Hayat Bir Garsonun gözünden

Bir “Garson”un gözünden

Matias Faldbakken’ın Timaş Yayınları’ndan çıkan Garson adlı yeni romanı, yıllara meydan okuyan lüks bir restoranda çalışan bir garsonun gözünden, Avrupa’nın son yüz yılını, o büyük resmi tek mekân ve sakinleriyle eğlenceli bir okuma fırsatı sunuyor bize. Bunu yaparken modernizmin bireyler ve Avrupa üzerinde etkilerini de açıkça ortaya koyuyor.

Haber Merkezi Yeni Şafak
Garson / Matias Faldbakken/Çev. M. Emin Baş/ Timaş Yayınları
Garson / Matias Faldbakken/Çev. M. Emin Baş/ Timaş Yayınları

MUSTAFA EREN AKPINAR

Kusursuz ama takıntılı bir garsonun günümüz Avrupa’sının son yüz yıllık kırılmalarını Norveç’teki bir restoranın eşyaları ve müşterileri üzerinden bize hicivle resmetmesi bize biraz Tanpınar biraz da Oğuz Atay’ı anımsatıyor. Garson “Büyük Avrupa” fikrine Wes Anderson filmleri tadında sağlam eleştiriler getiren orijinal bir kurgu.

Bu eleştirilerin odak noktası ve değerlendiricisi konumuna yerleştirilen garson karakteri ise orta yaşlı, eski düzenin temsilcisi şeklinde lanse ediliyor. Öyle ki yıllardır kendi istikrarı, düzeni içerisinde ilerleyen eskinin ruhu ile sabitlenmiş olan Oslo’daki Hills restoranı garson için bir sığınak, bir çatı görevini üstleniyor. Hatta garson için kusursuz, değişmez bir yapıya bürünüyor. Fakat sabit fikirli bir yapıya sahip olan garson için işler kitabın biraz ilerisinde karışıyor ve değişime, yeniliğe kapalı olan garson bir anda restorana gelen hem genç hem de güzel bir kadın yüzünden sarsılmaya başlıyor. İlk başlarda bunun farkına tam olarak varamasa da bu genç kadının Hills’e girmesi ile birlikte garson yavaş yavaş bir boşluğa sürükleniyor ve normalde yapmayacağı bazı ufak tefek hataları yapıyor. Genç kadın, Eski Avrupa düzenine sokulan modern bir çomak adeta.

GarsonnMatias FaldbakkennÇev. M. Emin BaşnTimaş Yayınların

TEKNOLOJİYİ DE ELEŞTİRİYOR

Var olan, gerçekleşen durumlara alışmak konusunda zorluklar yaşayan garson değişimden ve gerçeklikten kaçmak için midir yoksa öyle hissettiği için midir bilinmez bir şekilde gerek toplumsal gerekse kişisel eleştiriler, durum değerlendirmeleri yapmaya başlıyor.

Bu nedenle de romanın içeriğinde sık sık eleştirilere ve yorumlara rastlamak mümkün hale geliyor. Bunlardan biri de modanın eleştirisiydi. Hatta şöyle bir paragraf geçiyor metinde; “Her gün giyinmek zorunda olmamız, aslında alelade bir moda tasarımcısının estetik tercihlerine her gün boyun eğmek zorunda olduğumuz anlamına geliyor; standardı düşük de olsa yüksek de olsa, iyi gün de olsa kötü gün de olsa bu böyle.” Bu sözlerin alt metnine bakıldığında karşımıza aslında sanılandan daha büyük bir eleştirel metin çıktığının farkına varıyoruz. Romanın meselesi sadece Eski Avrupa ile değil aynı zamanda yeni dünya düzeni de hedef tahtasında.

