İnsan onurunun beşpara etmediği günler

“27 Mayıs" darbesi demokrasimizin ilk bid''atıdır. Öyle bir bid''attır ki, 27 Mayıs''tan sonra ülkemiz 12 Mart''ı, 12 Eylül''ü, 28 Şubat''ı ve yanı sıra onlarca darbe girişimi daha yaşadı.

Demokrasimizi bu bid''attan arındıramadığımız sürece bir yanımız karanlıkta kalmaya devam edecek.

Demokrat Partililere reva görülen muameleler hakkında az çok bir bilgiye sahibiz.

Ama darbe yandaşı apoletsiz sivillerin siyasi rakiplerine darbecilerden daha fazla zulmettiklerini hatırlatmak gerekiyor.

Gazeteci Cüneyt Arcayürek 27 Mayıs sonrasında Demokrat Partililere reva görülen muameleleri "insan onurunun beş para etmediği günler" başlığıyla anlatır.

Bu muameleler sivillerin sivillere yaptıkları insanlık dışı muamelelerdir sevgili okurlar..

Darbeciler şunu yaptılar, bunu yaptılar ama peki darbe yandaşı sivillerin yaptıkları unutulabilir mi?

27 Mayıs darbecilerine "Demokrat Partililere idam cezasından dava açmazsanız meşruiyetiniz tartışılır" diyenler de bu tip sivillerdir.

Cüneyt Arcayürek bakın ne diyor:

"27 Mayıs''tan sonra başlayan ihbarlar, intikam kokan girişimler, onurları aşağılatıcı davranışlar öyle bir düzeye ulaşmıştı ki, insanlığın bu denli ucuza satıldığı bir dönemi Türkiye hiçbir zaman yaşamamıştı."

Darbecilerin türettiği yalan haberleri gazeteler hiç olmazsa bir "iddia" şeklinde sunabilirlerdi.

Ama öyle yapmadılar.

Mesela "Milliyet"in birinci sayfasından dehşet verici bir haber şöyledir:

"Buzhanelerden toplu halde cesetler çıktı."

Aslı astarı olmayan bu iddia "gerçekmiş" gibi gazete manşetlerine çıkabilmişti.

Oysa darbecilerden bir albayın uydurduğu yalandan başka bir şey değildi.

Milliyet gibi bir gazete, bu iddiayı, sanki bu cesetleri görmüş gibi haber yapmıştı.

Haberin kaynağı, yazar Alev Alatlı''nın babası Albay Ertuğrul Alatlı''ydı..

Albay Alatlı yıllar sonra gazeteci Recep Bilginer''e şu açıklamayı yapmıştı:

"O günlerin heyecanlı akışı ve karmaşası içinde yaptığım bir açıklamaydı. Toplumu önüne katmış olan bu fırtına demek herkes gibi beni de etkiledi"

Darbe yandaşı gazeteciler Albay Alatlı kadar bile açık yürekli davranmadılar.

Kendi yaptıklarını unutturmak için tevil yoluna saptılar hep.

27 Mayıs''tan birkaç gün sonra "Vatan" gazetesinin manşeti de Milliyet''in manşetinden farklı değildi.

"Sanıkların hunharca planı" manşetiyle verilen haberde Demokratlar Düşük Harbiye öğrencilerini bir meydanda toplatarak kurşuna dizdirmişti.

Cesetler orada kazılan çukurlara atılarak üzerleri örtülmüştü..

Büyük bir yalandı.

Gazeteci Recep Bilginer bu olayın sonrasını şöyle anlatıyor anılarında:

"Nice sonra bu haberin uydurma olduğu, bu haberin devrilen iktidara suç işlemek isnadında bulunulmak için ortaya atıldığı anlaşılıyor, ama gerek Harbiyeli öğrencilerin aileleri arasında, gerekse kamuoyunda nefret duyguları yaşanmış oluyor. Ya bu haberi, dehşet uyandıracak biçimde manşetlerden veren gazete? Haberi veren kaynaklar memnun, belki de bu olayı kasıtlı ortaya atan kimi yöneticilerin eseri bu haber."

