Doğu'daki sorun devleri sarsıyor!

Ülke bazında spekülasyon hızlandı, dolar tarihi zirvesine yükselirken, borsalar çöktü. Avrupa para birimleri ise yerlerde sürünüyor. Bu seferki dalganın Doğu Avrupa'daki şiddetli kasırgadan kaynaklandığı belirtilirken, dünya borsaları gemiyi suyun üzerinde tutmak için yoğun çaba harcıyor. Uzmanlara göre bu süreçte dolardaki hareketlere dikkat edilmesi gerek. Çünkü Doğu'daki fırtına Batı'nın gemisini suyun derinliklerine gönderebilir. Hafta sonu yapılan AB liderleri zirvesinde Doğu Avrupa ülkeleri masaya yatırıldı. Toplantıda konuşan Almanya Başbakanı Angela Merkel Doğu Avrupa ülkelerine Almanya ve diğer üye ülkelerin yardım etmeye hazır olduklarını söyledi. Ancak Merkel, bölge için büyük bir yardım fonu yaratılması önerisine karşı çıktı.

Almanya'nın fon önerisine soğuk yaklaşması kur hareketlerini ateşledi. Döviz piyasasındaki bu hareketin tamamen Doğu Avrupa ülkelerine yönelik endişelerden kaynaklandığı belirtiliyor. Yabancı yatırım danışmanlık kuruluşlarına ait son raporlarda Doğu Avrupa ülkelerinin AB veya IMF müdahalesine ihtiyaç duyduğuna vurgu yapılırken, Dünya Bankası söz konusu bölge ülkelerine kredilerini fonlamak için 31,2 milyar dolarlık yardım konusunda bir girişimde bulundu. Fakat bu miktarın bölge açısından son derece küçük etkileri olacağını anlatan uzmanlar, bu desteğin yeterli olacağı konusunda şüpheliler.

Dün bölge ekonomilerine yönelik endişeler bir kez daha gün yüzüne çıkarken, özellikle Macar ve Polonya para birimlerindeki değer kayıpları dolarda sert hareketlerin yaşanmasına yol açtı. Dolar karşısında başta avro olmak üzere Avrupa para birimlerindeki erime yüzde 2'leri aştı. Türk Lirası bazında da dolar 1,73'e kadar yükselerek tarihi zirvesini test etti. Bu yükselişin, Macaristan ve Polonya para birimlerindeki sert düşüşten kaynaklandığı belirtiliyor. Uzmanlar, avro karşısında da değer kazanan dolardaki yükseliş için Doğu Avrupa'daki gelişmelerin tamam ya da devam kararı açısından önemli ipuçları verebileceğini söylüyorlar.

Doğu Avrupa'daki gergin ekonomik ortam Fransa, Almanya ve İngiltere gibi Avrupa'nın dev ekonomilerini zora soktu. Amerika'da Citigroup'un kamulaştırılmasının ardından piyasaların rahat bir nefes alacağı tahminlerine rağmen, AIG'teki son gelişmeler finans kesimine yönelik endişeleri yeniden ateşledi. Uzmanlar, önümüzdeki günlerde bankalardaki stres testine ilişkin sonuçların piyasalar üzerinde yeni bir gerilim oluşturabileceğinden endişe ediyor. Gelişmiş ülke ekonomilerindeki rakamların oldukça rahatsızlık verici boyutta olduğu belirtilirken, kalıcı bir toparlanma için dünya finans sisteminin yeniden çalışır duruma gelmesi gerekliliğine dikkat çekiliyor.