Kaş yapayım derken, gözden olmak da var!

Bir toplumun değerler sistemini ayakta tutmak için zaman zaman çeşitli kampanyalar düzenleniyor. Bu kampanyalar vasıtasıyla aynı zamanda toplumsal hayatı birlik ve dirlik içinde tutan manevi dinamikler de canlı tutulmuş oluyor. O kampanyalara konu edilen dinî, tarihî, kültürel, ahlakî çeşitli kavram, hadise ya da şahsiyetler; toplumun farklı kültür ve birikime sahip, farklı hassasiyetleri olan bireylerine aynı anda hitap edebilecek imaj ve sloganlarla hatırlatılmaya çalışılıyor. Bütün bu çalışmalar sözünü ettiğimiz ortak ilke ve değerlerin bizim için taşıdıkları anlam ve önem vurgulanmak suretiyle yapılıyor. Fikir düzeyinde hiçbir itirazda bulanamayacağımız girişimler bunlar. Ancak hepsinin bir zayıf noktası var ki, o noktaya gereken dikkati pek gösteremiyor, madalyonun bu yüzünü pek tartışamıyoruz.

Malum ki bir toplum inandığı, kabullendiği, sahip çıktığı değerler sistemini bugünden yarına oluşturmuyor. Beraberce yaşanan bir tarihi serüvenin içinden damıtılıyor bu değerler. Bir çoğunun kadim dayanakları, kutsal saydığımız kaynakları, referansları var. Birbirini izleyen nesiller bu kayıtlar ve hassasiyetler içinde o toplumun bağlı olduğu değerler sistemini bir gelenek olarak geçmişten bugüne taşıyor. Derin ve sağlam kökleri onları arızi etkilerden, konjonktürel değişikliklerden koruyor.

Bu değerleri canlı tutmak üzere hazırlanan kampanyalar ise reklam ve propaganda mantığının çok uzağında düşünülemeyecek halkla ilişkiler formülasyonlarıyla hazırlanıyor. Bu kaçınılmaz bir şey; çünkü kampanyaları tabiatı gereği kampanyacılar hazırlıyor. Uzun insanlık tarihi içinde geçmişi çok öncelere uzanmayan, dolayısıyla kadim imbiklerden süzülen değerleri tartacak sikletten yoksun bir meslek grubundan sözediyoruz. Reklam, halkla ilişkiler, pazarlama, bilişim, vs... Kadim değerlerin ötelendiği, adeta birer toplumsal süse, aksesuara dönüştürülmek istendiği yeni üretim-tüketim çağının kilit mekanizmaları bunlar... Kendi üretim-tüketim çarklarını döndürecek türden yeni bir değerler sistemi üretmekle görevli beyin-komuta merkezi...

Bu çağın getirdiği imaj ve kavramları pazarlamakta bu kampanyacıların eline kimse su dökemez elbette. Ortak bir mantığın saksısında yetişen farklı renklerde çiçekler onlar. Ancak özüyle, tabiatıyla, kökleriyle bağı zayıflamış ve dikkati sürekli olarak meşgul edilen zamane insanına kadim değerlerinizi hatırlatmak üzere kapılarını çaldığınızda, kampanyacılar işlerini layıkıyla yaptıkları oranda solacaktır sizin nadide çiçeğiniz. Düşünün bir; kadim olanı, varlığını ve zihniyetini genel geçer olana borçlu olana, onun mantığına emanet ediyorsunuz. Onlar için her şey ürün, yani mal! Onu mümkün olan en fazla sayıda tüketiciye satmaya ayarlı bir mantıkla iş görüyorlar. Onlara göre her mala, en pazarlanabilir hali giydirilmelidir. Bu da her halükarda vasata tekabül eder. Vasat, kadim bilginin değil, süfli ilginin hakim olduğu bir yerdir.

Bir toplumun bireyleri insanlıklarını sahip oldukları değerler sistemine uydurdukları ölçüde doğru bir hayat inşa etmiş olurlar. Eğer değerlerinizi zamane cambazlarının eline bırakırsanız; onları orasından burasından kırpar, sonra allayıp pullar, heva ve heveslerinize en uygun oyuncaklar haline getirip elinize tutuştururlar. Sizler değerler sistemizini canlı tuttuğunuz zannıyla mutlu mesut yaşarken, bir bakarsınız o değerlerin kadim cevherini içinde barındıran hafıza silinip gidivermiş!