Bir başka gazete de devrik Cumhurbaşkanı Celal Bayar''ın İş Bankası''ndaki "yüz üç lira" tutarındaki hesabını "bankada yüz üç milyon lira parası çıktı" diye vermişti.

Cüneyt Arcayürek bu olayla ilgili olarak şunları anlatıyor:

"103 milyonluk servete o kadar inanılmıştı ki , Bayar''ın aylık maaşıyla iktidarda kaldığı on yıl çarpılıyor, matematik olarak bu büyük parayı ancak çalarak elde edilebileceği kanıtlanmak isteniyordu. Sosyal yapının çivisi çıkmıştı. Herkes, bir kişi, bir DP önde gideni hakkında ne buluyor, ne öğreniyorsa yazıyor, bunlar o ihtilal ortamında halkça benimseniyordu."

27 Mayıs sonrasında öyle uydurma haberlere yer verilmiştir ki hakikaten sergiliktir.

Mesela ihtilalin ilk günlerinde tutuklu Maliye Bakanı Hasan Polatkan''ın evinden bir kadının elinde çantayla çıkarken görüldüğü bile yazılabilmişti.

DP''li bakanların evlerindeki normal takılar bile eşi benzeri bulunmayan ve paha biçilemeyen mücevherler bulundu diyerek veriliyordu. Şu sözler de Arcayürek''e aittir:

"Yazılanlara bakılırsa fenersiz yakalanan DP''liler marifetlerinin belgelerini yok etmek için zaman bulamadıklarından ötürü tutuklanması zorunlu olmuştu."

Aslında halk ne olup bittiğini anlıyordu ama zaten bu tür iddialara inanmak isteyenler de fanatik CHP''lilerdi.

Haberlerin gazetecilik ilkelerine uygun şekilde verilmesini isteyen gazeteciler ise ya "kuyruk", ya da "vatan haini" damgası yemekten kurtulamıyorlardı.

Milli Birlik Komitesi''ne şehvetle biat etmişti gazeteler.

Yılmaz Çetiner 27 Mayıs döneminde gazetecilik yapmış bir meslektaşımız.

"Nefes nefese bir ömür" kitabında o da Arcayürek gibi insan onurunun beş para etmediği günlere tanık olmuştur.

Darbeyi takip eden ikinci günün sabahında kendi mahallesinde tanık olduğu bir olayı şöyle anlatıyor:

"Bir adam evinden pijamalarıyla çıkmış, otomobilin içindeki Harp Okulu öğrencilerine yaranmak için bağırıyordu:

''Burada bir Demokrat mebus oturuyor. İşte şu evdekiler de Demokrattır.''

Komşu ihbarları, insanların böyle zamanlarda ne kadar bayağılaşacağının tipik örneğini veriyordu. Sonradan öğrendik ki , bu tür olaylar yurdun pek çok köşesinde görülmüş. İnsanlar, insanlığa sığmayacak ihbarlarla hem yöneticileri müşkil durumda bırakmışlar, hem de hemşehrilerine, komşularına ihanet etmişler."

İhbarlar herkesin gözünü öyle korkutmuştu ki bir terör havası esiyordu.

Darbeci generallerden Cemal Madanoğlu halkı teskin etmek için gazetelere TSK''nın "tarafsız" olduğuna ilişkin bir demeç bile vermişti.

Peki demeç sonuç vermiş miydi onu da Yılmaz Çetiner''den dinleyelim:

"Bu sözler Demokratların endişelerini kısmen gidermişti; ama CHP''nin bazı militan milletvekilleri tam aksi gösterilerle, kardeşi kardeşe düşürmenin öncülüğünü yapıyorlardı. Tabii İstanbul''dan Prof. Sıddık Sami Onar ve CHP eğilimli bazı profesörler fetva vererek bunun bir ihtilal olduğunu ve bu ihtilalin sonuçları itibariyle , iktidar olan DP aleyhine yapıldığını bildirmişlerdi kamuoyuna. Yani askerin üzerinde böyle bir ulema baskısı vardı."

27 Mayıs''ı takip eden aylar ülke inanılmaz bir ihbar furyasına sahne olmuştu.

Hep "Sultan Abdülhamit devri" jurnal devri olarak anlatılır ya..

