Terörü ihmal besliyor

Ankara- PKK lideri Abdullah Öcalan'ın yakalanmasıyla Doğu'daki teröre ilişkin iyimser umutlar belirirken, bölgenin sosyo-ekonomik göstergeleri, sıkıntının bitmeyeceği işaretini veriyor.

Fazilet Partisi Erzincan Milletvekili Naci Terzi tarafından hazırlanan Doğu Raporu'nda yeralan ekonomik ve sosyal verilerin tamama yakın bölümü, bölge insanının aleyhine olguları gösteriyor. İlk olarak Doğu ve Güneydoğu Anadolu'nun Gayri Safi Milli Hasıla'dan aldığı paya yer verilen raporda, 1987-94 yılları arasında Marmara ve Ege'nin aldıkları payın yüzde 49'dan yüzde 52'ye çıktığını, aynı dönemde bölgenin ise yüzde 10'dan yüzde 4'e düştüğü görülüyor.

Doğu illerinin refah payı ve buna göre Türkiye sıralamasında da, bölgedeki bazı şehirlerin genel bıralamadaki yerleri şöyle yer alıyor: "Elazığ 39., Erzincan 42., Malatya 44., Erzurum 57., Tunceli 61., Muş 73., Hakkari 67." Raporda, bölgedeki şehirlerin son 25 yılda adeta bilinçli bir şekilde geri bıraktırıldığı da gözler önüne seriliyor. Buna göre, 1973 yılında Türkiye sıralamasında 8'inci olan Elazığ bugün 39'uncu sırada yer alıyor. Yine 1973 yılında 26'ncı sırada olan Diyarbakır, bugün 50'nci sırada kendisine yer bulabiliyor. Ekonomik kalkınmada önemli bir paya sahip olan teşviklerdeki dağılım konusunda da Doğu illeri geride kalıyor. Maliye'nin son verilerine göre Marmara Bölgesi teşviklerden yüzde 38.9'luk bir pay alırken, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'nun payına ise toplam yüzde 14.6'lık bir teşvik düşüyor. Benzer şekilde bankalar da, bölge insanına karşı olumlu bir yaklaşım sergilemiyor. Oransal olarak Batı illerinde topladıkları her 100 lira mevduata 118 lira kredi veren bankalar, Doğu'da ise sadece 50 lira kredi ödemesi yapıyor.

Doğu Raporu'nda bölgede çalıştırılmayı bekleyen işletmelerin durumuna ilişkin verilerde ise hükümetlerin bölgeye yönelik duyarsızlıkları rakamlarla ortaya konuyor. Buna göre, işsizlik pençesinde kıvranan bölge insanlarından 2 bin 558 kişiye istihdam sağlayacak olan 71 işletme sadece 933 milyar 444 milyon liralık işletme sermayesi bulunamadığı için faaliyete geçemiyor. Tamamlanma aşamasında olan tesisler de dikkate alındığında 5 bine yakın kişiye iş imkanı sağlayacak olan 116 işletme 2 trilyon lira kaynak aktarılmadığı için çalışmaya başlıyamıyor. Nüfus artış oranlarının da ele alındığı raporda, Türkiye'de 1955 yılından bu yana nüfus artışı yüzde 30'a yaklaşırken, bölgede terörün başladığı 1980'li yıllardan bu yana yüzde 8'lerde seyrediyor. Bu veriler, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'nun çok yaygın bir göç olgusuyla karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Doğu Raporu'nun değerlendirme bölümünde, Türkiye'nin 1984 yılından bu yana terör için 100 milyar dolar civarında bir harcama yaptığı açıklanıyor. OHAL Bölge Valisi Aydın Arslan'ın terör harcamalarıyla ilgili olarak, "Bu parayla üç tane daha GAP yapılırdı" şeklindeki sözlerine yer verilirken, dış borcun bu derece artmasında bölgeye yapılan harcamaların etkili olduğunun altı çiziliyor. 14 yıllık süreçte 40 bin 566 teröristin etkisiz hale getirildiği kaydedilen raporda, güvenlik güçler ile vatandaş kayıplarının ise 11 bin dolayında olduğu vurgulanıyor.