Battaniyelerle yaktılar

12 mahkumun hayatını kaybettiği ve onlarcasının da kalıcı sakat olarak kurtulabildiği 'Hayata Dönüş' operasyonunu planlayan ve komuta eden hiçbir rütbeli yargılanmazken 10 yıl sonra bir uzman çavuş ve 39 asker hakkında dava açıldı. Bakırköy Adliyesi'nde görülen davanın dünkü duruşmasında mahkemeye gönderilen tanık ifadeleri okundu. Ayrıca duruşmaya şikayetçi olarak mağdurlardan Hayriye Tavuk ve Sakine Demir katıldı. Tutuksuz sanıklar ise duruşmaya katılmadı.

Sakine Demir isimli mağdur, cezaevinde yaşadıklarını mahkemede anlatarak sorumlulardan şikayetçi olduğunu söyledi. Gözlerinin önünde arkadaşlarının diri diri yandığını söyleyen Demir, "3'ten akşam 9'a kadar ring araçlarında bekletildik. Ertesi güne kadar tıbbi müdahale yapılmadı. Arkadaşların kıyafetleri sağlamdı ama atılan bombalar nedeniyle derileri dökülüyordu" dedi. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, dönemin Adalet ve İçişleri Bakanları Hikmet Sami Türk ile Sadettin Tantan hakkında TBMM'de herhangi bir fezleke olmadığı cevabını mahkemeye gönderdi.

Mahkemeye gönderilen 'Tufan' planı ve yeni tanık Uzman Jandarma Çavuş olarak operasyona katılan Altan Sabsız'ın ifadesi ise dikkat çekti. Van 1. Ağır Ceza Mahkemesi'ne verdiği ifadede çarpıcı bilgiler veren Sabsız, ateşli silahlarla müdahaleye başlandığını ve operasyonda envanterde bulunmayan değişik gaz bombaları ve özel otomatik tabancalar kullanıldığını anlattı. Koğuşlardaki yangına itfaiyenin de müdahale etmediğini söyleyen Sabsız, mahkumların nasıl yandığını ise şöyle anlattı: "Bazı rütbeliler, mahkumlara "Sizi kurtaracağız, yaş battaniye atıyoruz, bunlara sarılın ve kendinizi koruyun" dediklerini ama battaniyelere yanıcı madde dökülmüş olduğunu, bu şekilde yanmayı hızlandırdıklarını söyledi." Sabsız'ın ifadesinde, koğuştan çıkan mahkumların 'ayaklarından vurularak' teslim alındığını söylemesi ise dikkat çekti.

Mahkeme, operasyonda görev aldıkları anlaşılan Jandarma Özel Asayiş Komutanlığı personelinin görev ve açık kimliklerinin İstanbul Jandarma Bölge Komutanlığı İstihbarat Şube Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı'ndan sorulmasını istedi. Ayrıca, operasyonla ile ilgili 16 Ocak 2000 tarihli üçlü protokolün suretinin gönderilmesi için İçişleri, Adalet ve Sağlık Bakanlığı'na yazı yazılmasına karar verdi. Operasyon birliklerinin komutanlıklara sundukları nihai raporları ve operasyona katılan askerlerin açık kimlik ve rütbelerinin mahkemeye gönderilmesi talep edildi. Bunun yanında baskın sırasındaki video kayıtlarıyla birlikte Adli Tıp raporları, silahların niteliğine dair kayıtlar ve operasyonda kullanılan kimyasal silahların niteliğine ilişkin raporlar ilgili kurumlardan talep edilecek. Mahkeme son olarak taraf avukatlarının sanıkların duruşmalardan vareste tutulma kararının kaldırılması talebini de reddetti.

İstanbul İl Jandarma Komutanlığı, savcılığın ısrarı üzerine, 'Tufan' adlı operasyon planını mahkemeye gönderdi. Planda, operasyonun can kaybıyla biteceği öngörülerek, "Örgütlerin muhtemel müdahalede jandarma tarafından gerçekleştirildiği iddiasında bulunmak üzere örgüt içi infazla öldürecekleri teröristleri belirledikleri" ifadesi dikkat çekti. 20 sayfada anlatılan yapılacaklar arasında dikkat çekenler şöyle:

* Tavanlar ve duvarlar delinerek içeriye gaz bombaları atılacak.

* Uygun her yerden göz yaşartıcı bombalar atılarak dirençleri kırılacak.

* Hukuki sorumluluk doğurmayacak şekilde bütün safhalar kamera ve fotoğraf

makinesi ile tespit edilecek.

* Televizyon kanallarına ait helikopterlerin uçuşuna engel olunacak.