Birleşik Kıbrıs için Türk Anayasası hazır

Anayasa, Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'nin, "siyasi eşitlik, iki bölgelilik ve eşit statü" temeline dayandığını belirtiyor. Resmi dili Türkçe olan, Rumca ve İngilizce'nin resmi amaçlarla kullanılmasını kabul eden anayasa ile Kıbrıslı Türkler, Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'nden farklı olarak bir de ulusal marşa kavuşuyor; KKTC bayrağı korunuyor.

Egemenlik, millet yerine "yurttaşlara" veriliyor. Dinsel azınlık olarak Maronitler'in yanısıra, Karpaz bölgesinde yaşayan Rumlar'ın da hakları korumaya alınıyor.

Vatandaşların seyahat özgürlüğünün kabul edildiği anayasada, kurucu anlaşma ile bu hakkın kısıtlanabileceği belirtiliyor.

Türkiye'de parti kapatmanın zorlaştırılmasına karşın, adanın oylamaya hazırlandığı yeni anayasasında, siyasi partilerin yüksek mahkeme tarafından "temelli" kapatılacağı ifade ediliyor.

Mülkiyet hakkının kişisel olduğunu belirten ve kurucu anlaşmayı esas alan anayasanın 43. maddesinde, "Kıbrıs Türk Devleti yurttaşlarının, Kıbrıs Rum Devleti'ndeki mülkiyet haklarının korunması için, hukuki yardım dahil, yasayla her düzeyde destekleyici önlem alınır" ifadelerine yer veriliyor.

Öğrenim ve eğitim hakkının tanımlandığı 66. maddenin 8. fıkrasında, "Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'nin resmi dillerinden biri olan Rumca'nın orta eğitim öğrencilerine öğretilmesi zorunludur" ifadesiyle yer alırken, 9. fıkrasında, ana dili Türkçe olmayan topluluklara, kendi anadillerinde ilk ve orta düzeyde eğitim hakkı tanınıyor.

Yurttaşlık hakkına da Annan Planı'nın kurucu anlaşması çerçevisinde kısıtlama getiriliyor. Yurttaşlığı kurucu anlaşmada kabul edilenlerin Kıbrıs Türk Devleti yurttaşı olacağı ifade ediliyor, Türkiye'den son yıllarda göç edenlere yurttaşlık hakkı tanınmıyor.

Kıbrıs Türk Devleti'nde ikamet eden ancak yurttaş olmayan kişilerin (yerleşmesi öngörülen Rumlar'ın), federal organ, kurum ve kuruluşlarda görevlendirilme, seçilme ve atamalarının mümkün olmayacağı ifade ediliyor.

Cumhurbaşkanı seçimi de değişti. Bugüne kadar cumhurbaşkanını seçen Kıbrıslı Türkler, yeni anayasa ile bu haklarını da Cumhuriyet Meclisi'ne devrediyor.

Anayasanın geçici bölümünde cumhurbaşkanının yeni seçilen Cumhuriyet Meclisi tarafından onaylanmasının ardından "eşbaşkanlık" görevini üstleneceği belirtiliyor. Görevin Denktaş'a verilmesinin öngörüldüğü anayasada, Denktaş'ın kabul etmeme olasılığı da gözetilerek, bu koşullarda eşbaşkanın Cumhuriyet Meclisi tarafından çoğunlukla seçilmesi benimseniyor. Anayasanın 7. bölümünda Kuruluş Anlaşması'nda öngörülen toprak düzenlemeleri nedeniyle, "Eşdeğer Mal Yasası çerçevesinde taşınmaz mal alan yurttaşların doğrudan doğruya veya dolaylı olarak oluşan zararlarının giderilmesi" için gerekli tüm tazminat düzenlemelerinin yasa ile yapılacağı ifade ediliyor.

KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat, AB'nin derogasyonlar konusundaki tutumunun kendisinde hayal kırıklığı yarattığını belirterek, Birliğin, derogasyonlarla (ayrıcalıklar) ilgili verdiği sözler konusunda son günlerde manevra yaptığını gördüğünü söyledi. Bayrak TV'ye konuşan Talat, AB yetkililerinin geçmişte verdiği sözlerin tersi tutum içinde olduğunu belirttti. AB Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Gunther Verheugen'in telefonla kendisine "sorunun ne olduğunu'' sorduğunu ifade eden Talat, Verheugen'in, "Siz onları bir yana bırakın, bizim söylediğimiz geçerlidir" dediğini söyledi.

DUYGU GÜVENÇ ANKARA

Türkiye ve Yunanistan'ın da katılımıyla yapılacak olan dörtlü görüşmelerin Lucerne'de yapılmasına Ankara itiraz etti. Türkiye, kapalı görüşme modellerinin aksine, görüşmelerin gözönünde, iletişim ve alt yapı imkanlarının bulunduğu Cenevre'de yapılmasını istedi. Ankara bu yöndeki talebini Yunanistan ve BM'ye iletti. Dörtlü görüşmelerin 24 Mart'ta başlaması kesinleşirken, BM'nin, katılımcılardan 23 Mart'ta görüşme alanında hazır bulunmalarını istediği öğrenildi.

----------------- imza------------------