Çimentoya 8 ay önceki yüzde 22'lik zammın ardından yapılan 7.14'lük yeni zam piyasayı çileden çıkardı. Sektör temsilcileri, zamların diğer sektörleri de etkileyeceğini ve konut fiyatlarını artıracağını söylüyor
Geçen yılın Haziran ayında yapılan yüzde 22'lik zammın ardından 8 ay sonra yapılan 7.14'lük artış piyasada büyük rahatsızlık yarattı. Sektörün önde gelen temsilcileri, inşaat sektöründeki girdilerde maliyetlerin giderek artmasından yakınarak, çimentoya yapılan zamla beraber demir ve akaryakıtta da zammın baş göstereceği endişesini dile getirdiler.
Çimento fiyatlarına yüzde 7.14 oranında yapılan zam sonrası 50 kilo ağırlığındaki 1 torba çimento 7.5 YTL oldu. Daha önce fabrika çıkış fiyatı 101 YTL olan torbalanmış çimentonun tonu (KDV hariç) 108 YTL'ye yani yaklaşık 80 dolara, dökme çimentonun tonu ise 96 YTL'den 103 YTL'ye çıktı.
Üretici firma yetkilileri, çimento fiyatlarına en son 22 Haziran 2006'da zam yapıldığını, geçen süre içinde üretimde kullanılan ithal petrokok kömürü fiyatlarında yüzde 40 oranında artış olduğunu ifade ettiler.
Çimento Müstahsilleri Birliği, daha önce yaptıkları zam ile ilgili olarak ortaya çıkan tepkilere verdikleri cevapta, kur dalgalanması, işçilik maliyetlerin artışını, artan enerji maliyetini ve serbest piyasa koşullarının değişkenliği zamma gerekçe gösterdiler. Geçtiğimiz yıl bunlar bahane gösterilirken, bu yıl kömür fiyatlarındaki artış gerekçe olarak sunuldu. Sektörde yapılan bu yeni zamla birlikte geçtiğimiz zamlarda ortaya çıkan tepkiler ise dikkate alınmadı.
Çimento ve hazır betonda yaşanan bu fiyat artışı konut fiyatlarına da yansıyor. İnşaatçılar bir taraftan sattıkları konutu zamanında teslim edebilmek için beton bulmaya çalışırken diğer yandan zamları, zaten talebi kısılan konut fiyatlarına mümkün olduğu kadar az yansıtmaya çalışıyor. Önceki zamlarla ilgili Türkiye Müteahhitler Birliği Başkanı Erdal Eren, çimentoya yapılan zamla konut fiyatlarının arttığını ve vatandaşın zarar gördüğünü söylemişti. Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası Başkanı Şükrü Koçoğlu, çimento sektörünün aşırı kârlı bir sektör haline geldiğini belirterek üreticilerin kartel oluşturduğunu savunmuştu.
Koçoğlu, önceki zamla ilgili yaptığı açıklamasında çimento üreticilerinin kolay ithalat yapılmadığını bildikleri için rahatça zam yaptıklarını belirtmişti. Yeni zam ile ilgili olarak görüşlerine başvurduğumuz piyasanın uzmanları "Şaşırmadık. Zam yapılacağını biliyorduk. Ama bu kadarı da yeter" dediler. Sektör temsilcilerinden görüşler:
Türkiye İnşaat Müteahhitleri İşveren Sendikası (TİMSE) Başkanı Nazım Aygün: "Çimento sektöründe yapılan zam, konut fiyatlarındaki artışın yükselmesine neden oluyor. Açıkçası zam bekliyorduk. Geçen yıl kurdaki dalgalanma bahane edildi. Bu yıl da kömür fiyatları zamma gerekçe gösterildi. Çimentodaki zam diğer malzemelere de zam yolunu açıyor. 2007 yılında bu sektörde zam yapılmamalı."
Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası (İNTES) Şükrü Koçoğlu: "Geçmiş yıllarda çok fazla zam yapıldı. Esas endişem ise vatandaşların Mortgage hevesine kapılmış olunması. Mortgage'in bu yıl kesinlikle yürürlüğe gireceğini düşünmüyorum. İnşaat malzemelerinde zam yapılacağı endişesini taşıyorduk. Piyasada hareketlenme olunca zam hemen yapıştırıldı. Yüzde 7.14 zam fazla bir zam. Enerjide ve taşta zam henüz yapılmadı. Ama bu zamla birlikte diğer malzemelerin fiyatlarında da artış yaşanacak ve bu da konut alımlarını olumsuz etkileyecek."
1994 ile 2003 yılları arasında 43.3 dolar ile 61.4 dolar arasında seyreden çimento ton fiyatları, inşaat sektöründe canlanmanın başladığı 2003'ten itibaren enflasyon ve dövizde yaşanan düşüşlere rağmen hızlı bir artış gösterdi. 2003 - 2007 yılları arasında dolar bazında çimento fiyatları, 80 doların üzerine çıktı.
Rekabetin en çok ihlal edildiği sektörlerin başında gelen çimento sektöründe, Rekabet Kurulu'nun, çimento sektörünün 'pazarı paylaşarak kartel oluşturduğu ve yüksek fiyatlarla çimento sattıkları' gerekçesiyle birçok soruşturma açmasına rağmen zamların önü kesilemiyor. Kurulun açtığı soruşturmalarda, pazar paylaşımı ve fiyat tespitini birlikte yaptıkları gerekçesiyle birçok çimento fabrikası büyük para cezalarına çarptırdı. Ancak, hukuk sürecinde yürütmeyi durdurma kararı alınarak, söz konusu cezalar uygulamaya geçmedi. Dolayısıyla Rekabet Kurulu kararları ile rekabeti ihlal ettikleri karara bağlanan çimentocular, bugüne kadar ceza ödemedi.