Faldbakken’in “Garson” romanında yaptığı eleştirilerden bir diğeri ise teknoloji eleştirisi. Faldbakken roman boyunca garson karakterine sıklıkla teknoloji eleştirisi yaptırmış. Garson restorana gelen misafirlerin cihazlarına sarıldıklarını, gazetelerin basılı hayata veda ettiklerine değinerek eski-yeni Avrupa karşılaştırmasını belirgin olmayan ama fark edilen noktalara vurgu yaparak incelemiştir. Özellikle şu paragrafta; “Fiziki gazeteler yerini gitgide başka şeylere bırakıyor bu mekânda, sabahları bile üstelik, dikkatimi çekmeye başladı bu. Gazete hışırdatmak yerine eline bir cihaz almanın ihanete girdiğini ima etmiyorum elbette, sadece dikkatimi çektiğini söylüyorum.” yazar bu ayrımı daha net bir şekilde ifade etmek yerine biraz daha kaçamak tavırlar sergileyerek sanırım alacağı eleştirileri ekarte etmeyi amaçlamış.

Eski Avrupa’nın kaliteli bir numunesi olan garson bu kimliğine dışarıdan ne kadar uyumlu gözükse de aslında değildir çünkü yapay “Büyük Avrupa’nın bir parçası olmak ona huzur vermemektedir. Aynı zamanda uyumsuz “Yeni Dünya’nın” bir parçası olmak ve değişmek de onu ziyadesiyle korkutmakta. Oslo sokaklarında bu iki dünya arasında bocalayan ve tutunamayan bir garsonun hikayesi bizi sarsıyor.

Yine CHP, yine skandal!

Yine CHP, yine skandal!

Kadın delegeye danışmandan ağır hakaret.
6 yıldır gözlerini kırpamıyor

6 yıldır gözlerini kırpamıyor

​Dereceyle üniversiteyi kazanan Halil, 4 müzik aleti çalıyordu.
Yardım derneğinde 10 milyonluk vurgun

Yardım derneğinde
10 milyonluk vurgun

​22 ildeki eş zamanlı operasyonda 49 gözaltı.
Dolmabahçe'de çılgın maç

Dolmabahçe'de çılgın maç

Beşiktaş sahasında Trabzonspor ile 2-2 berabere kaldı.
Uğurcan Çakır<br>için dev iddia

Uğurcan Çakır
için dev iddia

​Rıdvan Dilmen'den ses getiren yorum.
Meteoroloji uyardı

Meteoroloji uyardı

Sağanak, karla karışık yağmur ve kar yağacak.
İdlib zirvesi <br>için tarih verdi

İdlib zirvesi
için tarih verdi

Erdoğan, 3 ülkenin lideriyle görüşeceğini açıkladı.
Balıkçılar <br>el bombalarını buldu

Balıkçılar
el bombalarını buldu

Jandarma ekipleri parmak izi çalışması yaptı.
21 rejim hedefi <br>yerle bir edildi

21 rejim hedefi
yerle bir edildi

​Alçak saldırı sonrası misliyle karşılık verildi.
İçime hançer <br>gibi saplandı

İçime hançer
gibi saplandı

Soylu'dan Gül'ün Gezi olayları hakkındaki sözlerine: Yazıklar olsun.
Yol haritası belirlendi

Yol haritası belirlendi

Erdoğan'dan diplomatik görüşmelerden sonra açıklama.
2 aile daha katıldı

2 aile daha katıldı

​HDP önündeki evlat nöbetine katılım her geçen gün artıyor.
Katilinin avukatına soruşturma

Katilinin avukatına soruşturma

Duruşmada söylediği sözler büyük tepki toplamıştı.
Türk noktasının koordinatlarını gönder

Türk noktasının koordinatlarını gönder

Esed rejiminin kasıtlı olarak saldırdığının telsiz kayıtları ortaya çıktı.
Soyadı e-Devlet'ten değiştirilecek

Soyadı e-Devlet'ten değiştirilecek

​Soyadını değiştirmek isteyenlere büyük kolaylık.
Ölü sayısı<br> 5'e yükseldi

Ölü sayısı
5'e yükseldi

İran'da koronavirüs bilançosu ağırlaşıyor.
Sınıf geçme sistemi değişiyor

Sınıf geçme sistemi değişiyor

​Bakan Selçuk: Çalışan ve çalışmayan çocuk arasında ayrım olmalı.

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.