KIZILAY ARAŞTIRMA KOMİSYONU'NU ŞOK EDEN KIZILAY GERÇEĞİ

ANKARA- Marmara depremiyle bütün foyası meydana çıkan Kızılay'ın skandallarına bir yenisi daha ekledi. Kızılay'ın vatandaşa AİDS'li kan dağıttığını TBMM Kızılay Araştırma Komisyonu ortaya çıkardı. Araştırma Komisyonu, araştırmaları Kızılay Kan Merkezleri'ne yöneltince inanılmaz bir gerçekle karşılaştı. 1996 yılında Şanlıurfa'da bir aileye AİDS'li kan veren Kızılay, bu durumu birçok kez yalanlamasına rağmen, bir hata olduğunu kabul ederek mağdur aileye çok cüz'i bir tazminat ödemekle yetinmişti. Komisyona çağrılan Kızılay Kan Merkezleri'nden Sorumlu Daire Başkanı Dr. İbrahim Ünlü, Ş. Urfa'daki AİDS'li kan skandalını yıllar sonra kabul ederek, vatandaşlardan alınan kanlara Elise testi yapılamadığını itiraf etti. TBMM tutanaklarına geçen skandal komisyon üyelerini şok etti. Ünlü'nün tutanaklara geçen ifadesi: "Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin büyük bir Kan Merkezi'ne ihtiyacı var. Yani ben zannetmiyorum, şu anda kan tahlilerini daha modern teknoloji ile yapsınlar. AİDS yöntemi her yerde yapılamıyor."

Araştırma Komisyonu, Kan Merkezleri'nin vatandaşa dağıttığı kanlara AİDS testi yapmadığına ilişkin itiraftan sonra çalışmalarını Kan Merkezleri'ne odaklandırdı. Sağlık Bakanlığı ve çeşitli üniversitelerden bilim adamlarının görüşlerini alan Komisyon, Türkiye'de toplanan kanların önemli bir kısmının Kızılay tarafından işlendiğini saptadı. Komisyonu bilgi veren Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürü Dr. Y. Naci Uz, Türkiye'de A tipi ve B tipi olmak üzere toplam 288 kan merkezi bulunduğunu, Kızılay'ın 4'ü A, 17'si B tipi olmak üzere toplam 21 kan istasyonu bulunduğunu söyledi. Uz, 21 Kan Merkezi bulunmasına rağmen Kızılay'ın Türkiye'de toplanan 953 bin 044 ünite kanın yüzde 30'unu elindu tuttuğunu belirterek, Kan Merkezleri'nin 341 bin ünite kan topladığını kaydetti. Komisyon Kan Merkezleri'ni denetlemekle yükümlü olan Sağlık Bakanlığı'nın da 1996 yılından beri bu denetimlerini yapmadığını ortaya çıkardı. Komisyon Kızılay'ın topladığı kanların 70 bin ünitesini çöpe attığını da tutanaklara geçirdi.

Toplanan kanların nasıl işlendiği konusunda bilgi vermek üzere Komisyona çağrılan İbn-i Sina Hastanesi Hemotoloji Bölümü ve Numune Hastanesi Kemik İliği Bölüm Başkanı Doç. Dr. Taner Demirer, Marmara depreminin en büyük faydasının Kızılay'ı rehabilite etmesi olduğunu belirterek, "Kızılay dünyadaki kan konusundaki gelişmeleri 100 yıl geriden takip ediyor. Bugün Kızılay merkezlerinde veterinerler, mikrobiyologlar bu işleri yürütüyor" dedi. Demirer, Kızılay'ın rehabilite edilmedikçe kan toplama işine sokulmaması gerektiğini söyledi.

TBMM Kızılay Araştırma Komisyonu, Kızılay yöneticilerinin ihtiyaç bulunmamasına rağmen kendi memleketlerine kan merkezi yaptırdıklarını da ortaya çıkardı. Kızılay eski Başkanı Kemal Demir ve Genel Sekreter Ahmet Kalkanoğlu'nun Düzceli olması sebebiyle Düzce'ye kan merkezi yaptırdıklarını saptayan Komisyon, bazı Merkez Karar Kurulu üyelerinin de aynı yöntemle Ş. Urfa ve Diyarbakır'da kan merkezi açtıklarını saptadı. Komisyon Kızılay'ın kan işindeki skandallarını tespit etmek üzere bir alt komisyon kurmaya karar verdi.