Ticari amaç taşıyan her türlü işletmelerde çalınan müziklere yüksek oranlarda telif ücretleri istenmesi yüzünden otel, lokanta ve özel eğlence yerlerinde müzik yayınları durma noktasına geldi.
FAHRİ SARRAFOĞLU / İSTANBUL
Geçtiğimiz yıl çıkan ve 1 Ocak 2005'ten itibaren uygulanmaya başlayan yönetmelik, müzik meslek birliklerini sevindirirken ticari kuruluşları zor durumda bıraktı. Yönetmelik halka açık olan ve ticari amaç taşıyan her türlü işletmelerde çalınan müzik eserleri karşılığında para ödemeyi zorunlu hale getirdi.
Müzik Yapımcıları Derneği (MÜYAP), Müzik Yorumcuları Birliği (MÜYO-BİR), Musiki Eserleri Sahipleri Derneği (MESAM) ve Radyo Televizyon Yayıncıları Meslek Birliği (RATEM), faaliyet alanı 50 metrekareyi geçen turistik işletmelerde çalınan yerli ve yabancı müzikler karşılığında telif hakkı talep ediyor.
Yayına devam edenleri bir 'dedektif' gibi izleyen meslek birlikleri, bu kuruluşlar hakkında 'para ve hapis cezası' istemiyle savcılığa suç duyurusunda bulunuyor. Şu ana kadar çoğunluğu otel, konaklama tesisi ve alışveriş merkezi toplam 400'ün üzerinde işyeri hakkında suç duyurusu yapıldı.
2004 yılı tarifelerine göre MESAM, beş yıldızlı bir otelden oda başına 40 milyon 698, MSG 18 milyon 600 bin, MÜYOBİR 8 milyon 840 bin, MÜ-YAP 17 milyon 680 bin, RATEM 12 milyon olmak üzere toplam 98 milyon TL para talep ediyor.
67 dolara tekabül eden bu rakamın 300 oda ile çarpılması durumunda bir otelden istenen para, yıllık 20 bin doları aşıyor. Buna otele bağlı restorantlar, diskolar, açık alanlar, toplantı salonları dahil değil. Onlardan da ayrıca ücret talep ediliyor.
Turistik Otelciler Birliği (TUROB) Başkanı Timur Bayındır, telif hakları konusunun ısrarla gündemde tutulmasının yanlış olduğuna dikkat çekerek bu konunun biran önce çözüme kavuşmasını istedi. Tarifelerin kanun hükümlerine aykırı bir şekilde belirlendiğini kaydeden Bayındır, istenen fahiş fiyatın makul bir düzeye indirilmesi için Başbakan Erdoğan'dan yardım istediklerini ifade etti. Bayındır, şunları söyledi: "Müzik yayını yapan bir otelde oda başına 70 dolar, metrekare başına ise 1,2 dolar gibi uçuk rakamlar belirlenmiş. Müzik sektöründeki meslek örgütleri bile ayrı ayrı tarifeler uyguluyor. Bu rakamlar, pek çok Avrupa ülkesini bile geride bırakıyor. Yayın tarife esaslarının Uzlaştırma Komisyonu tarafından yeniden gözden geçirilmesini istiyoruz. '
Telif ücretlerinin makul bir düzeye çekilmemesi halinde otellerdeki müzik yayınının duracağını ifade eden Profesyonel Otel Yöneticileri Derneği Başkanı Tayfun Zeytinbaş, bu durumun Avrupa Birliği öncesinde Türkiye turizmini etkileyeceğini belirtti. Zeytinbaş ücret yüksekliğinden şikayet ederek şunları söyledi:"'Avrupa ülkelerinde 4-15 euro fiyat belirlenirken, ülkemizde 60-70 euro gibi fahiş fiyatlar istenmektedir. Bu paranın ödenmesi imkansız görünmekte. Otel yöneticileri bu hafta içinde yaptığı toplantılarda, adaletli bir telif hakları talebi olmazsa, otellerindeki müzik yayınlarını durdurma kararı almıştır. Bu durumun Avrupa Birliği öncesinde Türkiye turizmini ne kadar etkileyeceği aşikar.''
İTO Otel-Lokanta ve Özel Eğlence Yerleri Meslek Komite Başkanı Hacı Abdullah Korun, kendilerinin hak yiyen suçlu gibi gösterilmek istendiğinden yakındı. Korun, şunları söyledi: "Halbuki bizim görüşümüz kimsenin hakkı yenmesin. Elbette telife karşı değiliz ama makul seviyede olmasını istiyoruz. Herkesin hakkına saygılıyız. Bizim lokantamızda, yemeği yapan aşçımızın nasıl ki bir emeği varsa, özenle onun hazırlanması için gayret ediyorsa, tüm eser sahiplerinin de aynı şekilde korunmasına saygılıyız. Ama istenen ücretlere baktığımızda adeta işyerlerinin yeni bir ortağı gibi davranıldığını görüyoruz. Buna bir çözüm gerekiyor."
Korun, telif hakkı tutarını ödeyemeyeceklerini düşünen yüzlerce otel sahibinin cezalı duruma düşmemek için lobi, restorant, oda ve asansörlerdeki, radyolar dahil, tüm müzik yayınını durdurduğunu söyledi.
----------------- imza------------------
