Hayat Uzaktan eğitim ve muhtemel riskler

Uzaktan eğitim ve muhtemel riskler

Görünen o ki 2020-2021 eğitim öğretim döneminde uzaktan eğitim dünyanın birçok ülkesinde eğitim sistemlerinin içindeki rolünü artırarak sürdürecek. Şimdi tartışmamız gereken şey uzaktan eğitimin eğitime erişim, fırsat adaleti ve eğitimin niteliği açısından oluşturabileceği muhtemel riskleri nasıl giderebileceğimizdir.

Haber Merkezi Yeni Şafak
İLLUSTRASYON: CEMİLE AĞAÇ YILDIRIM
İLLUSTRASYON: CEMİLE AĞAÇ YILDIRIM

DR. NAZIM MAVİŞ - AK PARTİ SİNOP MİLLETVEKİLİ, MİLLİ EĞİTİM KÜLTÜR, GENÇLİK VE SPOR KOMİSYONU ÜYESİ

Pandemi ile birlikte dünyada en çok tartışılan konulardan biri de eğitim oldu. Okulların salgın nedeniyle eğitim ve öğretime ara vermesi alternatif olarak uzaktan eğitimi, eğitim sisteminin önemli bir parçası haline getirdi. Salgının neden olduğu bu zorunlulukla birlikte dünyada alternatif eğitim araçları, okul, okulun fonksiyonları, öğretmen ve öğretmenin dijital dönüşüm içinde ki rolü ciddi bir şekilde tartışılır hale geldi. Pandemi dijital teknolojileri eğitim süreçlerine geri dönülmez bir şekilde yerleştirdi.

Bu teorik ve derin tartışmalar bir yana en sıcak ve en yakın tartışma konumuz yeni eğitim öğretim dönemini nasıl şekillendireceğimize odaklanmış durumda. Artık tartışmasız kabul gören temel gerçek, uzaktan eğitimin eğitim süreçlerinin kaçınılmaz bir parçası olacağıdır. Görünen o ki 2020-2021 eğitim öğretim döneminde uzaktan eğitim dünyanın birçok ülkesinde eğitim sistemlerinin içindeki rolünü artırarak sürdürecek. Şimdi tartışmamız gereken şey uzaktan eğitimin eğitime erişim, fırsat adaleti ve eğitimin niteliği açısından oluşturabileceği muhtemel riskleri nasıl giderebileceğimizdir.

ÖĞRETMEN YETERLİLİKLERİNİN YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

Uzaktan eğitim süreçleri öğretmen yeterliliği açısından iki temel risk barındırmaktadır. İlki Türkiye’de öğretmen yetiştirme programlarının yüz yüze eğitim yöntemleri esas alınarak kurgulanıyor oluşudur. Sınıf ortamında, yüz yüze ve karşılıklı etkileşime dayalı eğitim öğretim yönteminin öğretmenlerde oluşturduğu meslek motivasyonu uzaktan eğitimde korunamayabilir. Yapılan bazı araştırmalar öğretmenlerin yüz yüze eğitimden aldıkları tadı uzaktan eğitimden alamadıklarını göstermektedir. Bu açıdan uzaktan eğitim öğretmen yetiştirme programlarının bir parçası haline getirilerek meslek motivasyonu ve iş hazzı sağlanmalıdır.

