu kanıtlayabiliyor.

YÜKSEKOVA’DAN İSVEÇ’E

Karla kaplı bir köydeki genç internet ortamında yazılım geliştirirken, Yüksekovada’ki bir edebiyat öğretmeni aynı anda şiirine son dokunuşlarını yapıyor olabilir.
Bir öğrenci, görüntülü konuştuğu Çinli arkadaşıyla geliştirdiği start-up projesine imza atarken aynı saniyelerde İsveçli bir CEO Türk ortaklarına projesini sunuyor belki de.
Her şey böyle hızlanıp cebe girerken, bir döneme damgasını vuran Noter Nihat Beyan’lar da cebe girdi.

ŞİRKETLERE ZAMAN VE MALİYET TASARRUFU

Sanatçılar, mimarlar, bilim insanları, hukuk büroları ve onlarca iş alanını yakından ilgilendiren bir uygulamadan söz ediyoruz. Bizim TaliaLog, geride bıraktığımız 2018’e ait unutulmayacak kayıtları ve anıları bile itinayla damgalıyor.
Ülke içinde ve dışındaki damgalama otoritelerinin standartlarına uygun olarak geliştirilen sistem sayesinde artan fikir ve emek hırsızlıklarına karşı da önlem alıyorsunuz.
Bir anlamda, yakın gelecekte noterlerin pabucunu dama atacak bir uygulamadan söz ediyoruz.

Açık kaynak kodlu ve özgür yazılımlar kullanılarak geliştirildiği için dışa bağımlılığı yok. İthal bir parçası ve lisansı da bulunmuyor. TUBİTAK tarafından kullanılan damgalama sistemi ile uyumlu çalışıyor.

İSTEDİĞİN AN ONAY HAZIR

Noter onayına gerek kalmadan elektronik ortamda işlem yaptığı için şirketler için de zaman ve maliyet avantajı sağlıyor. Mesela bestelediğiniz şarkı, yazdığınız şiir, geliştirdiğiniz oyun saniyesinde damgalanmış oluyor.
Çalışan olarak yaptığınız bir işin son halinin ne olduğunu işverene de kanıtlayabilirsiniz.
TaliaLog aynı zamanda, farklı teknoloji ile dosya alıp damgalayabilme özelliğine sahip.

TÜBİTAK DESTEKLİ PROJE

TaliaLog’u geliştiren Beyaz.net firmasının Genel Müdürü Mehmet Fatih Zeyveli, ürünlerin sahipliğinin pratik şekilde belirlenmesi ihtiyacından hareketle yola çıktıklarını söylüyor. Sonrasında TÜBİTAK’a başvurduklarını anlatan Zeyveli, kurumun da desteklemesi ile beraber TaliaLog’un hayata geçtiğini belirtiyor. Bilgisayar ortamındaki üretimin kime ait olduğunun belgelenme ihtiyacına dikkat çeken Zeyveli, “
Klasik noterler, yazılı belge odaklı çalışıyor. Onlara telif hakkı gerektiren bir belgeyi onaylatmak için belli bir mekâna zaman ayırıp gitmek gerekiyor. Ayrıca maliyetli ve her ufak değişiklikte, aynı belgeyi tekrar tekrar onaylatmak zaman, para ve imkân açısından zor. Buna karşılık dijital ortamda her şey çok hızlı gelişiyor
” diyor.

Adli bilişim için de uygun

E-noterliğin günümüzde yasal bir zemini olduğunu paylaşan Fatih Zeyveli, “
TÜBİTAK KamuSM; Kamu Sertifikasyon Merkezi gibi kurumların damgası hukuki olarak geçerli kabul ediliyor. Yani, damgalanan bir belgenin, o andaki halini kayıt altına almış oluyorsunuz. Adli süreç söz konusu olduğunda, dosyanızın damga anındaki halini gerektiğinde rahatlıkla bir delil olarak kullanabiliyorsunuz
” bilgisini veriyor.

MAHKEMEDE GEÇERLİ BİR KANIT

Noterlerin bu sisteme itiraz etmeleri bir kenara, bu ürüne destek olabileceğini belirten Zeyveli gerekçesini şöyle anlatıyor: “
Noterler de dijital formdaki belgeleri de damgalayabilecek hale gelecek. TaliaLog, farklı damgalama otoriteleri ile entegre edilebilecek şekilde geliştirildi.
Zeyveli programın işleyişini merak edenlere süreci paylaşıyor: “
Kendi deposuna bir dosya eklediği an, başka bir işleme gerek kalmadan, otomatik olarak damgalanıyor. Bu sistem sayesinde bir dosyanın ne zaman kim tarafında oluşturulduğu ve sahipliği anlaşılabiliyor. Hukuki bir sorun çıktığında bu dosyayı ve damgasını mahkemeye vermek, bu dosyanın o halinin, o tarihte sizde olduğunu ispatlamış oluyor.
  • Hepsini yaz bir kenara
  • İşte size cep noteri. Şarkısına, türküsüne, hatırasına sahip çıkmak isteyene duyurulur. Bize gelince bu senede piyasa insanı olduk çıktık. Hep dediğimiz gibi haberin iyisi sokakta. Bu yıla ait sen ne dersin Serbest Piyasa: “Çene, çene, çene... Yıl boyu bi susmadın arkadaş. Piyasadan piyasaya sürükledin beni. Hepsini bir bir yazdım kenara. Ama severim seni, iyi çocuksun, hadi efsane bir espriyle alayım gönlünü. Seneye görüşürüz.”
#​TÜBİTAK
#TaliaLog
#Nihat Beyan