'Başarısızlık aşırıları güçlendirir'

Dışişleri Bakanı ve Başmüzakereci Ali Babacan, İsrail ile Filistin arasında barış müzakerelerinin yeniden başlamasının kritik bir dönüm noktası olduğunu söyledi.

Annapolis kentinde ABD'nin ağırladığı Orta Doğu zirvesinde Türkiye'yi temsil eden Babacan, zirvenin üçüncü ve son oturumunda yaptığı konuşmada, ABD Başkanı George W. Bush ve ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice'a, konferansın gerçekleştirilmesi yönündeki çabalarından ötürü teşekkür etti. Babacan ayrıca, İsrail Başbakanı Ehud Olmert ve Filistin lideri Mahmud Abbas'ın, barış yönünde gösterdiği kararlılığa işaret etti. Başkan Bush tarafından toplantının açılışında okunan ortak anlayış belgesine değinen Babacan, bunun çok önemli bir adım olduğunu söyledi ve belgeyi, barış yönündeki çabalarda "kritik bir dönüm noktası" olarak nitelendirdi. "Barış görüşmelerinin yeniden başlaması tarihi bir kazanımdır" diye konuşan Babacan, tarafların bütün temel konuların müzakerelerde ele alınması yönündeki kararlılığının memnuniyetle karşılandığını söyledi. Babacan ayrıca, bu sürecin işleyişini takip edecek mekanizma çerçevesinde bir takvim oluşturulmasını da memnuniyetle karşıladıklarını kaydetti.

Filistin meselesinin, Orta Doğu'daki bütün problemlerin merkezi olduğuna işaret eden Babacan, bu çerçevede umutsuzluk, nefret ve kötümserliğin bölgeye hakim olduğu bir iklimin ortaya çıktığını ve bu iklimin aşırılıkların beslenmesine elverişli ortam yarattığını söyledi. Çok uzun zamandır devam eden bu karmaşık probleme uzun dönemli bir çözüm bulunması gerektiğini belirten Babacan, üzerinde müzakerelerle ulaşılacak bir çözümün, BM Güvenlik Konseyi'nin 242, 338 ve 1397 sayılı kararlarına, Yol Haritası'na ve Arap Barış Girişimi'ne dayandırılmasının önemli olduğunu vurguladı. Babacan, Orta Doğu barış sürecindeki amacı, "tanınmış ve güvenli sınırlar içinde iki demokratik devletin yan yana yaşaması" olarak özetledi. Ali Babacan, "bugün, yeni bir sürecin başlangıcına tanıklık ediyoruz. Hepimiz umutluyuz. Ancak Annapolis konferansını takip eden dönem hayati ve çok hassas olacak. Barışa giden yolu tıkamaya yönelik zorluklar ve çabalar olacak. Barışın siyasi diyalog yoluyla kazanılabileceğini kanıtlamaktan hiçbir zaman vazgeçmemeliyiz. Bu çerçevede bütün tarafların, gerginliği artırıcı tek taraflı adımları atmaktan kaçınması gerek" dedi.

Diğer taraftan Filistinlilerin, kendi toplumlarındaki bölünmenin üstesinden gelmesi gerektiğini belirten Babacan, mevcut durumun Filistin davasına zararlı olduğunu ve gelecekte müzakereler yoluyla ulaşılabilecek bir sonucun uygulanmasında sıkıntı yaratabileceğini kaydetti. Annapolis konferansının, bir "fırsat penceresi" yarattığını belirten Babacan, bu fırsatın kaçırılmaması gerektiğini söyledi. Babacan, uluslararası toplumun, barış çabalarını destekleme yönündeki istek ve kararlılığını açık bir biçimde sergilediğini belirterek, sorumluluğun burada bitmemesi, uygulama sürecinin takip edilmesi gerektiğini kaydetti. Bu çerçevede Annapolis'i takip eden toplantıların yapılmasının yararlı olacağını belirten Babacan, "bir kez daha Türkiye'nin, barış sürecine, gelecek toplantıları ağırlamak da dahil olmak üzere aktif bir şekilde katkıyı sürdürmeye hazır olduğunu ifade etmek istiyorum" dedi. Ekonomik gelişmeler ve kurumsal reformların, barış ve istikrarın elde edilmesinde önemli unsurlar olduğunu belirten Babacan, 13 Kasım tarihinde, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, İsrail Devlet Başkanı Şimon Peres ve Filistin lideri Mahmud Abbas arasında, Batı Şeria'da kurulması öngörülen sanayi bölgesi anlaşmasının imzalanmasına işaret etti. Buna benzer sağlam projelerin, "barışın sürdürülebilirliği" için zemin oluşturduğunu belirten Babacan, "Filistinlilerin yaşam koşullarının iyileştirilmesini hedefleyen projeler, barış sürecinin vazgeçilmez bir parçası yapılmalı" dedi. Babacan, Türkiye'nin, bir tıp merkezini de içeren, İsrail ve Filistinli öğrencilerin birlikte eğitim göreceği özel bir üniversitenin İsrail topraklarında kurulmasına ilişkin projesine de değindi.

Barışın ancak kapsamlı olursa hayatta kalabileceğini belirten Babacan, barış sürecinin, Golan tepelerinin konumunu da içerecek şekilde Suriye ve Lübnan ayaklarının da çözüme ulaştırılmasının önemli olduğunu söyledi. Bu çerçevede Türkiye'nin, Arap Barış Girişimi'nin, Araplar ve İsrailliler arasında kapsamlı bir barış yönündeki çağrısını "hayati önemde" bulduğunu belirten Babacan, Türkiye'nin Orta Doğu politikalarında dört prensiple hareket ettiğini kaydetti. Babacan bu prensipleri; "meseleleri çözümlemek için siyasi diyaloğun kullanılması, herkes için güvenlik sağlanması, ekonomik işbirliğinin geliştirilmesi ve çok kültürlü çok, etnikli bölgenin birlikte yaşama ve çalışması" olarak özetledi.

Orta Doğu'nun her bakımdan geniş bir potansiyel sunduğunu belirten Babacan, bütün halkların iyiliği yönünde tüm kaynakların kullanılmasını istedi. Babacan, "eğer barış üstün gelirse, bölgenin halkları birlikte yaşayacak, çalışacak ve birlikte refaha ulaşacak. Bu süreç başarıya ulaşmalı. Başarısızlık durumunda sadece aşırılar ve barış karşıtları kazanacaktır" dedi. Babacan konuşmasını, Orta Doğu için daha iyi ve parlak bir gelecek yönünde söz birliği edilmesi çağrısıyla tamamladı. Konferansın tamamlanmasının ardından Babacan, Madrid'de katılacağı Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı toplantısına katılmak üzere Washington'dan ayrıldı.