'Yaz deftere' dönemi

Son yıllarda uygulanan yanlış ekonomik politikalar nedeniyle, Türk ekonomisi borç ekonomisine dönüştü. Millet de devlet gibi Ali'nin külahını Veli'ye, Veli'nin külahını Ali'ye giydirerek geçirmeye çalışıyor. Borç ekonomisi, tüm kurumları da birbirleriyle borçlu hale getirdi. Devlet, millete olan borcunu, KİT'ler de birbirlerine olan borçlarını ödemiyor.

Son üç yıldır iktidarda bulunan Ecevit hükümetleri, adeta borçla yaşar hale getirdi. Borç yöntemiyle ticaret, vatandaşlardan devletin dev KİT'lerine kadar tüm kurumların değişmez yöntemi haline geldi.

KİT'ler borç içinde yüzüyor...

Verilere göre, belediyelerin işçilere, devlete ve diğer kurumlara yaklaşık 2 milyar dolarlık borcu bulunuyor. Yine, 1999 yılı itibariyle, TEAŞ'ın BOTAŞ'a yaklaşık 300 trilyon liralık doğal gaz borcu bulunuyor. TEDAŞ'ın da TEAŞ'a 1999 yılı başı itibariyle yaklaşık 148.8 trilyon liralık borcu var. Kamu kurumları da TEDAŞ'a olan elektrik borçlarını ödemiyor. TEDAŞ'ın, TEAŞ'a olan borcunun iki katı kadar kamudan ve özel sektörden alacağı bulunuyor. Türk Telekom A.Ş.'nin de, geçen yılın başları itibariyle özel sektör ve KİT'lerden 108.3 trilyon liralık alacağı olduğu belirtildi.

Hayatları kredi kartına bağlandı

Dargelirli kesim olarak bilinen memur, esnaf ve işçiler ise hükümetin uyguladığı sıkı kemer politikası nedeniyle, hayatlarını kredi kartları ile sürdürür hale geldiler. Merkez Bankası'nın verilerine göre, Haziran sonu itibariyle bankalardan kullanılan tüketici kredileri 4 katrilyon 649 trilyon liraya ulaştı. Bunun da 1 katrilyon 513 trilyon lirasını kredi kartıyla kullanılan krediler oluşturuyor. Yılın altı ayında ise, tüketicilerin bankalardan 116.9 trilyon liralık tüketici kredisi kullandığı belirlendi. Devletin resmi verilerine göre, vatandaş hayatını kredi kartları ile ya da doğrudan bankalardan aldığı kredilerle sürdürürken, Hazine işlerini iç ve dış piyasadan aldığı borçlarla devam ettiriyor. Kamu kurumları da, başta vergi olmak üzere, telefon, elektrik, su, ücret gibi zorunlu giderlerini dahi karşılamayamaz hale geldi.

Devlet işleri de borçla yürüyor

IMF'nin direktifleri doğrultusunda uygulanan sıkı kemer politikasından kamu kurumları da olumsuz etkilendi. Yıllardır uygulanan rant ekonomisi, devlette işlerin borçla yürümesine neden oldu. Hazine'nin iç ve dış borç stoku yılsonuna kadar 100 katrilyon liraya ulaşağı tahmin edilirken, Hazine borçlarını faizlerini bile borçlanarak öder hale geldi. Borç ekonomisi, devletin millete, milletin de devlete olan borçlarını ödeyemez hale getirdi. Devlet, milyonlarca çalışanın 4.2 katrilyon liraya ulaşan zorunlu tasarruf kesintilerini ödemezken, millet de devlete olan vergi borçlarını ödemiyor. İstikrar programı kapsamında ödenekleri kısıtlanan ve zamları da engellenen KİT'ler, birbirlerine olan borçlarını dahi ödemeyez hale geldiler. En çok borcu olan kurumların başında da mahalli idareler geliyor.