Parayı savurarak da kâr edilebiliyormuş!

Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Ali Babacan'ın, geçtiğimiz hafta yapılan Finans Zirvesi'nde bankalara yönelik, 'paralarınızı elinizde tutun sağa sola savurmayın' açıklamasına cevap katılım bankacılığı verilerinden geldi.

Bankaların likit kaldığı kriz sürecinde bile, topladıkları fonların yüzde 100'e yakınını reel sektöre kredi olarak aktaran katılım bankalarının kârının, 2009 yılının 9 aylık bölümünde yüzde 18 artış göstermesi, kredi kullandırarak da kâr edilebiliyormuş şeklinde yorumlandı.

Katılım bankaları, topladıkları fonların yüzde 93'ünden fazlasını, toplam aktiflerinin ise yüzde 73'ünü krediye dönüştürürken, bu oran bankalarda yüzde 47'de kalıyor. Bir başka ifadeyle bankalar kârlılıklarının büyük bölümünü kullandırdıkları kredilerden değil, bono ve tahvillerden elde ediyor.

Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) verilerine göre katılım bankalarının 2009 yılı 9 aylık döneminde topladığı fonlar, 2008 sonuna göre yüzde 30 artarak 24.9 milyar TL'ye yükseldi. Toplanan fonlar içindeki Türk Lirası fonların payı yüzde 65, yabancı para fonlarının payı ise yüzde 35 oldu. TL'de yüzde 47, yabancı para fonlarında yüzde 19'luk artış yaşandı. Sözkonusu dönemde, kullandırılan fonlar, yüzde 18 artarak 23.2 milyar TL'ye yükseldi. Toplam aktifler, yüzde 23 artışla 31.8 milyar TL'ye, özvarlıklar ise yüzde 14 artışla 4.2 milyar TL'ye ulaştı. Katılım bankalarının 530 milyon TL'ye ulaşan net kârları, 2008 yılının aynı dönemine göre yüzde 18 oranında arttı.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, bankacılık sektörünün 2009'un 9 ayındaki kârı yüzde 41.1 artışla 15.7 milyar lira oldu. Bankacılık sektörünün takipteki kredi oranı eylül sonu itibariyle yüzde 5.3 oldu. Takipteki alacaklar özel provizyonundaki yüksek artışa rağmen, net faiz gelirleri ile sermaye piyasası işlem kârlarındaki artışlar, dönem net kârının artmasını sağladı.

Sektörün aktif toplamı 2008 sonuna göre yüzde 9 artarak 798.4 milyar liraya yükseldi. TL kredilerde Eylül 2008'de başlayan düşüş Mart 2009'dan sonra artıya döndü, son bir ayda da 7.1 milyar lira arttı. Bankacılık sektörün toplam kredileri 2008 sonuna göre yüzde 2.3 artarak 375.7 milyar lira oldu.

Katılım bankalarının kullandırdığı krediler ise yüzde 18 artışla sektörün üzerinde performans gösterdi.

Devlet Bakanı Ali Babacan, geçen hafta düzenlenen Finans Zirvesi'nde kamu bankalarına seslenerek, 'Bu dönemde 'Bunlar niye ve neden duruyor, niye sağa sola para dağıtmıyorlar? O kadar sermayeleri, likiditeleri var... Asla o tuzaklara düşmeyiniz asla... Ekonomik realite neyi gerektiriyorsa onu yapacağız' ifadelerini kullanmıştı...

Türk bankacılık sektörünün şube sayısı 9 bin 426, sektörde çalışan personel sayısı 182 bin 226 kişi oldu. Küresel kriz ile birlikte sektörün şubeleşme hızı yavaşlarken, personel sayısı ise 2008 yıl sonuna göre 439 kişi (yüzde 0,2 oranında) azaldı. Katılım bankalarının şube sayısı ise 550'ye, personel sayısı da 11 bin 500 seviyesine yükseldi. Her iki kalemde 2008 sonuna göre yüzde 4 artış yaşandı.

Türkiye Katılım Bankaları Birliği Genel Sekreteri Osman Akyüz, kriz sürecinin katılım bankalarının gerçek rolünü ortaya koyduğunu ifade ederken şunları söyledi: “Katılım bankaları olarak esas fonksiyonumuz reel sektörü finanse etmek. Yoğunlaştığımız nokta bu. Onu da çok iyi biliyoruz. Daha önceki krizlerden dolayı deneyimimiz var. Üretimin, ticaretin, ihracatın, ithalatın finansmanını sağlıyoruz. Bunu yapmak da durumundayız. Fakat krizde talep düştüğü için biz de sağlam, güvenilir müşteri bulmakta zorlanıyoruz. Biz finansmanı risk yönetimi ilkelerine uygun yapmak durumundayız.” Akyüz, Bakan Babacan'ın açıklamaları hakkında da, şöyle konuştu: “Bankaların esas fonksiyonu ekonomiyi finanse etmektir. Bakan beyin açıklamasında neyi kastettiğini tam bilmiyorum ama şu denebilir, kriz sürecinde bankalar öncelikle kendi likidite düzenlerini korumalılar. Kredi vermeleri zaten asli görevleridir. Elindeki paraları çarçur etmeyin, riskli kredi vermeyin anlamında söylenmiş olabilir.”

Albaraka Türk Genel Müdürü Fahrettin Yahşi, büyüme ve kârlılık arasında sürdürülebilir bir dengeye önem verdiklerini kaydederek, takipteki krediler konusunda bankacılık sektörü ortalamasına göre iyi bir noktada olduklarını dile getirdi. Albaraka'nın takipteki kredi oranının yüzde 3,8 olduğunu belirten Yahşi, "Yıl sonunu yüzde 3,8'in de altında bir oranla kapatacağız gibi görünüyor. En fazla takibe uğrayan sektörler inşaat ve tekstil oldu. Emtia fiyatlarındaki dalgalanmalardan dolayı petrokimya ve metal sektöründe de sıkıntılar yaşandı' dedi. Mali tablolarında sıkıntı yaşamayan firmaların çok uygun fiyatlarla kredi bulduğunu dile getiren Yahşi, reel sektörün son dönemde cirolarını artırmaya başladığını belirterek, gerçek iyileşmenin 2010 sonrasına kalacağını ifade etti.