Milyonlarca araç sahibini yakından ilgilendiren denetim süreçlerinde yeni bir döneme girildi. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile Emniyet Genel Müdürlüğü arasında 2021 yılından bu yana yürütülen veri paylaşımı, trafik denetimlerini aynı zamanda birer sigorta kontrolüne dönüştürdü. Yol kenarı kontrollerinde düzenlenen tutanakların doğrudan SGK sistemine iletilmesiyle, ticari aracını sigortasız şoförlere kullandıran tüzel kişilere ağır idari para cezaları uygulanıyor.
Milyonlarca ticari araç sahibini ve şirket yetkilisini ilgilendiren kritik bir uygulama başladı. Artık yol kenarı denetimlerinde yalnızca trafik kurallarına uyulup uyulmadığına bakılmıyor; aynı zamanda direksiyon başındaki kişinin sosyal güvenlik kaydı da mercek altına alınıyor. Özellikle tüzel kişiliğe kayıtlı araçların sigortasız kişilerce kullanılması, araç sahiplerini yüz binlerce liralık idari para cezalarıyla karşı karşıya bırakıyor.
DENETİM TUTANAKLARI ARTIK SGK’YA GÖNDERİLİYOR
Trafik ekipleri tarafından gerçekleştirilen rutin kontrollerde düzenlenen her tutanak, SGK için bir ihbar niteliği taşıyor. Hazırlanan belgelerde yer alan araç plakası, sürücü kimlik bilgileri ve denetim tarihi gibi veriler doğrudan SGK veri tabanıyla eşleştiriliyor. Yapılan inceleme sonucunda, ticari aracı kullanan kişinin ilgili şirkette sigortalı olarak çalışmadığı tespit edilirse, kurum "kayıt dışı istihdam" prosedürünü işleterek şirketlere ağır yaptırımlar uyguluyor. Bu durum, sadece bir trafik cezasıyla kurtulacağını düşünen araç sahipleri için büyük bir mali yıkım anlamına gelebiliyor.
SİGORTASIZ SÜRÜCÜ ÇALIŞTIRMANIN MALİ TABLOSU AĞIRLAŞIYOR
5510 sayılı Kanun kapsamında uygulanan cezalar, asgari ücret üzerinden hesaplandığı için rakamlar oldukça yüksek seviyelere ulaşıyor. Bir işletmenin sigortasız şoför çalıştırması durumunda karşılaşacağı yaptırımlar şu şekilde sıralanıyor:
İŞE GİRİŞ BİLDİRGESİ: Bildirge verilmediği tespit edilen her işçi için 2 asgari ücret
tutarında (66.060 TL) ceza kesiliyor.
TEKERRÜR DURUMU: Eğer aynı ihlal bir yıl içinde tekrarlanırsa, ceza miktarı sigortasız her bir kişi için asgari ücretin 5 katına (198.180 TL) kadar çıkıyor.
PRİM BELGELERİ: Aylık prim belgelerinde bildirilmeyen her ay için 2 asgari ücret (66.060 TL) ek yükümlülük doğuyor.
İşçinin ücret bordrosunda yer almaması veya kayıtların geçersiz sayılması durumunda her ay için yarım asgari ücret (16.515 TL) tutarında cezalar ekleniyor.
KİRALIK ARAÇLARDA SORUMLULUK KİMDE?
Bu ağır yaptırımlardan muaf kalmanın yolu ise şeffaf ve resmi belgelerden geçiyor. Aracını kiraya veren mülkiyet sahipleri, şoförün aracı kiralayan gerçek veya tüzel kişi tarafından sigortalanmış olması durumunda cezadan muaf tutuluyor. Ancak bu muafiyetin geçerli olması için taraflar arasında imzalanmış, yazılı ve geçerli bir kira sözleşmesinin ibraz edilmesi şart koşuluyor.
KAZA ANINDA HUKUKİ RİSK
Mali cezaların ötesinde, sigortasız şoförün karıştığı kazalar araç sahipleri için tam bir hukuk mücadelesine dönüşebiliyor. Olası bir kazada yaralanma veya can kaybı meydana gelirse, tüm maddi tazminat yükümlülükleri ve hukuki sorumluluklar doğrudan ticari araç sahibinin üzerine kalıyor.
Hem SGK cezalarından kaçınmak hem de olası bir kazada mağdur olmamak için araç sahiplerinin şoförlerinin sigorta durumlarını titizlikle kontrol etmesi gerekiyor.
