Erken emeklilik ve kademeli emeklilik konusu, özellikle EYT kapsamı dışında kalanların gündeminde yer alıyor. Mevcut sosyal güvenlik mevzuatında 1999 sonrası SSK girişliler için kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş ve 7.000 prim günü şartı uygulanırken; çalışanların arama motorlarında en çok sorguladığı "2000 sonrası kademeli emeklilik var mı, çıkacak mı, EYT'yi kaçıranlara emeklilikte kademe olacak mı, kademeli emeklilik tablosu nasıl?" sorularının yanıtları ve öne çıkan ayrıntılar şu şekildedir:

2000 Sonrası Kademeli Emeklilik Var Mı, Çıkacak Mı?
Mevcut kanunlarda 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişliler için kademeli yaş indirimi sağlayan yürürlükte bir yasa bulunmamaktadır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı kaynakları, sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği ve aktüeryal dengenin korunması gerekçesiyle şu aşamada bakanlık gündeminde kademeli emekliliğe yönelik resmi bir çalışma yer almadığını belirtmektedir. Buna karşın muhalefet milletvekillerinin TBMM'ye sunduğu kanun teklifleri ve emeklilik derneklerinin talepleri kamuoyu gündeminde sıcaklığını korumakta.

EYT'yi Kaçıranlara Emeklilikte Kademe Olacak Mı?
Olası bir düzenlemenin hayata geçirilmesi durumunda hedef kitlenin, EYT kapsamı dışında kalan 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk defa sigortalı olarak çalışmaya başlayan vatandaşlar olması beklenmektedir. Bağ-Kur prim gün sayısının 9.000'den 7.200'e düşürülmesi ve ev hanımlarına emeklilik düzenlemesinin çıkarılması bekleniyor.

Meclis’e Kademeli Emeklilik Kanun Teklifi Verildi Mi?
DEM Parti Grup Başkanvekilleri Gülistan Kılıç Koçyiğit ve Sezai Temelli, TBMM Başkanlığı’na Kademeli Emeklilik Kanun Teklifi verdi. Dem Parti’nin kanun teklifi şu şöyle:
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
8/9/1999 tarihinden sonra ilk defa sigortalı olanların emeklilik koşullarının kademeli olarak yeniden düzenlenmesi, sosyal güvenlik hakkına erişimde hakkaniyetin sağlanması ve ilgili kanunlarda değişiklik yapılması hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.
Kademeli Emeklilik Kanun Teklifi Gerekçesi
Emeklilik, yurttaşların çalışma hayatları boyunca ürettikleri değerin, ödedikleri primlerin ve harcadıkları emeğin karşılığını alabilmelerinin temel güvencelerinden birisidir. Emeklilik hakkı, piyasa koşullarına terk edilebilecek bir ayrıcalık değil, sosyal devletin güvence altına almakla yükümlü olduğu temel bir sosyal haktır.

Sosyal güvenlik yasaları uyarınca 08.09.1999 tarihinden önce emeklilik şartları kadınlar için 20 yıllık sigortalılık süresi ve 5000 gün, erkekler için ise 25 yıllık sigortalılık süresi ve 5000 gün olup yaş şartı olmaksızın emeklilik mümkündü. Ancak 25.8.1999 tarihinde kabul edilen ve 8.9.1999 tarihinde 23810 sayı ile yayımlanan kanun ile kademeli emeklilik getirilmiş, böylece kadınların kademeli olarak 58, erkeklerin kademeli olarak 60 yaşında emekli olması hükme bağlanmıştır. Bu düzenlemenin en temel özelliği, yasanın yürürlüğe girdiği tarihte işe başlayanların emeklilik haklarının geriye dönük olarak değiştirilmiş olmasıdır.

Kişinin emeklilik hakkı, sosyal devlet ilkesinin gereğidir. Her yurttaş belirli bir dönem çalıştıktan sonra, belirli bir yaşta emekliliği hak eder ve ilerleyen yaşlarında daha dezavantajlı durumda iken emekliliğin ayrıcalıklarından yararlanır. Bu, olması gerekendir. Bireyin çalışma hayatının ve buna bağlı olarak emeklilik koşullarının belirsizlikler içinde seyrediyor oluşu ise bir hak ihlalidir. Yani kişinin emeklilik koşullarının, her yeni gelen yasal düzenlemeye göre değişmesi, emeklilik yaşının, biçiminin hükümetlerin iradesine göre farklılaşması, kişinin geleceğini belirsiz kılan bir durumdur.

