Seçmen merkeze güvenmiyor

Ankara - Mevcut sistemin işleyişine onay anlamına gelen merkez sağ ve soldaki oy oranları giderek düşüyor. Marmara, Ege ve Akdeniz gibi gelişmiş illerin yer aldığı şehirler dışındaki bölgelerde seçmen merkez partilere soğuk bakıyor. Erhan Göksel'in başkanlığını yaptığı Verso Siyasal Araştırmalar Merkezi tarafından yapılan bir araştırmaya göre, Türkiye'de "merkez"in durumu giderek zayıflıyor. Merkez sağ ve sol denilen partilerin aldıkları oyların, siyasi yelpazenin ortasını kapsayan oylar olarak değerlendirildiği belirtilen araştırmada, bu partilere oy verenlerin mevcut sistemi "normal" saydıkları kaydedildi. Bunlar dışında kalan partilerin rejim dışı sayılmasalar bile "rejimin temellerine farklı dozlarda 'radikal' karşı çıkışları yansıtan siyasal güçler" olarak değerlendirilmeleri gerektiği vurgulanan araştırmada daha sonra şu değerlendirmelere yer verildi:

"Siyasal yelpazede 'merkez'in güçlenmesi, rejimin güvenilirliğinin pekiştiği anlamına gelir ve istikrarının güvencesini oluşturur. Bunun tersi ise siyasal rejime verilen toplumsal desteğin azaldığını gösterir ve doğal olarak 'olağan' işleyişte aksaklıklara yol açabilecek siyasal krizlerin ön habercisi olur." Daha sonra merkez sağ ve sol partilerin son üç seçimde aldıkları oy oranlarının verildiği araştırmada, merkez sağın 1987'de yüzde 55.4 olan oy oranının 1995'te yüzde 38.8'e gerilediği, aynı dönemde merkez solun ise yüzde 33.3'ten yüzde 25.3'e gerilediği belirtildi. Raporda bu verilerle ilgili olarak, "Son üç seçimde merkez büyük bir erime içinde olmuştur. Bu, bazen sanıldığı gibi, merkezin solunda olmaktan çok, merkezin sağında ortaya çıkan bir erimedir. Sağın, 'aşırı sağa' karşı, solun 'aşırı sola' karşı olduğundan daha az dirençli olduğu pekçok ülkede görülmüş olan bir olgudur" görüşüne yer verildi. Verso'nun araştırmasının sonuç bölümünde ise şu görüşlere yer verildi:

"Türkiye, büyük kentlerden, özellikle de İstanbul'dan bildiğimiz iki ayrı yaşam biçimi arasında coğrafi olarak da bölünüyor sanki. Devlet Tiyatrosu ile Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'nın turneleri ile giderilemeyecek türden bir bölünme bu. Dikkat çekmek isteriz, sözkonusu olan 'gerice' yöreler ile 'zenginleşmiş' yöreler arasındaki gelir ve tüketim eşitsizliğinden kaynaklanan bir farklılaşma değildir. Çünkü Konya, Kayseri, Çorum, Kahramanmaraş gibi 'Anadolu Kaplanı' iller de sözünü ettiğimiz çerçevenin içinde yer almaktadır. Oralarda da kapitalistleşme, sanayileşme, zenginleşme var. Ama buralarda oluşmakta olan yaşam biçimi, güçlenmekte olan siyasal değerler ve tercihler Türkiye'nin geri kalanıyla aynı mı acaba? Dahası bu iller, ekonomik ve toplumsal gelişme bakımından daha geri düzeyde iken siyasal ve toplumsal değerler bakımından Türkiye'nin geri kalanına daha yakın değil miydiler ?"