1999 yılından önce sigortalı olup emeklilik için gerekli prim gününü ve çalışma süresini doldurmuş ancak yaş şartını tamamlayamadıkları için emekli olamayan milyonlarca vatandaş, EYT emeklilik düzenlemesi ile emekli olup maaşa bağlandı. Ancak EYT emeklilik ile halen emekli olamayanlar da var. Peki EYT emeklilik neden onaylanmıyor? 1999 öncesi sigorta girişim var neden emekli olamıyorum? Kademeli emeklilik ne zaman çıkacak? EYT ile emekli neden olamadım? İşte emeklilik şartları ile emekliliğe engel teşkil eden durumlara ilişkin detaylar.
Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) kavramı, Türkiye'de 8 Eylül 1999 tarihinde yürürlüğe giren 4447 sayılı Kanun ile emeklilik için aranan yaşı kademeli olarak yükseltilmesi sonucunda, prim gününü ve çalışma süresini doldurmasına rağmen yaş şartını tamamlayamadıkları için emekli olamayan kişileri ifade etmektedir. Peki EYT yaş, prim tablosu, 1999 öncesi EYT emeklilik tablosu netleşiyor. İşte 1999 öncesi sigorta girişi olupta halen emekli olunmamasının sebepleri.
EYT'liler, emekliliklerinin sağlanması için uzun süredir mücadele etmektedir. 2023 yılında, EYT'lilerin mağduriyetini gidermek amacıyla çıkarılan kanun ile, EYT'lilere emeklilik için gerekli prim gününü ve çalışma süresini doldurmaları kaydıyla, yaş şartı aranmaksızın emeklilik imkanı sağlanmıştır.
Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesi kapsamında 2 milyona yakın kişiye aylık bağlanırken, 2024 yılında da 2 milyona yakın kişinin emekli olması planlanıyor. Sabah gazetesinin haberine göre, Sosyal Güvenlik Kurumu'nda emekliliği henüz onaylanmayan 100 binin üzerinde dosya içinde başvurusu iptal edilenler de bulunuyor.
Bu dosyalarda, "Prim gün sayısının tamamlanması, ortağı olunan şirkette sigortalı çalışılması, başkasının primlerinin sehven hesaba yazılması, işe gitmediği halde çalışmış gibi sahte sigortalılığı tespit edilenler, kuruma prim borcu bulunması, hem SSK hem de Bağ-Kur'lu olunması nedeniyle emekliliğe yetecek gün sayısına ulaşılmaması" gibi nedenler bulunuyor.
Sadece 8 Eylül 1999 tarihi itibarıyla işe girmiş olmak EYT kapsamında emekli olmaya yetmiyor. Geçmiş yıllardan kalan 1 liralık borç ya da eksik prim günü varsa emekli aylığı bağlanmıyor.
Bağ-Kur kapsamında silinen günler için kısmi borçlanma yapılamıyor, tamamının satın alınması gerekiyor. SGK'ya başvurulup da ihya işlemi başlatıldığında hesaplanan tutar 3 ay içinde yatırılırsa ihya tamamlanıyor.
Yeni asgari ücretle birlikte 1 Ocak 2024 itibarıyla doğum, yurtdışı ve askerlik borçlanmalarının maliyeti de artacak. Borcunu ödeyecek olanların, sigorta başlangıcını, prim gün sayısını öne çekerek erken emekli olacakların maliyet artışından etkilenmemesi için 3 haftalık süresi bulunuyor.
Asgari ücretin yüzde 50 artması durumunda bugün 64 bin 386 lira olan 15 aylık askerlik borçlanması 96 bin 579 liraya çıkacak. Böylece 15 ay askerliği borçlanan bu yıl 32 bin 193 lira daha az ödeyecek.
Örneğin EYT ile emeklilik için 2 ayı eksik olanların 60 günlük primini borçlanması yeterli olacak. Emekli olacak kişi hem SSK hem Bağ-Kur'dan prim gün sayısına sahipse son 2 bin 520 gün içinde sürenin yarısına (1.260 güne) bakılıyor.
Bu kapsamda yarısından 1 fazlası hangi kurumdan prim varsa o statüden emekli olunuyor. Son 2 bin 520 gün içinde emeklilik başvurusunda bulunduğu statüde gün sayısını tamamlamayanların da başvuruları da kabul edilmiyor.
Yasa çıktığında başvurup da emeklilik işlemleri tamamlayamayanların öncelikle SGK'ya başvurularını dikkatli kontrol etmesi gerekiyor. İşlemlerin neden tamamlanmadığı ALO 170 ya da en yakın sosyal güvenlik merkezine giderek öğrenilebilir.
SGK emeklilik başvurusu yaptım ne zaman sonuçlanır?
Emeklilik işlemleri emekli olduğu tarih itibariyle en geç 1 ay içinde Emekli Sandığı tarafından sonuçlandırılmaktadır(maaş bağlanmaktadır).
EYT başvurusunun onaylandığını nasıl anlarız?
EYT başvuru sonuçları için sorgulama e Devlet üzerinden gerçekleştiriliyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) DYS Evrak Takip sayfasından yılı seçip SGK'ya giden belgelerinizi kontrol edebilirsiniz.
Emekliliğin onaylandığını nasıl anlarız?
Sosyal Güvenlik Kurumu'na şahsen gidilerek başvuru detayları öğrenilebileceği gibi SGK'nın sitesi üzerinden de başvuru sonucu takip edilebilir. SGK'nın internet sitesi üzerinden yapılan sorgulamalar için öncelikle T.C. kimlik numarası girilir, ardından “sorgula” butonuna basılarak sorgulama gerçekleştirilir.
Emeklilik başvurum ne durumda?
Bunun için SGK'nın DYS Evrak Takip sayfasına e-Devlet üzerinden ulaşılaram sorgulama yapılabilir. SGK'nın Alo 170 hattı da başvuruların ne aşamada olduğunu öğrenmek için bir diğer kaynak. Alo 170'te emeklilik işlemleri menüsünden müşteri temsilcisine ulaşılıp emeklilik başvuru durumu hakkında bilgi alınabiliyor.
EYT EMEKLİLİK ŞARTLARI NEDİR?
- 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigorta kaydının bulunması,
- Girdiği tarihe göre 5000-5975 güne kadar prim ödemesinin tamamlanması,
- Kadınlar için 20, erkekler için 25 yıl sigortalılık süresinin dolması gerekir.
