Dörtlü zirve Suriye'de çözümü kolaylaştırır

İslam İşbirliği Teşkilatı (İTT) Genel Sekreteri Ekmeleddin İhsanoğlu'nun Suriye konusu görüşmek üzere Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve İran'ın dörtlü zirve yapması önerisine Ortadoğu uzmanlarından büyük destek geldi. Stratejik Düşünce Enstitüsü (SDE) Başkanı Prof. Dr. Yasin Aktay, 'İslam dünyasında bu yönde bir beklenti vardı. Mısır Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi de daha önce böyle bir çağrıda bulunmuştu. Bu konuda İİT'nin inisiyatif alması hem de münasebet açısından çok önemli olmuştur' dedi. 'Esed'in gitmesi halinde İran'ın tehdit hissetmesini gerektiren hususlar, noktalar giderilebilir' şeklinde sözlerini sürdüren Aktay, şunları kaydetti: 'Esed'in gitmesinin İran'a bir tehdit olmayacağı fikri işlenebilir. Bu konuda İran ikna edilebilir. Mursi, barış ve huzuru tesis etmek üzere, İİT bünyesinde veya İslam ülkeleri kendi aralarında bir barış gücü oluşturması fikrini de gündeme getirdi. Bu önerinin İİT bünyesinde de incelenmesiyle Suriye'de endişeleri giderecek adım atılabilir.'

Selçuk Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Birol Akgün ise dörtlü zirvenin mutlaka değerlendirilmesi gereken bir fırsat olduğunu söyledi. 'İran'ın çözüm için elini taşın altına sokması anlamına geldiği için önemsenmesi gerekir' diyen Akgün, 'Mezhepçi gerilim devam ederse Arap baharı süreci yavaşlar hatta akamete bile uğrayabilir. Bu bölgedeki İsrail'in ve ABD'nin, Neoconların istediği bir şeydir. Bu tür gerginlikler üzerinden bölgenin normalleşmesini ve demokratikleşmesini istemeyenlerin ekmeğine yağ sürer. Çünkü çatışmalar arttıkça güven kayboluyor. Güven kaybolunca da demokrasi işlemez, sistem durur. Bu yüzden mezhep çatışmasının mutlaka önlenmesi lazım' ifadelerini kullandı. 'Zirveden olumlu sonuç alınması, tarafların samimiyetine bağlı' diyen Akgün, şu görüşleri dile getirdi: 'Esed'i ikna konusunda ne Türkiye'nin ne de Arap Birliği'nin ikna süreci başarılı olmadı. İran'ı oyun alanına çekerek Suriye'deki krizin dış müdahale gerektirmeden İran'ın da yardımıyla çözülmesi konusunda Türkiye mutlaka teşvik edici bir rol üstlenmelidir. İran bu dörtlü zirveye mutlaka aktif olarak katılmalıdır.'

Türkiye ve Mısır'ın daha radikal olan İran ve Suudi Arabistan'a göre çözüme yakın taraflar olduğunu dile getiren Ankara Strateji Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Mehmet Özcan, 'Burada önemli nokta İran'ın ikna edilmesidir. Çünkü İran, Suriye olayını içselleştirmiş durumda. Suriye ve Esed rejimini ön cephe olarak görüyor. 'Eğer Esed düşerse sıra bana gelecek' tedirginliğini yaşıyor. İşte bu noktada İran'ın endişelerinin giderilmesi lazım' dedi. Ortadoğu'da bir Şii-Sunni gerilimi tehlikesi yaşandığına dikkat içeken Özcan, Türkiye'nin çabalarıyla bu durumun engellenmeye çalışıldığını söyledi. Özcan, 'Suriye sorunu çözülmezse etnik gerilimler de büyür. Bu yüzden tehlikeli bir aşamaya gelmeden böyle bir zirvenin gerçekleşmesi çok önemli' ifadelerini kullandı.