'Adli kolluk' CMK'ya girdi

ÖZGÜR AKBAŞ / ANKARA

TBMM Adalet Komisyonu, CMUK Tasarısı'nın görüşmelerine cumartesi günü de devam etti. Tasarının en tartışmalı maddelerinden "adli kolluk teşkilatı kurulmasına" dair maddeleri, Emniyet ve Jandarma yetkililerinin tüm karşı çıkışlarına rağmen kabul edildi.

Adli kolluğu düzenleyen ve komisyonda kabul edilen maddelere göre, adli kolluk şöyle tanımlandı: ''Emniyet Teşkilatı Kanunu, Jandarma Teşkilat ve Yetkileri Kanunu, Gümrük Müsteşarlığı Teşkilat Kanunu ile Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu'nda belirtilen soruşturma işlemlerini yapan güvenlik görevlileri.''

Yeni kanuna göre, soruşturmanın tek hakimi cumhuriyet başsavcısı olacak. Cumhuriyet savcısının emir ve talimatları doğrultusunda, soruşturma öncelikle "adli kolluğa" yaptırılacak. Suçları soruşturmak, suçluları yakalamak, kanıt toplamak ve adli makamlara teslim etmek gibi görevler için oluşacak adli kolluk, tamamen savcıların denetiminde çalışacak. Savcılar soruşturmanın her aşamasında polisin amiri olacak.

Yasada bulunan emniyet mensuplarının sicillerinin başsavcılarca tutulması ise komisyon tarafından uygun bulunmadı. Bu düzenleme yerine savcılar, görevini iyi yapmayan adli kolluk mensupları hakkında rapor düzenleyebilecekler.

Adalet Bakanı'nın cumhuriyet savcısından kamu davası açmasını isteyebilmesinin önünü açacak fıkra ise Bakan Çiçek'in isteğine rağmen tasarıdan çıkartıldı. CHP'lilerin, "bu yetkiyi verelim ama siz de HSYK'dan çekilin" demesi üzerine Çiçek, "Ben babamın şirketini yönetmiyorum. Kendime mahsus düzenleme yapmıyorum. Ama yargının bağımsızlığının önündeki tek engel, Adalet Bakanı ve müsteşarının HSYK'da olması değildir. Gelin uzlaşma komisyonuna üye verin ve Anayasa'yı değiştirelim" diye konuştu.

CHP'li Eraslan da, "Adalet Bakanı ve müsteşarının HSYK'dan çıkarılması yönündeki değişikliği getirin bakalım, destekliyor muyuz, desteklemiyor muyuz" diye karşılık verdi.

Komisyonda maddeyle ilgili görüşlerini açıklayan Emniyet Genel Müdürlüğü APK Daire Başkanlığı'nda görev yapan Emniyet temsilcisi, "Emniyet'in resmi görüşünü açıklıyorum kurum olarak düzenlemeye olumlu bakmıyoruz" dedi.

Bu açıklamaya tepki gösteren AK Parti'li Haluk İpek, ''Emniyet'in resmi görüşü diye bir şey olmaz. Hükümetin içinde İçişleri Bakanı da var. Emniyetin ayrı bir görüşü olamaz'' diye konuştu.

Komisyon toplantısına katılan cumhuriyet savcısı da adli kolluk düzenlemesiyle ilgili farklı bir yasaya gerek olduğunu söyledi. Bu isteğe Adalet Bakanı Cemil Çiçek karşı çıktı. Çiçek, adli kolluğun ayrı bir kurum ve ayrı bir yasayla kurulması yönündeki isteklere hükümet olarak sıcak bakmadıklarını söyledi.

CMK'daki "adli kolluk" kurulmasına dair maddeye göre, adli kolluk diye ayrı bir teşkilatlanma olmayacak, emniyet, jandarma ve Sahil Güvenlik'teki soruşturma birimleri "adli kolluk" olarak görevine devam edecek. Ancak bu görevliler tamamen savcının talimatlarıyla hareket edecekler.

Soruşturma işlemleri, savcının talimatları doğrultusunda öncelikle adli kolluğa yaptırılacak.

Savcılar, doğrudan veya adli kolluk görevlileri aracılığıyla her türlü araştırmayı yapabilecek.

Cumhuriyet savcısı, adli kolluk görevlilerine emirleri yazılı, acele hallerde sözlü olarak verecek.

Adli kolluk, adli görevler haricindeki hizmetlerde üstlerinin emrinde olacak.

Savcı sicille oynayamayacak, sadece görevli hakkında rapor düzenleyecek.

----------------- imza------------------