Müslüman Ligi"nin ekonomisi

"Kadir Has Üniversitesi" tarafından gerçekleştirilen "Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması"nın 2013 yılı sonuçlarına göre Türkiye"de "işsizlik" en önemli sorun. Diğer araştırmalarda da "işsizlik" ve özellikle "genç işsizlik" ilk sırada yer alıyor idi. Değişik araştırmalarda aynı sonuç elde edildiğine göre önümüzdeki yıllarda da hükümetlerin karşı karşıya kaldıkları sorunların başında işsizlik gelecek. "Genç işsizlik" sadece Türkiye"nin değil, gelişmiş ülkeler dahil dünyanın en başta gelen sorunları arasında ayrıcalıklı yerini koruyor. Finansal kapitalizmin küreselleşmiş ekonomileri ahtapot gibi sarmalamasının tabii sonuçlarından biri olarak büyüyen işsizlik rakamları aslında bir sistem krizini işaret ediyor.

Sistem krizinin finansal kapitalizmin yıkıcı etkilerine maruz kalan ekonomilere büyük bir bedel ödeteceğini tahmin etmek zor değil. IMF"in eski baş iktisatçısı, Hindistan Merkez Bankası Başkanı Raghuram Rajan"ın "FED (Amerikan Merkez Bankası), aldığı önlemlerin başka ülkelerdeki sonuçlarına dikkat etmeli ve ona göre hareket etmelidir" diye yakınması boşuna değil. "Habertürk" gazetesi yazarı Ercan Kumcu"nun "FED nerenin merkez bankası?" başlıklı yazısında aktardığı gibi FED Amerikan ekonomisine bakarak karar alıyor. FED aldığı kararların diğer ülkelerin ekonomileri üzerindeki yıkıcı etkilerini pek de dert etmiyor. Kendisini küresel ekonominin jandarması olarak gören ABD ve dolayısıyla FED tamamen ulusal çıkarlar çerçevesinde hareket ediyor. O halde, "faiz" konusunda olduğu gibi, "Küreselleşmiş ekonomi dünya gerçeğidir" şekerlemesini bir tarafa bırakarak, reel ekonominin imkanlarını zenginleştirmemiz gerekiyor. Eğer bir ülke kendi ekonomisini kendi gerçeklikleri temelinde inşa etmiyor ise "kırılgan" olmaktan kurtulamaz.

Herşeye rağmen ülkemiz ekonomik üretim kapasitesi ve yeteneğiyle "Müslüman Ligi"nin, yani "İslam İşbirliği Teşkilatı"nın en güçlü ülkelerinden biri. Ancak İslam dünyasının genel görünümü ümit verici değil. Dünya nüfusunun yüzde 22"sini teşkil eden müslüman ülkeler dünya genelindeki servetin yüzde 6"sını üretebiliyorlar. Toplam ihracaat payı ise yüzde 9 civarında. 57 İslam ülkesinin toplam hasılası ABD ekonomisinin dörtte birinden az. Bu oran ABD ve AB ülkeleri ekonomileri bağlamında yüzde 10"a bile tekabül etmiyor. 57 İslam ülkesinden 33"ü "orta" ve "ağır" derecede borçlu ülkeler kategorisinde yer alıyor. Öte yandan petrol zengini Körfez ülkeleri ile diğerleri arasında korkunç bir dengesizlik hakim. Körfez sermayesinden beslenen sözde İslami finans kuruluşları bu dengesizliği gideremedikleri gibi tam aksine uluslararası finans sisteminin figüranları haline geldiler. Oysa uluslararası çapta bir iktisatçı olan Ali Allawi"nin kaydettiği gibi, petrol zengini "Körfez İşbirliği Konseyi" üyelerinin devlet fonlarına sadece zekat kriteri uygulanması halinde daha yoksul ülkelere yılda 75 milyar dolar aktarılabilir. Allawi"nin hesaplamalarına göre bu rakam bu ülkelere akan bütün resmi yardımları bile gölgede bırakır. Ne ki İslam dünyası kendi değerleri ekseninde ekonomik bir işbirliği ve dayanışmadan yoksun. Müslüman Ligi"nin içimizi yakan gerçeğidir bu. İşsizlik, yoksulluk, yolsuzluk ve gelir dağılımında adaletsizlik gibi toplumsal sorunların özünde geleneksel kültürümüzde "Cümlemiz" olarak ifade edilen ortak yararın gözetilmemesi yatıyor. Şüphesiz çözüm, ahlak ile iktisat arasındaki ilişkiyi yeniden inşa etmekten geçiyor.