İkinci risk alanı öğretmenlerin dijital okuryazarlıklarının yeterli olmamasıdır. Türkiye’de öğretmen nüfusu başka ülkelerle karşılaştırıldığında oldukça gençtir. Bu, dijital okuryazarlık açısından önemli bir avantaj teşkil etmektedir. Ancak buna rağmen dijital okuryazarlığı yeterli olmayan ya da dijital yeteneklerini eğitim öğretim de nasıl kullanacağı konusunda bir yol haritası bulunmayan öğretmenler eğitimin niteliği ve öğrenci ilişkileri açısından risk olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu açıdan gerek mevcut öğretmenlerin dijital okuryazarlığının artırılması ve uzaktan eğitim sistemlerine adaptasyonu, gerekse öğretmen yetiştirme programlarında dijital okuryazarlık ve uzaktan eğitim yöntemlerinin daha güçlü bir şekilde programa konulması önem taşımaktadır. Bu konuda zaaf gösteren öğretmenlerin bir müddet sonra meslekten kopmaları, özgüvenlerini kaybetmeleri, öğrenci ilişkilerinde problem yaşamaları, böylelikle sisteme karşı direnç gösterecek bir psikolojiye bürünmeleri olasıdır. Bu nedenle öğretmen yetiştirme programlarında ve hizmet içi eğitimlerde dijital okuryazarlık konusunda öğretmenlere ciddi bir destek sağlanmalıdır. Bu açıdan öğretmenlerin materyal geliştirme, ilgi çekici dersler tasarlayabilme, öğretim yöntemlerini çeşitlendirme, dijital sınıfı veya grubu yönetebilme ve ortaya çıkan sorunlara pratik çözümler üretebilme becerilerinin eğitimine öncelik verilmelidir.

MÜFREDAT UYUMU

Dünyada müfredatlar yüz yüze eğitim esas alınarak tasarlanmıştır. Bu nedenle içerik yoğunluğu ve kazanımların çokluğu uzaktan eğitim de yer yer zorluk oluşturmaktadır. Öğretmenlerin bir kısmı yüz yüze eğitimde bile müfredatı yetiştirmek de zorlanmaktadırlar. Kazanımların büyük çoğunluğu karşılıklı etkileşimi dikkate alarak kurgulanmıştır. Diğer yandan LGS ve YKS sınavları sistemimizi sınava odaklı hale getirmektedir. Sınava odaklılığın etkisi de uzaktan eğitim de temel bir sorun alanı teşkil etmektedir. Bütün bunlar dikkate alındığında uzaktan eğitim ile mevcut içeriğin tam uyumunun sağlanması, etkileşime dayalı kazanımların gerçekleştirilmesi zor görünmektedir. Bu açıdan müfredatın uzaktan eğitime göre yeniden uyarlanması, kazanımların yeniden kurgulanması ihtiyaç olabilir.

ÖĞRENCİ KATILIMI

Uzaktan eğitim de karşılaşılabilecek en temel risklerden birisi de öğrencinin derse aktif katılımı ve motivasyonunun sağlanamamasıdır. Özellikle ilköğretim çağındaki öğrenciler açısından sınıf ortamı ve arkadaşları ile birlikte ders takibinin verdiği motivasyon ve keyif uzaktan eğitimde sağlanamayabilir. Diğer yandan evde yalnız kalan çocukların ders takibinde kayıplar oluşabilir. Çocuklarda yalnızlık hissi doğabilir ve buna bağlı olarak başka öğrenme problemleri ile karşılaşılabilir. Bu nedenle ister senkron ister asenkron olsun uzaktan eğitim de dersler öğrenci motivasyonu ve katılımını sağlayacak bir tasarım sürecinden geçirilerek hazırlanmalıdır.

KAPSAM SORUNU

Uzaktan eğitim de özellikle fırsat adaleti ve eğitime erişim açısından internet erişimi olmayan, olsa bile uzaktan eğitim araçlarını etkin kullanamayan öğrencilerin göz önünde bulundurulması gerekiyor. Dolayısıyla dijital eşitsizlikleri şekillendiren erişim, kullanım ve beceriye dönük farklar azaltılmalı ve eğitime erişim açısından bu etkenlerin üçü de dikkate alınmalıdır.

İşe devam etmekte olan ebeveynlerin çocuklarının eğitim ve bakımında önemli boşlukların doğma riski vardır. Özel gereksinimli, görme ve işitme engelli, göçmen, mevsimlik işçi, Roman ve sosyo ekonomik yoksunluk içinde olan ailelerin çocukları açısından doğabilecek dezavantajlar hesaba katılmalıdır.