8 Eylül 1999 tarihinde yayımlanan 4447 sayılı Kanun ile emeklilik koşulları yeniden düzenlenmiş, yaş şartı sistemin temel unsurlarından biri hâline getirilmiştir. Anayasa Mahkemesinin ilgili hükümler hakkında verdiği iptal kararının ardından 2002 yılında çıkarılan 4759 sayılı Kanun ile geçiş koşulları yeniden belirlenmiştir. 2008 yılında yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ise sosyal güvenlik sisteminin finansmanını, aylık bağlama esaslarını ve emeklilik koşullarını yeni bir çerçeveye taşımıştır. Bu değişikliklerin sonucu olarak, 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olanlarla bu tarihten sonra sigortalı olanlar arasında emeklilik hakkına erişim bakımından önemli farklılıklar ortaya çıkmıştır.

2023 yılında 7438 sayılı Kanun ile 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanların belirli koşullarla yaş şartı aranmaksızın emekli olabilmelerinin önü açılmış ancak hemen sonraki dönemde sigortalı olan çalışanlar bu düzenlemenin dışında kalmıştır. Böylece çalışma hayatına giriş tarihindeki sınırlı bir fark emekliliğe erişim süresinde uzun yıllara yayılan sonuçlar doğurabilmiştir.
Sosyal güvenlik sisteminde geçiş tarihleri belirlenmesi meşru bir yasama aracı olmakla birlikte, bu tarihlerin çalışanlar arasında ortaya çıkardığı sonuçların adalet, ölçülülük ve eşitlik ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir. Sigortalılık başlangıç tarihleri birbirine yakın, çalışma yaşamları benzer ve prim yükümlülüklerini yerine getiren yurttaşların emeklilik hakkına erişiminde ortaya çıkan ağır farklılıklar sosyal devlet ilkesi açısından giderilmesi gereken bir sorundur. Bu mağduriyet yalnızca emeklilik tarihinin ertelenmesinden ibaret değildir. İleri yaşlarda iş bulma güçlüğü, güvencesiz çalışma, düşük ücretler, işsizlik ve gelir kaybı, emekliliğe erişimi geciken yurttaşların yaşam koşullarını ağırlaştırmaktadır.

Bu teklifle, 8 Eylül 1999 tarihinden sonra ve 30 Nisan 2008 tarihinden önce ilk defa sigortalı olanların emeklilik yaşlarının sigortalılık başlangıç tarihine göre kademeli biçimde yeniden belirlenmesi, mevcut prim ve hizmet koşullarının korunarak emekliliğe erişimdeki orantısız farklılıkların azaltılması, farklı sigortalılık statülerinde hakkaniyetin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Teklif ayrıca düzenlemenin mali etkilerinin hesaplanmasını, kamuoyuyla paylaşılmasını ve sosyal güvenlik sisteminin finansmanının adil, sürdürülebilir ve sosyal devlet ilkesiyle uyumlu biçimde planlanmasını öngörmektedir."

Kademeli Emeklilik Tablosu Nasıl?
Henüz resmiyet kazanmamış olmakla birlikte sosyal güvenlik uzmanları ve sendikaların gündeme getirdiği taslak kademeli emeklilik modellerinde, sigorta başlangıç yılına göre yaş ve prim gününün kademeli olarak artırılması öngörülmektedir:

09.09.1999 – 2000 arası sigorta başlangıcı
Kadın: 43 yaş / 6.400 prim
Erkek: 45 yaş / 6.400 prim

2001 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 44 yaş / 6.475 prim
Erkek: 46 yaş / 6.475 prim
2002 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 45 yaş / 6.550 prim
Erkek: 47 yaş / 6.550 prim

2003 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 46 yaş / 6.625 prim
Erkek: 48 yaş / 6.625 prim

2004 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 47 yaş / 6.700 prim
Erkek: 49 yaş / 6.700 prim
2005 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 48 yaş / 6.775 prim
Erkek: 50 yaş / 6.775 prim

2006 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 49 yaş / 6.850 prim
Erkek: 51 yaş / 6.850 prim
2007 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 50 yaş / 6.925 prim
Erkek: 52 yaş / 6.925 prim
2008 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 51 yaş / 7.000 prim
Erkek: 53 yaş / 7.000 prim.

Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.