Kademeli emeklilik, çalışanlara emeklilik yaşını beklemeden daha erken bir tarihte kısmi emeklilik avantajlarından yararlanma imkanı sağlarken, genellikle bu avantajlardan faydalanmak isteyen bireyler belirli bir hizmet süresini tamamlamış ve belirli yaş kriterlerini karşılamış olmalıdır. EYT konusuyla gündeme gelen kademeli emeklilik şartlarına dair beklentiler artarken, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, konuyla ilgili bir açıklama yaparak gelişmeleri kamuoyuyla paylaştı. İşte EYT düzenlemesi sonrasında son gelişmeler...
Çalışma hayatındaki düzenlemeleri içeren kanun teklifinin Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından, kademeli emeklilik beklentileri arttı. Sigortalı çalışanların belirli bir yaşa ve prim gün sayısına ulaştıklarında kısmi emeklilik imkanı sağlayan kademeli emeklilik sistemine dair Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada konuya dair bilgi vermişti. Peki kademeli emeklilik şartları neler, kimler yararlanabilecek?
KADEMELİ EMEKLİLİK NEDİR?
Kademeli emeklilik, sigortalı çalışanların belirli bir yaşa ve prim gün sayısına ulaştıklarında kısmi olarak emekli olmalarını sağlayan bir sistemdir.
Kademeli emeklilik şartları, sigortalılık türüne ve başlangıç tarihine göre değişmektedir.
Kademeli emeklilik hakkında tam detaylar, resmi çalışmaların hayata geçmesiyle belirlenir.
Kademeli emeklilik
EYT düzenlemesi ile binlerce çalışanın emeklilik hakkı kazanmasının ardından gözler EYT kısmi emeklilik ve kademeli emeklilik konularına çevrildi. EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 yılından önce çalışmaya başlayanlar erken emekli olmuştu. 9 Eylül 1999 yılından sonra çalışmaya başlayanlar ise bu düzenlemeden yararlanamadı. Hal böyle olunca da emekli olmayı bekleyen çalışanlar kademeli emeklilik beklentisi içine girdi.
Yasalaşması halinde kademeli emeklilik 1999 ile 2008 yılları arasında çalışanları kapsayacak. Yani prim günü ve yaş şartını karşıladığında kademeli emekli olabilecekler. Kademeli emekliliğin yasalaşması halinde en erken olmak üzere; kadınlar 43, erkekler ise 45 yaşında emekli olabilecek.
Kademeli emekliliğin yasalaşması halinde 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında çalışmaya başlayan kademeli emeklilikten yararlanabilecek.
Taşeron işçilere kadro
İlk olarak 2023 yılında duyurulan 90 bin taşeron işçisine kadro düzenlemesinde sona yaklaşıldı. Torba yasa görüşmeleri nedeniyle gözler yeniden 90 bin taşerona kadro çalışmalarına çevrildi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın, öncelikli olarak memur ve emekli maaşı artışlarını ele aldıktan sonra, taşeron işçilere kadro düzenlemesi ele alması bekleniyor.
Konu ile ilgili açıklamalarda bulunan TÜRK-İŞ Genel Başkanı Ergün Atalay, “Seçimden evvel 700 bin işçinin kamu sözleşmesinin bitmesini istiyoruz. Gündem, geçici işçi, kamu sözleşmesi ve taşeron işçilerin kadroya geçmesi. Çalışma hayatıyla ilgili taleplerimizin tamamına yakını halloldu. KİT'lerdeki taşeronlar ile kamuda kapsam dışında kalan taşeron işçilerin kadro beklentisi devam ediyor” ifadelerini kullanmıştı.
SSK Bağ-Kur prim eşitlemesi
Torba yasada yer alması beklenen düzenlemelerden birisi de SSK Bağ-Kur prim eşitlemesi. Küçük esnafın prim ödeme gün sayısı düşürülecek ve SSK'lılarla eşitlenmesini içeren düzenleme ile Bağ-Kur'luların prim şartı 9 bin günden 7 bin 200 güne inecek. Böylece bin 800 gün kazanan Bağ-Kur'lular 5 yıl daha az prim ödeyebilecek. Bu düzenleme kapsamına göre EYT'lileri de ilgilendirecek.