Okullar yoksul bölgelerde eğitimin yanı sıra birçok işlevi yerine getirmektedir. Çocuklar için güvenli bir ortam, sosyalleşme alanı ve sağlıklı beslenme gibi yan destekler okullar aracılığıyla sağlanmaktadır. Bu açıdan okulun eğitim dışında ürettiği faydadan mahrum kalmanın oluşturacağı riskler ve travmalar da hesaba katılmalıdır. Öte yandan uzaktan eğitim de ebeveyn desteği ihtiyacı yüz yüze eğitime göre daha da artmış görünmektedir. Ancak birçok aile çocuklarının eğitimine nasıl destek olacağı konusunda yeterli bilgiye sahip değildir.

ÖLÇME DEĞERLENDİRME

Bir başka problem alanı ise ölçme değerlendirme süreçleridir. Uzaktan eğitimin en önemli zorluğu uzaktan olmasıdır. Öğretmenler öğrencilere verdikleri yönlendirmeler ve ödevlerle ilgili geri dönütlerde sorunlar yaşamaktadırlar. Bu da eğitimin niteliğini olumsuz etkileyebilmektedir. Ayrıca, ödev kontrolü, sınav güvenliği, derse katılım gibi hususlar öğretmen kanaatlerini ve verilen notların nesnelliğini tartışmalı hale getirebilmektedir.

Özetle söylemek gerekirse uzaktan eğitim yüz yüze eğitimin bütünüyle alternatifi olarak düşünülmemelidir. Saydığımız riskler hesaba katıldığında uzaktan eğitimin yüz yüze eğitime destek ve bir telafi aracı olarak uygulanması daha rasyonel olacaktır. Ancak geldiğimiz dijital dönüşüm aşaması artık eğitimde de yeni modelleri hem içerik hem ders ortamı, hem de eğitim yöntemleri açısından zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle uzaktan eğitim konusu bütün boyutlarıyla tartışılmalı ve eğitim öğretim süreçlerine doğru bir şekilde adaptasyonuna çalışılmalıdır.

Abone Ol Google News
Meteoroloji uyarıda bulundu: Güneybatı kesimlerinde kuvvetli sağanak bekleniyor
Gündem

Meteoroloji uyarıda bulundu: Güneybatı kesimlerinde kuvvetli sağanak bekleniyor

Meteoroloji, Denizli, Uşak ve Burdur çevreleri ile Aydın ve Muğla'nın iç kesimleri ve Antalya'nın batı iç kesimlerinde yerel olarak kuvvetli sağanak beklendiğini belirterek vatandaşları uyardı. Öğleden sonra gerçekleşeceği tahmin edilen yağışlar nedeniyle meydana gelebilecek ani sel, su baskını, yıldırım, yağış anında kuvvetli rüzgar ve yerel dolu gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması gerekiyor.
Irak'ın kuzeyinde hava harekatı: 2 PKK'lı etkisiz hale getirildi
Gündem

Irak'ın kuzeyinde hava harekatı: 2 PKK'lı etkisiz hale getirildi

Milli Savunma Bakanlığı, Irak'ın kuzeyindeki Zap bölgesinde tespit edilen 2 PKK'lı teröristin hava harekatıyla etkisiz hale getirildiğini duyurdu.
YÖK Pamukkale Üniversitesi Rektörü Bağ hakkında soruşturma açıldığını açıkladı
Gündem

YÖK Pamukkale Üniversitesi Rektörü Bağ hakkında soruşturma açıldığını açıkladı

Pamukkale Üniversitesi Rektörü Bağ hakkında soruşturma açıldı. YÖK'ün kararı duyurduğu açıklamada ayrıca, "Yükseköğretimin teamül ve etik ilkeleri ile bağdaşmayacak nitelikte davranışları ile güvenirliği zedelenen rektör hakkında Yükseköğretim Denetleme Kurulunca soruşturma yapılması uygun bulunmuştur. Yükseköğretim Genel Kurulu 10 Ağustos'ta toplanacak olup rektörün durumu bu toplantıda acil olarak değerlendirilecektir. YÖK olarak, akademik camianın itibarını zedeleyen uygulamalara, tutum ve davranışlara asla müsamaha gösterilmeyeceğini kesin bir dille ve uyarı mahiyetinde ifade ederiz" sözleri yer aldı.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.