Gazeteci Yılmaz Çetiner''e göre 27 Mayıs sonrasında yapılan jurnaller Abdulhamit devrinde bile yapılmamıştı.

Bakın ne diyor Çetiner:

"Kim kimi sevmiyorsa, ipe sapa gelmez, hayal ürünü birtakım suçlamalarla jurnalliyordu. Ne yazık ki bunların bir kısmı basında yer alıyor, büyük bir kısmı da resmi makamları meşgul ediyordu. Başı belaya girenlerin, aylarca tutuklu kalanların sayısı hiç de az değildi."

Soruşturma konusu olan uydurma haberlerden biri de Murat Belge''nin babası Burhan Belge hakkındaydı.

Bu habere göre Demokratlara yakın bir isim olan yazar Burhan Belge evinde yaptığı toplantılarda "Kars ve Ardahan''ı Ruslara verelim" demişti.

Belge bunun için el altından Rus elçisiyle görüşüyormuş..

Yılmaz Çetiner de Belge''nin evine uğrayanlar arasında olduğundan darbeciler onu da sorgulamışlardı..

Komik bir iddia ama, 27 Mayıs sonrasında bunun gibi nice olaylar yaşanmıştı.

Sadece insanlık onuru değil gazetecilik onuru da yerlerde sürünüyordu..

Öyle ki bir albay, "Hürriyet"in eski Ankara temcilsisi Emin Karakuş''a Meclis''te okkalı bir tokat aşketmişti de gazeteler bu haberi görmezden gelmişlerdi.

Şimdi de gazeteci Recep Bilginer''in "Üç İktidar, Üç hayal kırıklığı" kitabında anlatıklarına bakalım..

28 Mayıs sabahı Bilginer istanbul''da "gazeteciler sitesi"nde oturan Yakup Kadri Karaosmanoğlu''nun evindedir.

Radyoda tutuklanan demokratların isimleri okunmaktadır.

Yakup Kadri''nin eşi Leman Hanım "iyi oldu, bunu hak ettiler" der.

O sıra radyo Burhan Belge''nin yakalandığını bildirir.

Leman Hanım birdenbire ayağa kalkarak "rezalet bu" diye bağırır.

Burhan Belge, Leman Hanım''ın ağabeyidir.

Bilginer''in dediği gibi kimi hınç alıyor, kimi de geçmişte Menderes''le yakın ilişkilerinin de hesabı sorulur endişesiyle , dostluklarını unutturacak düşmanca tutumlara yöneliyordu.

Adnan Menderes''in evinden çıkmayan gazete patronları ve yazarları 27 Mayıs''tan itibaren darbe yandaşı oluvermişlerdi.

Gerçi diğer darbelerde de durum farklı değildir.

Demokrasiyi içine sindirememiş bir basının demokrasi savaşımında doğru yerde durması mümkün mü?

27 Mayıs darbesinin başı Cemal Gürsel Paşa, İstanbul''da Gazeteciler Cemiyeti''ni ziyaret ettiğinde büyük bir sevgi gösterisiyle karşılayanlarda gazeteciler idi.

Başkan Burhan Felek ve yönetim kurulu üyeleri Gürsel Paşa''yı tam tekmil dış kapının önünde karşılamışlardı.

İçerde de ilginç konuşmalar yapılmıştı.

Hastalığından şikayet eden Gürsel Paşa"ya "Paşam siz bize lazımsınız" diyerek iltifat ediyordu Felek.

Elini Burhan Felek''in elinin üstüne koyan Gürsel Paşa, "Yapma be Felek, düşüklere(Demokratlar" de böyle söylemiyorlar mıydı?" demişti.

Paşa doğru söylüyordu, ama şimdi zaman darbecilere iltifat zamanıydı.

Aynı Burhan Felek, 12 Eylül 1980 darbesini gerçekleştiren General Kenan Evren de İstanbul Gazeteciler Cemiyeti''ni ziyaret ettiğinde de, Paşa''nın elini öpmüştü.

Felek, General Evren''den daha yaşlıydı.

Felek kendisini "Devlet başkanı Kenan Evren''in değil, devletin elini öptüm" diyerek savunmuştu.

