İstanbul- Nesim Malki cinayetinin azmettiricisi olmakla suçlanan işadamı Erol Evcil'in İş Bankası'nın yanı sıra Türkbank'ı da soyduğu Başbakanlık Teftiş Kurulu'nun raporuyla bir kez daha belgelendi. Rapor, Evcil'in İş Bankası'ndan sonra en fazla ilişkiye girdiği ve borçlarını kapatmak için Alaattin Çakıcı'nın yardımıyla satın almak istediği Türk Ticaret Bankası'yla kredi ilişkisindeki usülsüzlükleri tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriyor.
Raporda, Bursalı işadamının sahibi olduğu Eze Grubu'nun, Banka'dan kullandığı kredi miktarının Nisan 1996 dönemi itirabiyle 43.3 milyon dolar olduğu belirtiliyor. Banka yönetiminin, kredilerin kullandırılmasında kötü niyetli olduğunun açıkça belirtildiği raporda, "Gruba kredi kullandırımlarının tamamı, yedi ay (Ekim 1995-Nisan 1996) içerisinde gerçekleşmiştir. Firmalarla ilgili olarak yapılan istihbarat çalışmasına ilişkin raporlar ise kredi ilişkisinin bitmesinden sonra Mayıs ve Haziran 1996 ayları içerisinde hazırlanmıştır. İstihbarat raporlarının kredi kullandırımlarından sonra düzenlenmiş olması bankacılık teamülleri açısından alışılagelmişin dışında bir uygulamadır" deniliyor.
Raporda ayrıca Türkbank'ın; Evcil'in şirketleri olan Eze Zeytincilik, Eev Otomotiv, (Erol Evcil Otomotiv) Voynak Tekstil ve Hasip İplik firmalarına Bankalar Kanunu'nun 44. maddesine aykırı bir biçimde Yönetim Kurulu kararı olmaksızın kredi verdiği kaydediliyor. Türkbank'ın iştiraki Ticaret Factoring'in de Erev Tekstil'e bir kerede 600 milyar ve çeşitli tarihlerde ayrıca 541 milyar lira kredi tahsis ettiği belirtilen raporda, bu tutarın Evcil'in şirketlerinin Banka'daki faiz borcunu aşan düzeyde olduğu bilgisine yer veriliyor.
Raporun sorumlular bölümünde ise, Türkbank eski Genel Müdürü Oğuz Özkan, Genel Müdür eski Yardımcısı Nezih Tokat, Krediler eski Müdürü Esat Koçal, Muhlis Turan, Marmara Bölge eski Müdürü Zeki Yılmaz, Bursa Şubesi Müdürü Şahin Telatar ve Çarşı Şubesi Müdürü İsmail Doğru'nun Eze Grubu'yla kredi ilişkisinde TCK'nın 508. ve 510. maddeleri kapsamında emniyeti suistimal suçunu işledikleri belirtiliyor.
Rapor, Türk Ticaret Bankası'nın, Evcil'in şirketleriyle kredi ilişkisinde bazı gayrimenkulleri de Eze Grubu'na adeta 'hibe' ettiğine dikkat çekiyor. Raporda bunun gerekçeleri şöyle sıralanıyor:
"Eze Grubu'nun Banka ile kredi ilişkisi devam ederken 28 Şubat 1996 tarihinde Banka'nın maliki olduğu gayrimenkul Erev Tekstil'e satılmıştır.
Satış tutarı olan 164 milyar TL. Banka'ca Gruba 2.5 milyon dolar kredi kullandırılmak suretiyle tahsis edilmiştir.
Banka'ca gayrimenkul satış işlemi dolayısıyla tahsis edilen kredinin teminatına çek alınmıştır.
Öte yandan sözkonusu gayrimenkul üzerinde ipetok tesis edilmemiştir. Banka'ca gayrimenkulun satış işleminin ipotek tesis edilmeksizin kullandırılan kredi ile finanse edilmiş olması, Banka yönetiminin gayrimenkulun Erev Tekstil'e satışında kötü niyetli davrandığını göstermekte ve sözkonusu kredinin geri dönmediği gözönüne alındığında gayrimenkulun Eze Grubu'na bir anlamda 'hibe' edildiği anlaşılmaktadır."
Raporda Türkbank'ın, Eze'den kredilere karşılık teminat olarak aldığı çekler için de, 'tahsil kabiliyeti bulunmayan hatır çekleri' ifadesi kullanıldı. Banka'nın tahsil ettiği çeklerin tutarının 63 milyar lira olduğu belirtilen rapora göre Türkbank, bu çeklerin tahsilatı için toplam 23 milyar lira masraf yapmış. Ayrıca Eev Otomotiv'e kullandırılan kredi için teminat olarak 100 adet aracın rehin alınması şartı öngörülmesine rağmen yalnızca 15 araç üzerinde rehin işlemi yapılmış. Raporda, Eze Zeytinciliğe ait fabrika üzerinde 6. derecede 3 trilyon TL. tutarında ve Nilüfer ilçesindeki gayrimenkuller üzerinde 5. derecede 1 trilyon TL. tutarında tesis edilen ipoteklerden ilkinin Eze Grubu'nun risklerinin ancak bir kısmını karşılayabileceği kaydediliyor.
