Vergi oranı değil, yükün dağılımı sorun oluşturuyor

Adil vergilemenin en temel göstergelerinden olan gelir ve kazanç üzerindeki vergi yükü, ülkemizde bazı gelişmiş ülkelerin altıda biri seviyesinde bulunuyor. Maliye Bakanlığının Ekonomik Veriler Raporundan derlenen bilgilere göre, Türkiye OECD'de 33 ülke arasında vergi yükü açısından sondan 4'üncü sırada yer alıyor. Ancak Türkiye'de vergi yükü bakımından oranda değil, yükün dağılımında büyük sorun yaşanıyor. 'Az kazanandan az, çok kazanandan çok vergi alınması' temel ilkesi, Türkiye'de kayıt dışılık, yüksek vergi kaçağı ve diğer nedenlerle yeterince uygulanamıyor.

Verilere göre, gelişmiş ülkelerin hemen hemen tümünde vergi yükünde, gelir ve kazanç üzerinden alınan vergiler, önemli bir ağırlığa sahip bulunuyor. Türkiye'de gayri safi yurt içi hasılanın ancak yüzde 5,9'unu meydana getiren gelir ve kazanç üzerindeki vergiler, Danimarka'da yüzde 29,5'luk bir orana ulaşıyor. Gelir ve kazanç üzerinden alınan vergileri oranı, Norveç'te yüzde 18,4, İzlanda'da yüzde 16,7, İsveç'te yüzde 16,3 ve ABD'de de yüzde 9,8 olarak hesaplanıyor. Mülkiyet üzerinden alınan vergiler, ABD'de GSYH'nin yüzde 3,3'ünü, Fransa'da yüzde 3,4'ünü, Kanada'da yüzde 3,5'ini, Belçika'da da yüzde 2'sini meydana getiriyor. Türkiye'de ise bu oran yüzde 0,9'da kalıyor.

Buna karşılık Türkiye'de mal ve hizmet üzerinden alınan vergilerin yükü yüzde 11,2'yi buluyor. Türkiye, bu oranla yüzde 10,8'lik OECD ortalamasını bile aşıyor.