AB: Müzakereler ve IMF Türkiye'ye istikrar getirdi

AB Komisyonu, Ekonomik ve Mali İşler Genel Direktörlüğü Türkiye'nin AB'yle üyelik görüşmeleriyle IMF programının sağladığı dayanak noktasının, Türkiye'ye makroekonomik istikrar getirdiğini belirtti. 2007 mali bildiriminde, AB Mali Standartları (ESA 95) ile tahakkuk etmiş faizlerin daha iyi bir şekilde düzenlenmesi, faiz dışı bütçe dengesinde 2005'te ve 2006'da iyileşme getirdi. Genel Direktörlük, Türkiye'de ücretlerin görece ılımlı arttığını, kamu harcama kesintilerinin "doğrusal" gittiğini, işsizliğin de görece yüksek olduğunu bildirdi, "Türkiye'nin borç dinamikleri üzerinde yapılan etraflı bir değerlendirme, faiz dışı fazlayı ve finansal maliyetlerdeki azalmayı daha ileri noktaya taşımanın artan önemini göstermektedir" dedi. AB Komisyonu Ekonomik ve Mali İlişkiler Genel Direktörlüğü tarafından hazırlanan, aday ülkeler tarafından sunulan "mali bildirimlerin" incelendiği "Occasional Paper" yayınlandı. Özel çalışmada, Hırvatistan, Makedonya ve Türkiye'deki ekonomik gelişmeler değerlendirildi.

Raporda, Türkiye'de kamu finansmanının en önemli özelliklerinden birinin yüksek faiz yükü olduğu belirtildi. 2001'den bu yana iç reel faiz oranlarının yüksek seyrettiği, bunun ekonomide görece yüksek belirsizliği ve kısıtlı iç sermaye piyasasını yansıttığı belirtilen çalışmada, "Faiz oranları, döviz oranlarındaki dalgalanmalar ve piyasa duyarlılığındaki değişimlerle de yakından ilgili olmuştur. AB üyelik görüşmelerinin başlaması ve IMF programının sağladığı dayanak noktası makroekonomik istikrarı geliştirmiştir" denildi.

"Sonuç olarak, finansman maliyetleri 2006'da tahmin edildiğinden daha hızlı düşmüştür" görüşü belirtilen raporda şöyle denildi: "2007 mali bildiriminde, AB Mali Standartları (ESA 95) ile tahakkuk etmiş faizlerin daha iyi bir şekilde düzenlenmesi, faiz dışı bütçe dengesinde sırasıyla 2005'te yüzde 0.8 puan, 2006'da da yüzde 1.3 puan iyileşme getirmiştir. Aksine, faiz dışı fazlanın bu yıl yüzde 1 düşmesi beklenmektedir. Bu IMF'yle uzlaşmada hükümetin bağlanmaya devam ettiği GSMH'nin yüzde 6.5'u oranında faiz dışı fazla hedefiyle biraz farklı görünmektedir, fakat kısmen, söz konusu metodolojilerde özelleştirme hasılatlarının değişik şekillerde hesaplanmasıyla açıklanabilir."

Çalışmanın Türkiye'nin temel ekonomik eğilimlerinin incelendiği bölümünde, "Ücretlerde görece zayıf büyüme ve görece yüksek işsizliğe karşın, Türk yetkililer önemli ölçüde faiz dışı fazla başarısı sağladılar. Vergi oranlarını yükselterek devlet gelirlerini artırdılar ve kamu harcamalarını, kamu sektörü ücretlerinde mutedil artışlar ve lineer harcama kesintileriyle önemli ölçüde azalttılar. Ancak eğitim ve sağlık bundan ayrıdır. Yine de 2005'ten bu yana reel kamu sektör ücretleri yükselmektedir ve 2006'nın başlarında gelir vergileri düşürülmüştür. Ancak bu önlemlerin genel etkisi hakkında yorum yapmak için erkendir, özellikle de 2007 seçimleri dolayısıyla daha geniş bir izleme tavsiye edilebilir."

Raporun Türkiye'yle ilgili "Sonuçlar" bölümünde, bir önceki yıl olan 2006'da verilen mali bildirimlerin, Türkiye'de 2001'den bu yana mali dengesizliklerin düzeltilmesinde ve mali kontrol kalitesinin artırılmasında başarılı çalışmalar yapıldığını gösterdiği belirtildi. Özellikle 2005 yılına kadar reel iç faizlerde, reel efektif döviz kurlarıyla da uygun olarak hızlı bir düşüş yaşandığı belirtilen çalışmada, düşüşte 2001 mali krizinden kaynaklanan mali yükte önemli azalışın da etkisi olduğu belirtildi.