27 Mayıs''tan birkaç ay sonra "Gazeteciler Kongresi" toplanmıştı.

Toplantıda gazeteci kökenli Demokrat Partili milletvekillerinin Gazeteciler Cemiyeti''nden çıkarılmaları da teklif edilmişti.

İhraç edilmesi istenilen gazeteciler arasında şair Faruk Nafiz Çamlıbel, Mehmet Faruk Gürtunca, Bahadır dülger, Mithat Perin ve Füruzan Tekin vardı.

Tek suçları DP''den milletvekili seçilmekti bu tutuklu gazetecilerin.

Utanç verici bu teklif uzun uzun tartışılmış, ancak karara dönüşmesinden vazgeçilmişti.

Ve daha yüzlerce, binlerce onursuzluk örneği..

27 Mayıs sonrasındaki gazete manşetleriyle 28 Şubat sürecindeki medyanın manşetlerini karşılaştırın.

Ne kadar da birbirine benziyor..

Gazetecinin gazeteciyi yediği günlerdir 27 Mayıs sonrası..Demokrat Parti yanlısı oldukları iddiasıyla Gazeteciler Cemiyeti''nden ihraç edilenler arasında Yılmaz Çetiner de vardır.

Çetiner, "Hayat" dergisinin Ankara temsilcisidir ama 27 Mayıs''tan sonraki nüshalarda ismi de künyeden çıkarılır.

27 Mayıs''tan sonra bir Kurucu Meclis teşkil edilmişti.

Gazeteciler darbecilerin meclisine girebilmek için birbirleriyle yarışıyorlardı.

Kim en sıkı darbe yandaşıydı, herkes birbirine bunu kanıtlamaya çalışıyordu.

Çetiner''in anlattığına göre kendisiyle birlikte, DP yanlısı gazetelerde çalışan yedi sekiz kadar gazeteci savunma bile yapamadan gazeteciler cemiyetinden ihraç edilmişlerdi.

Oysa Çetiner daha birkaç önce aynı cemiyetin başkanlığını ve ikinci başkanlığını yapmış bir gazeteciydi.

Aynı cemiyetin CHP''li bilinen kimi üyeleri ise darbecilerin Kurucu Meclis''ine girmeyi içlerine sindirebilmişlerdi.

Kurucu Meclise giren gazeteciler arasında Oktay Ekşi, Altan Öymen, Ali İhsan Göğüş ve İlhami Soysal gibi meşhur isimler de yer alıyordu.

Ali İhsan Göğüş olayı "Bu Mecliste görev yapmak gurur vericiydi" diye anlatır anılarında.

Ya şimdi halkın seçtiği Meclis''in anayasa yapamayacağını söyleyenlere ne diyelim?

Hep gazetecilerin darbe dönemlerindeki kusurlarından bahsettik ama en az onlar kadar, CHP''lilerin de 27 Mayıs''tan kötü bir karneyle çıktıklarını vurgulamak zorundayım. Çünkü Darbecilerin Kurucu Meclisi adeta bir "CHP Meclisi" gibiydi.

Gazeteci Cüneyt Arcayürek''in deyimiyle "İhtilalin sivil kadrosu CHP" ile, "CHP''nin asker kadrosu" arasındaki koşutluktan doğan sonuç ülkeyi uzun yıllar tarifsiz kederlerin içine sürüklemişti.

Öyle ki 1960 Kurucu CHP egemen olmuştu.

Bu Meclise ''tek parti meclisi'' gözüyle bakılabilirdi.

Yine Arcayürek''in deyimiyle "27 Mayıs bir ölçüde CHP''nin çocuğu idi". İhtilali yapanların bir yandan İsmet Paşa''yla, CHP''nin ürettiği fikirlerle beslendikleri, öte yandan CHP''nin ihtilali hazırlayan ortamından yararlandıkları kuşkusuzdu.

Şimdiki CHP, elli yıl önce başlatılmış bir bid''atın günahını hala sırtında taşıyor. Kanımca ilkin bu geçmişin günahından sıyrılması gerekiyor.

Gerçek değişim böyle başlar.