Ev hanımlarına emeklilik
Torba yasadaki en önemli gündemlerden birinin ev hanımlarına emeklilik konusu. Düzenlemeye göre ev hanımlarına yönelik 3'te 1 prim desteği kapsamında çalışmalar başlatılarak, isteğe bağlı sigorta kapsamında bir sistem kurulacak ve ev hanımlarına emeklilik hakkına kavuşacak. Ayrıca, ev hanımlarının prim ödemelerinin üçte birinin de devlet tarafından karşılanması da düzenleme çerçevesinde yer alması bekleniyor.
İŞTE TALEP EDİLEN KADEMELİ EMEKLİLİK TABLOSU
• 9 Eylül 1999 sonrası SGK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı girişi olan kadınlar için 43 yaş ve 6.250 pirim günü, erkekler için 45 yaş ve 6.250 pirim gün şartı aranacak.
• 2000 sonrası SGK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı girişi olan kadınlar için 43 yaş ve 6.325 pirim günü, erkekler için 45 yaş ve 6.325 pirim gün şartı aranacak.
• 9 Eylül 1999 sonrası SGK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı girişi olan kadınlar için 43 yaş ve 6.250 pirim günü, erkekler için 45 yaş ve 6.250 pirim gün şartı aranacak.
• 2000 sonrası SGK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı girişi olan kadınlar için 43 yaş ve 6.325 pirim günü, erkekler için 45 yaş ve 6.325 pirim gün şartı aranacak.
• 2001 sonrası SGK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı girişi olan kadınlar için 43 yaş ve 6.400 pirim günü, erkekler için 45 yaş ve 6.400 pirim gün şartı aranacak.
• 2002 sonrası SGK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı girişi olan kadınlar için 43 yaş ve 6.475 pirim günü, erkekler için 45 yaş ve 6.475 pirim gün şartı aranacak.
• 2003 sonrası SGK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı girişi olan kadınlar için 44 yaş ve 6.550 pirim günü, erkekler için 46 yaş ve 6.550 pirim gün şartı aranacak.
• 2004 sonrası SGK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı girişi olan kadınlar için 45 yaş ve 6.625 pirim günü, erkekler için 47 yaş ve 6.625 pirim gün şartı aranacak.
• 2005 sonrası SGK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı girişi olan kadınlar için 46 yaş ve 6.700 pirim günü, erkekler için 48 yaş ve 6.700 pirim gün şartı aranacak.
• 2006 sonrası SGK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı girişi olan kadınlar için 47 yaş ve 6.775 pirim günü, erkekler için 49 yaş ve 6.775 pirim gün şartı aranacak.
• 2007 sonrası SGK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı girişi olan kadınlar için 48 yaş ve 6.850 pirim günü, erkekler için 50 yaş ve 6.850 pirim gün şartı aranacak.
• 2008 sonrası SGK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı girişi olan kadınlar için 49 yaş ve 6.925 pirim günü, erkekler için 51 yaş ve 6.925 pirim gün şartı aranacak.
Ödenecek primlere devlet desteği
Aile ve Gençlik Bankası'nın kurulması ile devreye alınacak destek, sigorta primlerinin üçte birini oluşturacak. Mevcut asgari ücrete göre, bu tutar aylık bin 430 lirayı buluyor.
Ödenecek primlerin her ay üçte birini devlet karşılayacak. Böylece, ev hanımları daha az prim ödeyerek daha erken emekli olabilecek. Kısa süre içerisinde Meclis'e gelmesi bekleniyor
Ev hanımları, sosyal güvence ile sağlık hizmetlerinden de ücretsiz yararlanabilecek. Bağ-Kur ve SSK primleri eşitlendiğinde de 5 bin 400 gün olan kısmi emeklilik şartı 4 bin 500 güne kadar çekilebilecek.
İkinci adımda, çocuk sayısına göre erken emeklilik imkanları devreye alınacak. Üçüncü adımda da çalışan anneler için bir yıpranma düzenlemesi gelecek. Son adım ise doğum borçlanması ile ilgili olacak. Torba yasanın kısa süre içinde Meclis'e sunulması bekleniyor.
5 YIL ÖNCE EMEKLİ OLUNABİLECEK
Bağ-Kur'lular 9000 prim günü şartı nedeniyle Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) yasasından faydalanamamıştı. Bağ-Kur'lu çalışanlar için bakanlık tarafından çalışma başlatılmıştı.
Düzenlemenin hayata geçmesiyle birlikte Bağ-kur'lular 5 yıl önce emekli olabilecek.
