Göz göre göre felaket

İstanbul Teknik Üniversitesi'de (İTÜ) oluşturulan heyet deprem felaketiyle ilgili ön raporunu tamamladı. Raporda üniversite uzmanlarının yaptıkları tespitlere, değerlendirmelere, uzun ve kısa dönemde alınması gereken önlemlere yer verildi. Hazırlanan raporda depremin daha önceki yıllarda meydana gelen Erzincan, Dinar ve Adana depremlerinden daha şiddetli olduğuna dikkat çekilerek, karada İzmit Körfezi ile Düzce güneybatısı arasında yaklaşık 120 kilometre uzunluğunda bir yüzey kırığı meydana getirdiği ifade edildi.

İTÜ'nün hazırladığı ön heyet raporunda, bu deprem sonrasında fayın batıya uzantısı olan Karamürsel-Yalova segmendi ve Çınarcık çukurluğundaki kırılmanın tamamlanmamış olması halinde deprem riskinin eskiye nazaran yükseldiğine dikkat çekilerek, "Ancak bu depremin zamanı hakkında kesin birşey söylemek bugün için bilimsel olarak mümkün değildir. Kesin olan İzmit Körfezi ve Çınarcık çukurluğundaki segmentlerin üzerinde var olan deprem riskinin bu deprem sonrasında daha da arttığıdır. Aktivitenin önümüzdeki en fazla 30 yıl içinde batıya, komşu segmentlere sıçrayıp benzer büyüklükte deprem meydana getirmesi mümkündür. Artçı depremler, Adapazarı ile Çınarcık çukurluğu arasında kalan koridor ve çevresinde yer almaktadır. Bu artçı depremlerin seyrek de olsa orta büyüklüklere çıkması yine beklenen aktivitelerdir. Bu artçı deprem aktivitesi de zaman içinde hafifleyerek en az 1 yıl devam edebilir" denildi.

Raporda depremden sonra yapılması gerekenlere de yer verildi. Raporun bu bölümünde şu görüşlere yer verildi: "Kamu binalarına, hastanelere ve sanayi tesislerine öncelik verilerek hasar tespiti yapılmalıdır. Binaların oturulabilir veya yıkılması gerekli olarak sınıflandırılması hızla yapılmalıdır. 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili yönetmelikler ivedi olarak değiştirilmelidir. Yapı denetiminin sağlanması için gerekli yasal değişiklikler yapılarak her yeni mezun mühendise imza yetkisi verilmemelidir. Diğer ülkelerde kullanılan Sertifikalı Mühendis veya Profesyonel Mühendis gibi unvanlar, stajyer mühendislik sonrası yapılacak bir sınav ile verilmelidir. Yapıda kalite denetimi sağlamak için Yapı Sigortası Yasası çıkarılmalıdır. Zorunlu Deprem Sigortası getirilmelidir. Tarım arazilerinin iskana açılmasından vazgeçilmelidir. Marmara Denizi'nin güneyi için yeni bir yerleşim master planı hazırlanmalı ve buna mutlaka uyulmalıdır. Master planların yapılması, revizyonu ve onaylanması ile ilgili yetki ve sorumlulukları düzenleyen Yeni Yerleşmeler ve Şehir Planlaması Yasası hızla çıkarılmalıdır. Şehir ve diğer planların hazırlanması, tasdiki ve uygulanması süreçlerinde Üst Kurul Denetimi sağlanmalıdır. İnşaat Müteahhitliği Hizmetleri ve İhale Kanunu yeniden gözden geçirilmeli ve gerekli yasal düzenleme ve süreçle ilgili denetimler yeniden yapılandırılmalıdır. Deprem bölgeleri için uygun yapı teknolojisi ve bina tipolojileri belirlenmelidir. Kaldırılan enkazlardan boşalan alanlar için de aynı uygulama yapılmalı, eğer mümkünse bu alanlar yeşil alan olarak düzenlenmelidir. Birinci derece deprem bölgelerinde zayıf zemin koşullarında zemin mekaniği ve temel mühendisliği araştırmaları zorunlu hale getirilmeli ve yapı ruhsatı sürecinde bu zorunluluk aranmalıdır. Deprem konusunda yapılan araştırmalar daha fazla desteklenmelidir."