TR
EN
AR
FR
RU
UR
Sıcak parayı yatırıma çekin
İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Kaya Ardıç, sıcak para girişinin, istikrara kavuşan ekonomi için en büyük risklerden biri olduğunu belirterek, Tobin vergisi türü bir verginin fayda sağlayacağını söyledi.
---------------------------------- manset -------------------------------------------
---------------------- manset ---------------------
Yılmaz YILDIZ / İSTANBUL
Türkiye'de sıcak para girişinin 32 milyar dolar olduğu söyleniyor. Bu paranın 18 milyar doları borsada, geri kalanının da iç borçlanma tahvillerinde olduğu sanılıyor. Uzmanlara göre, yabancı sermayeye bu parayı kalıcı yatırıma dönüştürmeleri için teşvikler sağlanarak, muafiyetler getirilmeli ve bedelsiz arsalar verilmeli.
İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Kaya Ardıç, sıcak para girişinin tehlikeli boyutlara ulaştığını belirterek, Tobin Vergisi türü bir verginin sıcak parayı yatırıma yönlendirebileceğini söyledi. TL'nin aşırı değrelenmesini piyasadaki bol miktarda dövize bağlayan Ardıç, dövizin bolluğuna yol açan etkenin Irak'tan gelen, yastık altından çıkan, krizde yurtdışına çıkan paralar olduğunun söylendiğini ancak asıl nedenin sıcak para girişi olduğunu öne sürdü. Türkiye'ye çok yüksek miktarda sıcak para girişi olduğunu kaydeden Ardıç, "Sıcak para politikasının doğrudan yabancı sermaye girişine dönüştürülmesi lazım. Çünkü doğrudan yatırımlar ülke için bir katma değer oluşturuyor. Sıcak para ise hisse senedi, devlet tahvili alıyor ve en ufak bir risk belirtisinde hemen çıkıyor, gidiyor. Girerken iyi de çıkarken çok soruna yol açıyor" dedi.
Sıcak paranın kaynağı verilen yüksek reel faizler
2001 krizinde bir günde dışarıya 8 milyar dolar para transferi olduğunu söyleyen Ardıç, ekonomik olarak Türkiye'nin rant ekonomisinden üretim ekonomisine dönüşme aşamasına geldiğini kaydetti.
İktisat Teorisi uzmanı olan Doç. Dr. Ardıç, sıcak para girişinin büyük boyutlara ulaşmasının yüksek reel faizden kaynaklandığını vurguladı.
Sıcak paranın zincirleme sorunlara yol açtığını dile getiren Ardıç, şöyle konuştu: "Sıcak para döviz bolluğuna, döviz bolluğu da düşük döviz kuruna yol açıyor. Düşük döviz kuru da ihracat olumsuz etkilerken, ithalatı artırıyor. Bu da cari açığın büyümesine yol açıyor. Döviz kurlarının düşük olması bugün için bir olgu. Bunu nasıl tersine çeviririz? Zorla, yapay önlemlerle olmaz. Buna yol açan nedenleri ortadan kaldırarak olur."
Sıcak parayı fon enstrümanları yerine yatırıma yönlendirmek için cüzi vergiler uygulanabileceğini belirten Ardıç, "Tobin vergisi dediğimiz vergi türleri var. Literatürde, yabancı sermaye girişine özellikle girişte bir vergi, bir tahdit koymak gibi önlemler vardır. Belki bu kısa vadeli sermaye hareketlerine Tobin vergisi türü vergiler düşünülebilir ama çok tedbirli olmak lazım. Hani düzeltme yapayım derken altın yumurtlayan tavuğu da kesmemek lazım" diye konuştu.
Türkiye'deki sıcak paranın tahmini miktarı 32 milyar dolara ulaştı
Döviz kurlarındaki değer kaybı, işadamlarını endişelendirmeye başladı. İşadamları, değer kaybının önüne geçilmemesi durumunda önümüzdeki aylarda fabrikalara kilit vurulacağı endişesini taşıyorlar. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Yönetim Kurulu üyesi ve Adana Ticaret Borsası (ATB) Başkanı Fethi Coşkuntuncel, "Büyük olasılıkla firmalar ayakta kalabilmek için kârsız ticaret yapıyor ve ürünlerini maliyetine ihraç ediyorlar. Bunu da sadece borçlarını döndürmek için gerçekleştiriyorlar" dedi.
Coşkuntuncel, Türkiye'de sıcak para girişinin bir hayli fazla olduğunu ifade ederek, şöyle konuştu: "Sıcak paranın 32 milyar dolar olduğu söyleniyor. Bu paranın 18 milyar dolarının borsada, geri kalanının da iç borçlanma tahvillerinde olduğu sanılıyor. Siyasi iradenin ekonomide yanlış bir karar almasıyla bu paranın bir anda Türkiye'den kaçması durumunda tam bir çıkmaz yaşanır. Bu nedenle sıcak paranın kalması için yatırımlar cazip hale getirilmeli. Yabancı sermayeye bu parayı kalıcı yatırıma dönüştürmeleri için teşvikler sağlanarak, muafiyetler getirilmeli ve bedelsiz arsalar verilmeli."
Tobin vergisi nedir?
Tobin Vergisi olarak bilinen öneri, adını Nobel ödüllü iktisatçı James Tobin'den alıyor. James Tobin 1972 yılında, spekülatif amaçlı uluslararası sermaye hareketlerinin giderek artmasının neden olduğu finansal ve ekonomik dalgalanmaları önlemek ve ulusal politikaları piyasanın diktatörlüğünden korumak için, dünya çapında uygulanacak bir döviz işlemleri vergisi önerisinde bulundu. Öneri özet olarak, bir para biriminden başka bir para birimine çevirilecek olan paradan yüzde 0.1 ile yüzde 0.5 arasında bir oranda vergi alınmasını içermekteydi. Tobin, kendisi ile yapılan bir röportajda, bu vergi önerisini açıklarken döviz işlemlerinin oldukça düşük bir oranda vergilendirileceğini ve bu şekilde sadece çok kısa-vadeli sermaye hareketlerinin cesaretlerinin kırılacağını belirtti. Tobin, vergisinin kısa-vadeli sermaye hareketlerini etkileyerek, spekülatif hareketleri önleyeceği ve daha yüksek oranlı getirileri olan uzun-vadeli yatırımlar üzerinde daha hafif bir etkiye sahip olacağını söylüyordu.
----------------- imza------------------
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.