Ölüm acısı erkeği yıkıyor!

FATMA DURMUŞ/ İSTANBUL

Türkiye'de ölüm sonrası psikolojik sorunların batıya nazaran daha ılımlı yaşandığını belirten Zehra Erol bunun toplum yapımızda dinin, dinsel inanışların, sabır kavramının önemli olmasından kaynaklandığını belirtti. Aile, eş, dost ilişkilerinin halen güçlü olmasının da ölüm acısının rahat atlatılmasında etkili olduğunu vurgulayan Zehra Erol, "Özellikle kayıp dönemlerinde arkadaşlarımız, yakın çevremiz bu dönemin atlatılması sırasında bize yoğun destek verirler. Bu doğrultuda bir çok kayıp sonrası yaşanan çökkünlük bu ortamlarda verilen destekle aşılmaya çalışılmaktadır. Ülkemizde kaderci yaklaşımlarda sevilen kişinin kaybı sonrasında yaşanan ruhsal çöküntüyü engellemekte teselli aracı olmaktadır. "Kader böyleymiş", "Allah böyle yazmış", "Günü dolmuş" gibi cümleler kendi kendimizi teselli için kullandığımız yaklaşımlardır" dedi.

Çocuk- Ergen Psikoloğu Hande Sinirlioğlu her yaşta ölüme bakış ve ölümle mücadele şeklinin farklı olduğunu ancak ilk yüzleşmede yediden yetmişe herkesin aynı duyguları yaşadığını ifade etti. Hande Sinirlioğlu ölümle ilk yüzleşmeden sonra yaşanan psikolojik süreci şu şekilde anlattı: "Çaresizlik, suçluluk ve kızgınlık sıklıkla rastlanan tepkilerdir. Travmayla başa çıkmak için gerçeklerden kaçmak, inkar etmek veya olay yerini terk etmek gibi savunma yöntemlerine başvurulur. Bazıları ise, özellikle beklenmedik, ani ölümler sonrasında olayları tekrar takrar hatırlayarak, kabuslar görüp, uyku sorunları yaşayabilir. Bu tepkiler ölümü takip eden günler ve haftalar için normaldir. Ölümü aile içinde yaşayan kişilerin yakınları bu tepkilerin oluşabileceğini kabul ederek, bunlarla başa çıkmak için hazırlıklı olmalıdırlar."

Hande Sinirlioğlu çocuklarda ölüm duygusunun nasıl yaşandığını ve onlara 'ölüm' ün nasıl açıklanması gerektiğini de anlattı. "Bir çocuğun annesi, babası ya da kardeşini kaybettiğini düşündüğümüzde ilk adım genellikle bunu çocuğa nasıl söyleyeceğimizi düşünmek ya da çocuğu mümkün olduğunca bu olaydan ve ortamdan uzaklaştırmaya çalışmaktır. Her yaşta çocuk farklı tepki verir ölüme karşı ve farklı algılar ölümü. Okul öncesi dönemdeki bir çocuk, ölümün geriye dönüşü olan bir durum olduğuna inanır. Kişi o an için yok olmuştur, ama geri gelecektir, işlerini başka bir yerde yürütmektedir. 6-9 yaş arası çocuklar ise, ölümün geriye dönüşü olmayan bir durum olduğunu bilir, ancak, kendisinin ve sevdiklerinin ölmeyeceğine inanır. 9-12 yaş arası çocuklar, ölümün geriye dönüşünün olmadığını anlarlar. Bunun için de "dünyada yer açılması gerekir" gibi neden-sonuç ilişkileri geliştirirler. 12 yaşından büyük gençler ise, artık ölümü bir yetişkin gibi algılarlar. Ölüm ve diğer travmalarda çocuğun yaşına ve algısına uygun olarak destek verilmelidir."

----------------- imza------------------