IMF ile anlaşma riski ihracatçıyı korkuttu

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mehmet Büyükekşi, 2010 yılı için 111 milyar dolarlık ihracat hedeflediklerini fakat IMF anlaşmasının getireceği riskler ve Merkez Bankası'nın TL'nin istikrarı yerine enflasyon ile mücadeleyi daha çok önemsemesi olasılığının kendilerini endişelendirdiğini söyledi.

IMF ile anlaşma yapılacağı yönünde söylentilerin dahi dolar kurunu 1,51'den 1,45'e düşürdüğünü belirten Büyükekşi "Biz ihracatın artışı için rekabetçi döviz kurunu ön şart olarak kabul ediyoruz" dedi.

Bu koşullarda ihracatçının ileriye dönük kontrat yapmasının mümkün olmadığını ifade eden Büyükekşi, girişimcilerin üretim ve ihracattan, ithalata doğru kaymalarının da kaçınılmaz olduğunu anlattı.

Firmalara 'Ya bu koşullara uy ya da öl' denilemeyeceğini vurgulayan Büyükekşi "Kriz her şeyi değiştirdi, ezberleri bozdu. Başkasının değiştirdiği duayı biz ezberden okumaya devam edemeyiz" diye konuştu. Türkiye'nin 6-7 yıl boyunca yüksek faiz - düşük kur çukuruna düşerek çok büyük zarar ettiğini dile getiren Büyükekşi, bu duruma tekrar düşülmemesi gerektiğini dile getirdi.

IMF anlaşması olması durumunda döviz ile borçlanma üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması gerektiğini, Hazine'nin de dövizle borçlanmasının uygun olacağını düşündüklerini kaydeden Büyükekşi, şöyle konuştu: "Tasarruf açığı nedeniyle büyümeyi fonlayamıyoruz. Paranın çoğunu hala devlet kullanıyor. Bankalar ve holdingler yurtdışından döviz borçlanıp devlete veriyor. Bu nedenle hepsi kur düşüşü istiyor. Gelir dağılımının bozuk olması 70 milyonun büyük bir tüketici güç olmasını engelliyor. Merkez Bankası'nın şu anki hedefi kuru tutmak olmalı."

Türkiye'nin 2023 ihracat stratejisi projesinin makro kısmı konusunda yapılan çalışmalarla ilgili bilgi veren Büyükekşi, 15 yıl içerisinde dünya ticaretinde 34,5 trilyon dolarlık dış ticaretin baz alınması durumunda, Türkiye'nin bundan yüzde 1,5'lik pay alarak, 500 milyar dolarlık ihracat hedefini yakalayabileceğini belirtti.

Büyükekşi, 500 milyar dolarlık ihracat hedefine ulaşmak için oluşturulması gereken strateji ve yol haritasına değinirken, her ülke ve sektör için ne kadarlık ihracat yapılması gerektiğini belirlediklerini ifade etti. Otomotiv sektörü ihracatı 2008 yılında 22 milyar dolar iken, dünya otomotiv ihracatının 1,1 trilyon dolar ve Türkiye'nin buradan aldığı payın yüzde 2 olduğu örneğini veren Büyükekşi, oluşturulan senaryoda 2023 yılında 2,2 trilyon dolarlık dünya pazarında, yüzde 2'lik pay için 44 milyar dolarlık ihracat yapmak gerekeceğini bildirdi. Projenin her yıl mutlaka revize edileceğini vurgulayan Büyükekşi, 'Proje bittiğinde ihracatın GSMH'dan aldığı payın yüzde 25 olmasını hedefliyoruz' dedi.

