Ankara'dan, Tahran için temkinli inisiyatif

Duygu Güvenç

İran'nın nükleer faaliyetlerine karşı BM Güvenlik Konseyi üyeleri ve Almanya'nın 19 Mayıs'ta Londra'da yapacağı toplantı öncesinde Ankara harekete geçti. Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ün, İran'ın Başmüzakerecisi Ali Laricani'nin ziyaretininin ardından ABD, Almanya ve Rusya Dışişleri Bakanları'yla görüştüğü, BM Güvenlik Konseyi üyeleriyle de temasa geçtiği öğrenildi.

Bakan Gül'ün geçen hafta Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov, Almanya Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier ve ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice'ı arayarak Laricani'nin ziyareti hakkında bilgi verdiği belirtildi. Gül, Rice ile görüşmesinde, Türkiye'nin barışçıl nükleer çalışmalara karşı olmadığını ancak bölgenin nükleer silahlanmasını istemediğini ve bu mesajların Tahran'a aktarıldığını belirtti.

Görüşmelerin ardından Başbakan Erdoğan da Bakü'de İran Cumhurbaşkanı ile biraraya geldi. Bu temasların ardından Gül, dün akşam saatlerinde önce Laricani'yi aradı ardından da ABD Büyükelçisi Ross Wilson ile süpriz bir görüşme yaptı. Wilson'un isteği üzerine gerçekleşen görüşmede başta İran'ın nükleer faaliyetleri olmak üzere Irak ve PKK'nın görüşüldüğü öğrenildi. Büyükelçi Ross Wilson görüşme konusunda yorum yapmadı. Başbakanlık'ta gerçekleşen 20 dakikalık görüşmeye diplomatların da katılmadığı öğrenildi.

Diplomatik kaynaklar Ankara'nın girişimlerini "BM Güvenlik Konseyi tarafından yaptırım kararı alınmadan diplomatik kanallarla iletişimi sağlamak ve Tahran'ı yükümlülüklerini yerine getirmeye ikna etmek" şeklinde yorumladı. Türkiye'nin girişiminin "arabuluculuk" olmadığını belirten diplomatik kaynaklar kaynaklar, "Ankara'nın girişimleri taraflar arasındaki anlayış farklılığını giderme çabası. Bir tür kolaylaştırıcı rol..." diyerek görüşlelerini açıkladılar.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEK) Genel Sekreteri Muhammed El Baradey, Mart'ta Gül ile yaptığı görüşmede Türkiye'nin İran ile iletişim kurmasını istemişti.

ABD'yi ziyaret etmek isteyen Başbakan Erdoğan'ın resmi talebi dün Dışişleri Bakanlığı'na çağrılan ABD'nin Ankara Büyükelçisi Ross Wilson'a iletildi. 20 dakika süren Gül-Wilson görüşmesi basından gizlenirken, ABD'li kaynaklar Erdoğan'ın ziyaret talebini "memnuniyetle karşılayacaklarını" belirtti. Erdoğan'ın ABD gezisinin kızı Sümeyye'nin mezuniyet töreniyle de birleşerek Haziran ayında gerçekleşmesi bekleniyor. Bu amaçla Başbakanlık çalışmalarını sürdürüyor.