'Balonu biz şişirdik krizde patlayıverdi'

MÜSİAD İnşaat Sektör Kurulu Başkanı Mahmut Asmalı'nın oturum başkanlığını yaptığı panelde sektörde yaşanan sıkıntılar dile getirildi. Albayrak Grubu İcra Kurulu Başkanı Mustafa Albayrak, sektörün büyümeye katkısının yüzde 22-26 aralığında olduğunu ancak güçlü bir lobisi olmadığı için hükümetten yeterli teşvik alamadığını belirtti.

Albayrak, sektörün parlak yıllarında müteahhitlerin satışları, projeleri abartılı bir şekilde lanse ettiğini ve sektör dışından çok sayıda firmanın inşaat işine girdiğini kaydetti. Albayrak, "Bu firmalar hem girerken, hem de çıkarken sektöre ciddi zarar verdiler. Sektöre girerken, hücum ettiler, maliyetleri bir anda yükselttiler. Çıkarken de panik halinde çıktılar, konut fiyatlarının düşmesine yol açtılar. Böyle olunca, tüketiciler büyük firmalardan da böyle indirimler bekler oldu. Şu an sektör yavaş yavaş oturuyor" dedi.

Hasılat paylaşımı modeliyle geliştirilen projelerde kriz döneminde, sanki hiçbir sıkıntı yokmuş gibi müteahhitlerin üzerine gidildiğini ifade eden Albayrak, "Bunda hepimizin sorumluluğu var. Bu kurumların ihaleleri olduğu zaman hepimiz çantamızı alıp, koşa koşa gitmiştik. İhaleden çıkarken de ne verdiğimize bakmadan, ihaleyi kim kazanmışsa tebrik etmiştik. Oysa o gün tebrik ettiğimiz arkadaşlarımızın bir kısmının batmasını, bir kısmının batmasa bile geçmişte edindiği servetleri yitirmesini tebrik ettiğmizin farkında değildik. Bundan sonra sektörün oyuncuları biraz daha sakin olacak. Yaptığımız hataları yapmayacağız, gaza gelmeyeceğiz. Temel'in dediği gibi (Ha pu da pize ters olsin)" diye konuştu.

Son dönemde belediyelerin, onlara iş yapan firmaları sıkıntıya soktuğunu anlatan Mustafa Albayrak, "Sektörde 5 ay, 7 ay parasını alamayan arkadaşlarımız var. 2010'da da bu sıkıntı aşılacak gibi görünmüyor. Çok ciddi bir vebal bu" dedi.

Bankaların da sektörü krizde yalnız bıraktığını vurgulayan Albayrak, "Piyasayı bozanların başında finans sektörü geliyor. Tam ihtiyaç olduğu anda kasıyorlar” diye konuştu.

SİLM Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı M. Emin Aksay da bürokrasi yüzünden konut işinden çekildiklerini söyledi. İhalelerde firmaların çok yüksek kırımlar yaptıklarını belirten Aksay, yıllarca ihale alamadıkları, bu yüzden kendilerinin de yüksek kırım yapıp Erzurum ve Denizli Çardak havalimanları işini aldıklarını ancak 11 milyon dolar zarar ettiklerini kaydetti. Bir konut projesi için de 4 yıl beklediklerini, ruhsat alamayınca arsayı başkasına devrettiklerini anlatan Aksay, "Biz devrettik 3,5 ay sonra onlara ruhsat verdiler. Biz de konut işinden çıktık" dedi. Bürokrasi zihniyetinin Bakanlara kadar sirayet ettiğini ifade eden Aksay, "Türkiye'de siyasetin kafası değişecek, bürokrasi azaltılacak, biz de özeleştiri yapacağız. Yoksa bu işler düzelmez" dedi. Aksay'ın konuşmasının katılımcılardan büyük alkış alması dikkat çekti.

Dragos Royal Towers projesiyle adından söz ettiren DAP Yapı'nın Yönetim Kurulu Başkanı Ziya Yılmaz, krizlerden dersler çıkarılması gerektiğini ifade ederken, 2001 krizinden çıkardıkları dersin son krizde işlerine nasıl yaradığını anlattı. 2001 krizinde Avurpa yakasında 100 bin metrekarelik bir proje başlattıklarını hatırlatan Yılmaz, "2001'de sadece 2 tane daire satabildik. Üstelik her tarafta ilanlarımız döndüğü halde. Gerçi 2002 ve 2003 yıllarında tamamını sattık ama sıkıntılı bir süreç yaşadık. Biz o krizden şu dersi çıkardık; kendi finansmanını sağlamadan hiçbir iş yapmayacaksın. İster satılsın, ister satılmasın... Şimdi bunun rahatlığını yaşıyoruz" dedi.

Sektörün en önemli sorunlardan birinin KDV iadeleri olduğuna işaret eden Yılmaz, 24 ayda konut yaparken yüzde 18 KDV ödendiğini, konut satılırken yüzde 1 KDV alındığını, aradaki yüzde 17'lik farkı devletin 3 yıl beklettiğini söyledi. Yılmaz, "Biz müteahhitler olarak Maliye Bakanlığı'nı finanse etmiş oluyoruz. Bu büyük bir yük" dedi.

Müteahhitlere, farklı ve kaliteli konutlar üretmelerini tavsiye eden Yılmaz, sektörde uzun süredir ilk defa maliyet fiyatlarıyla konut fiyatlarının aynı anda en düşük seviyelerinde olduğuna dikkat çekerek, 2010 yılından da umutlu olduğu dile getirdi.

HEKTAŞ İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Ekşi, küresel krizin inşaat sektöründen kaynaklandığı, krizden çıkışın da yine inşaat sektörüyle olacağını söyledi. İnşaatın, istihdama, alt sektörlere ve ekonomiye olan katkısını vurgulayan Ekşi, "Dünya 29 Buhranı'ndan inşaat sektörü ile çıkmıştı. Şimdi de krizden çıkış inşaattan geçecek" dedi. Türkiye'nin ve inşaat sektörünün önümüzdeki 10 yılda yapabileceği en büyük işin İstanbul'un yenilenmesi olduğunu kaydeden Ekşi, 50 yıllık firma olmalarına rağmen projenin yarısını satmadan projeye başlamadıklarını, bir proje bitmeden de diğerine başlamadıklarını ifade etti.