Ahlakın siyaseti ve siyasetin ahlakı

Ahlak ve siyaset arasındaki ilişki temelde iki şekilde ortaya çıkıyor. Ahlakın siyaseti ve siyasetin ahlakı... Öncelikle şunu belirtmeliyiz ki ahlakın en az görünürlük kazandığı alanların başında da siyaset geliyor. Elbette ahlaktan kast ettiğimiz şey Sokratik gelenek, İslam düşüncesi ve kadim mirastaki (“fıtrat ahlakının” tarih içindeki tezahürleri) iyi ve doğru olanı merkeze alan yaklaşımdır. Erdemli ve saygın olanı ifade edendir. Burada iyi, doğru, saygınlık ve erdem ilkeleri ahlakın özdür. Ahlakın metafiziği de diyebiliriz buna. Yani değişmeyen, öz olan ve evrensel olan özellikleri kast ediyoruz. Bunlara ahlaki varlığın arche'si de diyebiliriz. Müslüman ahlak teorisyenleri ahlakın bu metafiziğiyle hareket ederler her zaman. Kınalızade ve Nasreddin El-Tusi bunun en önemli iki örneği. Aile ahlakı da siyaset ahlakı da ticaret ahlakı da bu metafiziksel prensiplere dayanır. Aile, siyaset, ticaret ve ilim gibi kurumların dayandığı temel iyilik ve erdemlilik ilkesi/idesi “fıtrat” ve vahiy ayetleri ile ortaya konulmaktadır. Bu nedenle bir gayri Müslim siyasetçinin fıtratından gelen ahlaki ide nedeniyle iyi davranışlarıyla karşılaşmamız bizi yadırgamamalıdır.