Putin indirim yaptı gaz krizi aşıldı

Rusya Başbakanı Vladimir Putin ve Ukrayna Başbakanı Yulya Timoşenko'nun, soruna çözüm bulmak için ikili düzeydeki görüşmelerinin ardından taraflar Rus doğalgazının Ukrayna üzerinden Avrupa'ya sevkiyatı konusunda bir taslak anlaşma üzerinde uzlaştıklarını bildirdiler. Rusya ve Ukrayna başbakanları Vladimir Putin ile Yulia Timoşenko arasındaki müzarekede iki ülkenin doğazgaz krizi aşıldı.

Avrupa'nın yıl başından beri Rus gazından yoksun kalması sorunu böylece tam çözüm yoluna girdi. Anlaşmaya göre, Ukrayna, bu yıl Rusya doğalgazı için 470 dolar olan Avrupa devletlerinin ödediğinden yüzde 20 daha az ödeme yapacak.

İki ülkenin devlete bağlı dev doğalgaz şirketleri Gazprom (Rusya) ile Naftogaz (Ukrayna) uzun süredir Ukrayna'dan kaynaklanan ödeme krizindeydi. Batı'ya doğalgaz akışı, Gazprom ile Naftogaz resmi anlaşmayı imzalar imzalamaz başlayacak. Anlaşmanın günü ve saati henüz belli değil. Ancak gaz vanalarının bugün açılması mümkün. Ukrayna, 2008'de 1000 metreküp doğalgaza 179,5 dolar ödedi. Bu, Avrupa ülkelerinin ödediğinin yarısından azdı.

31 Aralık'ta anlaşma sağlanamayınca Rusya Ukrayna'ya doğalgazı kesti. Avrupa Birliği, Rusya'yla Ukrayna arasında doğal gaz sevkiyatı konusunda yapılan anlaşmaya temkinli yaklaşıyor.

Avrupa Komisyonu'ndan yapılan açıklamada, "Komisyon, Başbakan Vladimir Putin'le Başbakan Yulya Timoşenko'nun, Avrupa'ya gaz sevkiyatının pazartesi günü başlayabileceğine dair Moskova'daki açıklamasını memnuniyetle karşılamaktadır. Fakat biz bu ihtilafta şimdiye kadar çok sayıda yanlış gördük. Bu konuda test, gazın Avrupa'daki müşterillere akıp akmayacağı olacaktır. O ana kadar bekleyiş devam edecektir" denildi. Putin ve Timoşenko, krizi sona erdiren anlaşmayı, uzun görüşmelerden sonra yarın imzalayacaklar. Gaz sevkiyatı pazartesi günü başlasa bile gazın Avrupa'daki müşterilere ulaşması birkaç gün sürebilecek.

AB'nin 27 devletinin hükümet başkanları önceki gün acil toplantı yaptı. Dün sabah sağlanan anlaşmada, Ukrayna'nın 1000 metreküpe 250 dolar ödenmesi isteği ele alındı ve bu ödeme koşulu 2010'a bırakıldı. Putin, Ukrayna'nın 2009 yılı için "450 dolardan az ödeme imkanını" kabul etti. Avrupa üalkelerinin 2009'un ilk çeyreği için 1000 metreküpe ödediği 470 dolar. 2010'da Ukrayna Rusya'nın istediği ödemeyi yapacak. Rusya da Ukrayna'dan gaz geçiş (transit) masrafını üstlenecek.

Öte yandan 2010 yılı da Moskova'da Putin-Timoşenko müzakeresinde ele alındı. Bir diğer merakla beklenen bir diğer konu ise Ukrayna Devlet Başkanı Yuşçenko'nun bu anlaşmayı imzalayıp imzalamayacağı. Yaklaşan başkanlık seçimi öncesi en büyük siyasi rakibi olarak gördüğü Timoşenko'nun Moskova'ya yanaşmasına ve 'krizi çözen isim' olmasına Yuşçenko'nun izin vermeyebileceği yorumları yapılıyor. 2004 "Turuncu Devrim"den sonra NATO'ya ve Avrupa Birliği'ne tam üyelik için çok gayretli davranması Moskova'yı kızdırdı. Buna "gaz sorunu" da eklenince Rusya iki haftayı geçen süre Avrupa'ya akışı kesti. "Doğalgaz egemenliği" yüzünden Rusya Devlet Başkanı Dimitriy Medvedev ile Ukrayna Cumhurbaşkanı Viktor Yuşçenko da uzlaşmaya varamamıştı. Yuşçenko, "Rusya, Ukrayna'nın doğalgaz sistemi üzerinde egemenlik kurmak istiyor" diyerek Moskova'ya gitmedi.