Ekonomide deprem sürüyor

ANKARA- Marmara Bölgesi'nde 17 Ağustos'ta meydana gelen depremden sonra, gündemden düşen ekonomik kriz, tüm sektörleri etkilemeye devam ediyor.

Devletin resmi rakamlarına göre, son iki hükümet döneminde alınan yanlış kararlarla büyük bir darboğaza giren Türk ekonomisini düzlüğe çıkarmaya, Meclis tatile girmeden önce çıkarılan vergi yasası da yetmedi.

Devletin verilerine göre, ekonomik kriz nedeniyle yeni kurulan şirket ve firmalarda, yüzde 50'lere varan düşüş yaşanırken, kapanan firma ve şirket sayılarında da büyük artış yaşanıyor. Yine, sanayideki kapasite kullanım oranı, son yılların en düşük seviyesine inerken, fındık, buğdağ, domates başta olmak üzere tüm üreticiler kan ağlıyor.

DİE verilerine göre, 1999'un Ağustos ayında açılan şirket ve kooperatif sayısı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 45 oranında gerileyerek, bin 744 olarak gerçekleşti. Geçen yılın Ağustos ayında 3 bin 172 şirket açıldığı belirlendi. Sadece Ağustos ayında, 59 şirket, 361 firma kapandı. Bu yılın Ocak-Ağustos döneminde ise, açılan şirket sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 57 oranında düşerken, yılın ilk sekiz ayında 838 şirket ve 6 bin 533 firmanın kapandığı belirlendi. Öte yandan gerek kredi faizlerinin yüksekliği, gerekse banka sektörünün kredi vermek yerine devlet tahvili ve repoya yönelmesi sanayi üretiminde önemli oranda düşüşlere neden oldu. Tüm Türkiye'yi sarsan depremin meydana geldiği Ağustos ayında, sanayide kapasite kullanım oranı son yılların en düşük seviyesine geriledi. Verilere göre, 1998'in Ağustos ayında yüzde 79.4 olan imalat sanayiindeki kapasite kullanım oranı, bu yılın Ağustos ayında yüzde 70.7'ye düştü. Bu son veriye göre üretime yönelik sektörlerin kapasitelerinin yüzde 30'unu ekonomideki kötü yönetim ve yüksek faiz nedeniyle kullanamadıkları ortaya çıktı.

57. hükümet, depremden sonra başta tütün, hububat ve fındık olmak üzere tüm üreticileri unuttu. Türkiye Ziraat Odaları Birliği, TMO'nun, buğday üreticisinden 3 ay önce aldığı ürünün bedelini ödemediğini, FİSKOBİRLİK'in fındık üreticisine Ağustos ayı itibariyle 57 trilyon liralık borcu olduğunu bildirdi. Yine, domates üreticisinin fiyatların düşük olması nedeniyle, ürününü tarlada bıraktığı, tütün üreticilerinin bir çoğunun da daha 1998 yılı ürününün parasını alamadıkları ifade edildi.

Marmara Bölgesi'nde meydana gelen depremden zarar gören illerin, devletin vergi gelirlerinin yaklaşık yarısını sağlaması nedeniyle, vergi gelirlerinde büyük düşüş yaşandı.

Maliye Bakanlığı'nın verilerine göre, yılın sekiz ayındaki konsolide bütçe açığı 6.7 katrilyon liraya ulaştı.