İhracat verilerine göre, genel ihracat düşüşü yüzde 23 iken, Avrupa'ya yapılan ihracatta yüzde 25 gerileme olduğunu kaydeden Büyükekşi, Avrupa'nın payının yüzde 51,9'a düşerken, Afrika'nın payının yüzde 10,1'e, diğer Asya'nın payının yüzde 3'e yükseldiğini anlattı. Büyükekşi, en fazla ihracat gerçekleşen 30 ülkeye toplam ihracatın yüzde 78,2'sinin yapıldığını, 2008'de bu oranın yüzde 77,1 olduğunu dile getirerek, kriz ortamında Çin'e gerçekleşen ihracatın yüzde 11 arttığını, 1 milyar doların üzerinde ihracat yapılan ülke sayısının 25 olduğunu kaydetti. Irak'ın 2009 yılında Türkiye için 'şans' olduğunu belirten Büyükekşi, 'Irak, bundan sonraki aşamada önemli pazarımız olmaya devam edecek. İhracatımızın birkaç yıl içinde 10 milyar dolara çıkacağını düşünüyorum' diye konuştu.

Büyükekşi, kendisini gören her ihracatçının kur sorduğunu söyleyerek, “Firmalara ya uy, ya öl diyemeyiz. Buna o zaman serbest piyasa değil, vahşi piyasa denir” dedi. Başkan Büyükekşi, Türkiye'deki kur politikasını ise anlattığı şu fıkrayla değerlendirdi: “Karadenizde köyün birinde bir çukur varmış ve pek çok kişi içine düşüp yaralanıyormuş. Köyün ileri gelenlerinden Temel, Dursun ve İdris toplanmış ve çözüm aramaya başlamışlar. İdris demiş ki:

'Ambulans alalım, çukurun yanında bir ambulans beklasin ve düşenleri hemen hastaneye yetiştirsin.'

Dursun:'Çukurun yanına hastane kuralım düşenleri yetiştirmesi vakit almaz' demiş.

Sıra Temel'e gelmiş.

'Ula kafanız hiç çalışmıyor' demiş. 'Bunu kapatalım, sonra gidelim hastanenin yanında bir çukur açalım.'

TİM Başkanı Büyükekşi, 12 adet ilin 1 milyar dolarlık ihracat yaptığına değinerek, 'Buna süper lig dersek, hedef 10 tane ili daha süper lige çıkarmak' şeklinde konuştu. Bu konuda eski bakanlardan Tınaz Titiz ile çalışma yürüttüklerini, ortak akıl toplantıları yaptıklarını ve Mardin, Ordu, Samsun, Van'da toplantı yaptıklarını anlatan Büyükekşi, ihracatın Anadolu'ya yayılması konusunda bu projenin önemli olduğunu söyledi.

Son yıllarda kar marjlarındaki düşüşlere de dikkat çeken Mehmet Büyükekşi, 2007 yılında 7.8 olan kar marjının, 2008 yılında 5.7'ye düştüğünü belirterek, “2009 yılı göstergelerinde kar marjlarında biraz daha iyileşme olacağı kanısındayız” dedi.

Mehmet Büyükekşi, 1 milyar doların üzerinde yıllık ihracat yapılan ülkeler arasında en fazla ihracat artışı gerçekleşen ülkeler listesinde ilk sırada Mısır'ın yer aldığına işaret ederek, Mısır'a ihracattan alınan payın yüzde 1'den yüzde 2,6'ya yükseldiğini söyledi.

Bir milyar doların üzerinde yıllık ihracat yapılan ülkeler arasında en fazla ihracat artışı olan 7 ülkeden 6'sının komşu ve yakın ülke, diğerinin Çin olasını önemsediklerini ifade eden Büyükekşi, 1 milyar doların üzerinde yıllık ihracat yapılan ülkeler arasında en fazla ihracat düşüşü olan ülkenin, Birleşik Arap Emirlikleri olduğunu hatırlattı. Otomotiv sektörünün en fazla ihracatı Fransa'ya yaptığına ve Fransa'ya ihracatın yüzde 3 arttığına değinen Büyükekşi, 'Yatırım yapılırken ihracata dayalı, sanayiye dayalı yabancı sermaye istiyoruz' diye konuştu.