Erguvan İstanbullu, Lale göçmen

İstanbul''da her yıl 20 gün sahneye çıkarak İstanbul boğazını renklendiren Erguvanlar yine son günlerine geldi; renkler yavaş yavaş soluyor.

Erguvan ağaçları pembe rengiyle boğazın kıyılarını her yıl nisan ayının son iki haftasından mayıs ayının ilk haftasına kadar rengarenk süslüyor.

Boğaz''ın poyraz alan sert ve soğuk havası en son giden Arnavutköy, Rumeli Hisarı ve Anadolu Kavağı gibi kıyılarında erguvanların renkleri hala canlı olsa da Boğaz köprüsü civarındaki İstanbul''un rengi solmaya başladı.

Hafta içinde İTO''nun ''İstanbul''un Rengi Erguvan'' Kitabının tanıtımı için düzenlenen Boğaz Turu''nda erguvanlar hakkında ne kadar az bilgi sahibi olduğumuzu öğrendik.

Boğazın iki yakasındaki erguvanları seyrederken, rehberimiz Salim Aydın''dan sahil boyunca irili ufaklı yalıların hikayeleriyle bahçelerdeki çiçeklerin özelliklerini dinledik.

İstanbul Ticaret Odası''nı (İTO) ''Erguvan Yılı'' dolayısıyla Erguvan ile İstanbul''un buluşmasını kitap haline getirerek iyi bir iş yapmış.

İTO''nun prestij yayınları arasında yer verdiği "İstanbul''un Rengi Erguvan" kitabı, bu nadide bitkinin "kendine özgü masalsı yaşamını ve şehir kültürüne kattıklarını" anlatıyor.

Erguvanlar, bakıma ihtiyaç duymayan, kokusuz ama çok renkli nadide bir çiçek ve asırlardır boğazı süslüyor.

Rengini Erguvanlardan alan İstanbul''un kokusu da ıhlamurdan geliyor.

İstanbul''a son 8 yılda Büyükşehir Belediyesi tarafından 48 bin 505, bu yıl ise bin 100 adet erguvan dikilmiş.

Belediye Lale''ye ayırdığı kaynağın bir kısmını Erguvan ve ıhlamur''a ayırsa İstanbul eskisi gibi cadde ve sokakları ıhlamur kokan, rengi de erguvan olan bir şehir olarak uluslar arası arenada markalaşabilir.

İstanbul''un her semtinin markalaşacak bir ürünü var aslında.

Onlar ortaya çıkarılarak kaybolan İstanbul kültürü yeniden canlandırılabilir. İşte İstanbul''daki belediyelerin ve İstanbul''da faaliyet gösteren şirketler için güzel bir sosyal sorumluluk projesi.

Erguvan hem süs bitkisi olarak kullanılmış hem de insanoğlunu ölümü hatırlatan mezarlıklarda dahi yer bulmuş.

İslam dünyasında, erguvan gibi bir hikâyesi olmayan, ancak Müslümanlarca kutsal bir değeri olan ağaç var: Servi ağacı.

Bunun en iyi örneği Osmanlı Devleti''nin başkenti olan İstanbul''daki Karacaahmet Mezarlığı.

Servi, tek parça. Kökü de tek parça olduğundan dolayı mezarlara zarar vermiyor. Üstelik mezarlığın kokusunu alıyor.

Yekpare olduğundan dolayı rüzgâr estiğinde salınarak "Hu" dediği yani Allah''ın ismini zikrettiği ifade ediliyor.

İşte erguvanla servinin ortak noktası hem doğada hem de mezarda insanların ruhunu okşamasıymış...

Ne zaman erguvanlar açsa seyrini doyum olmaz sevenlerince.

Eski İstanbullular ilkbaharda erguvanı, sonbaharda lüferi dört gözle beklermiş.

İstanbullu bilirmiş bahardaki sevgilisini.

Rehberimiz Salim Aydın''ın ifadeleriyle devam edelim:

Erguvan İstanbul''a ne zaman geldi?

Cevap: Erguvan İstanbul''a gelmemiş, aslen İstanbullu o; İstanbul ile var olan bir ağaç.

Lale gibi, sonradan İstanbul''a göçmüş bir çiçek değil!

Lalenin,''taşradan geldiği için çimen mülküne'' kabul edilmediği söylenir.

''Lale Devri'', onun kısa süren saltanat dönemidir ve lalede bu saltanat, süslü, koket, gösterişçi ve yapaydır.

Erguvan ise, daha başından beri İstanbullu, hatta Boğaziçili olmanın getirdiği o yerli yerine oturmuş doğal soyluluğu ile mütevazı ve yüce gönüllüdür. Soyluluğu, Roma İmparatorluğundan gelir.

Erguvan, soyludur; ama Tanpınar''ın deyişiyle, ''kendi başına bir sefahattir'' de! Onda, nisan sonu ile mayısın ilk haftalarında, olanca görkemiyle görünüp kaybolmanın gizemi, ya da büyüsü vardır.

Bir ilkbahar çiçeğidir erguvan.

İlkbaharda, doğanın yeniden dirilişindeki kösnüllük, erguvanın coşkulu, birden fışkırıveren çiçeklenmesinde kendini belli eder.

Erguvanların dökülüp yere serildiği o yol, bir ''Kral yolu''dur artık...

Yabancıların minareler şehri olarak tanıdığı İstanbul gökdelenler şehrine dönüşürken, silueti hızla bozulurken, "erguvan ve ıhlamurları çoğaltalım" muhabbeti çok mu nostaljik oldu?