Bir milletiz altı devletiz

Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları Zirvesi, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün ev sahipliğinde Çırağan Sarayı'nda yapıldı. Zirveye Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, Türkmenistan Cumhurbaşkanı Berdimuhamedov ve Kırgızistan Cumhurbaşkanı Roza Otunbayeva katıldı. Berdimuhamedov'un zirvede bulunmasına rağmen Türk İşbirliği Konseyi'ne katılmaması dikkat çekti. Türkmen Cumhurbaşkanı zirvede çıkan karar bildirisine de imza atmadı. Açılış konuşmasını yapan Cumhurbaşkanı Gül, Türk İş Birliği Konseyi'nin atalarımızdan miras aldığımız ortak dil, kültür ve değerleri korumak, geliştirmek ve gelecek nesillere aktarmak bakımından önemli bir işlev göreceğini söyledi.

Türk İş Birliği Konseyi'nin kuruluşuyla, "Amelde Birlik" şiarını hayata geçirilmesinde tarihî bir adım atıldığına dikkat çeken Cumhurbaşkanı Gül, Konsey'in el birliğiyle sahiplenilmesi gerektiğini belirterek "Buradaki asıl amaç, yeni bir bürokratik yapı oluşturmak değil, kardeş halkların girişimci ruhunu ve potansiyelini harekete geçirmek" dedi.

Gül, "Ortak maksadımız, bir taraftan ülkelerimiz ve halklarımızı birbirine daha sıkı kenetleyecek iş birliği imkânları yaratırken, diğer yandan ortaya çıkacak sinerjiden bölgemizin barış, istikrar, huzur ve refahının pekiştirilmesi için istifade etmektir" dedi.

Zirveden sonra 5 cumhurbaşkanı ortak basın toplantısı düzenlerken, açıklama Cumhurbaşkanı Gül'den geldi. Diğer Cumhurbaşkanları gazetecilerin sorularını Rusça yanıtlarken, tercümanlar Türkçe çeviri yaptı. Toplantıda ortak dil, din, tarih ve değerleri paylaşan kardeş ülkeler olarak ikili ilişkileri değerlendirme imkanı bulduklarını belirten Cumhurbaşkanı Gül, 2009 Nahcıvan zirvesinde kurulması kararlaştırılan Türk İşbirliği Konseyi'nin sekreteryasını oluşturduklarını bildirdi. Konseyin Genel Sekreterlik görevine deneyimli diplomat eski Moskova Büyükelçisi Halil Akıncı'nın getirildiğini açıklayan Cumhurbaşkanı Gül, artık Türk cumhurbaşkanlarının birkaç senede bir veya senede bir kez görüşmek yerine, senede birçok kez biraraya geldiğine işaret ederek "Göz göze olduğumuzda, yanyana olduğumuzda şüphesiz gönüllerimizde de yerlerimiz çok daha güçlü devam etmektedir" dedi. Merhum Aliyev'in "Bir millet iki devlet" sözüne atıfta bulunan Gül, "Bir milletiz, ama altı tane devletiz. Bundan büyük gurur duyuyoruz. Ortak davalarımıza sahip çıkmayı sürdüreceğiz" diyerek Zirve'ye temsilci göndermeyen Özbekistan'ı da gruba dahil etmiş oldu.

Cumhurbaşkanı Gül, ekonomik ve ticari ilişkileri geliştirmek için Türk İş Konseyi kurulması, Astana'nın Türk kültür başkenti ilan edilmesi, üniversitelerarası birlik kurulması araştırma geliştirme faaliyetleri için fon oluşturulması, 3 Ekim'in Türk dili konuşan ülkeler işbirliği günü olarak kutlanması kararlarının alındığını söyledi. Önümüzdeki yıl Türk cumhuriyetlerinin 20. bağımsızlık yıldönümünü hep beraber kutlayacaklarını ifade eden Cumhurbaşkanı Gül, Türkmenistan'da bir kültür festivali düzenlemeyi kararlaştırdıklarını belirtti. Türk İşbirliği Konseyi'nin bölgesel teşkilat olarak kendini kısa sürede ispatlayacağına inandığını kaydeden Gül, zirvenin gelecek yıl Kazakistan'da, 2012'de ise Kırgızistan'da toplanacağını dile getirdi.

Türkmenistan Cumhurbaşkanı Berdimuhamedov, Pakistan, Afganistan ve Hindistan ile birlikte hareket ettikleri doğal gaz hattı projesinin gerçekleşmesini çok istediklerini dile getirdi. 20 Eylül'de Türkmenistan'da 4 ülkenin enerji bakanlarıyla bir toplantı yapılacağını belirten Berdimuhammedov, "Aralık'ta da belki bir toplantı olacak. Bütün isteğimiz bu projenin gerçekleşmesi. Tarih hiçbir zaman ikili oyunlara müsade etmemiştir. Afgan halkının barıştan yana olduğunu düşünüyorum. Bu projeye çok önem veriyoruz, 1 milyar dolar civarında yatırım yapılıyor" diye konuştu. Soğuk algınlığı nedeniyle sesinin kısıldığı gözlenen Cumhurbaşkanı Gül, konuşması sırasında sık sık öksürdü. Basın toplantısının ardından 5 kardeş ülkenin cumhurbaşkanları ve dışişleri bakanları Boğaz Köprüsü'nü arkalarına alarak fotoğraf çektirdiler.