Verginin hamalı işçi

Şirketlerin ayda ortalama 115 milyon lira vergi ödemesi nedeniyle oldukça eleştiri konusu olan kurumlar vergisinde, şirketlerin yüzde 99.6'sının çalıştırdıkları işçi kadar dahi vergi vermediği ortaya çıktı.

Gelirler Genel Müdürlüğü, kurumlar vergisiyle ilgili detaylı bir analiz çalışması yaptı. Bu çalışmada, 1999'da ekonomide yaşanan durgunluk dikkate alınarak, ekonominin normal seyrettiği 1998 yılı kurum kazançları baz alındı. Bu çerçevede geçen yıl Nisan ayında verilen 385 bin 234 kurumlar vergisi beyannamesi tek tek incelendi.

Gelirler Genel Müdürlüğü rakamlarına göre, kurumlar vergisi mükellefleri 1998 yılına ilişkin olarak 502 trilyon lira vergi, 317 trilyon lira da geçici vergi olmak üzere 819 trilyon lira vergi kurumlar vergisi ödedi. Bu verginin 679 trilyon lirası da bin 448 şirketten alındı. Bir başka ifadeyle Türkiye'de kurumlar vergisinin yüzde 83'ü, toplam mükeleflerin binde 3.7'lik bölümünden alındı.

Asgari ücretli kadar veri

Söz konusu veriler ışığında, 383 bin 786 şirketin sadece 140 trilyon lira kurumlar vergisi ödediği ortaya çıktı. Bu durumda kalan bir şirketin ortalama yıllık vergisi 365 milyon lira, aylık vergisi de 30 milyon lira olarak belirlendi. Bu rakamlarla şirketlerin çalıştırdıkları işçiler kadar dahi vergi ödemediği gözler önüne serildi.

Patronlar vergi ödemiyor

İncelemelerde 1998 yılında Türkiye'de kayıtlı kurumlar vergisi mükellef sayısı da 533 bin olarak belirlendi. Bu durumda 147 bin 766 mükellefin zarar veya diğer nedenlerle vergi ödemediği anlaşıldı.

Kayıtlı mükellef sayısı dikkate alındığında ise toplam verginin yüzde 83'ünü ödeyen bin 448 şirketin dışında kalan 531 bin 552 mükellefin ortalama vergisi 263 milyon liraya indi.Bu rakam ise ilgili yılda yaklaşık 2 asgari ücretlinin vergisine denk düştü.

Aynı şekilde ortaya çıkan rakamlarla, normal işçi ücretleri baz alındığında şirketlerin yüzde 99.6'sının ödediği kurumlar vergisi, çalıştırdıkları 1 işçinin ödediği verginin dahi altına düştü.

Gelirler Genel Müdürlüğü değerlendirmesinde, mevcut rakamların, kurumlar vergisi mükelleflerinin önemli bir bölümünün çok az vergi ödediğini gösterdiği vurgulanırken, ''bu kurumların birçok ortağının olduğu düşünüldüğünde, bu durumun doğal olmadığını kabul etmek gerekir'' denildi. --------------------------------------------------------------------- Geri OKU