Seçimlerin anlamı

Memlekete, millete hayırlar getirsin, demokrasi tarihimizin yerel yönetimler açısından en ilginç seçimlerinden birini yaptık. Pek çok etkenin rol oynadığı seçimler ziyadesiyle gerilimli geçti. "30 Mart" kimine göre "referandum", kimine göre "güven oylaması", kimine göre "ittifak ve koalisyon denemeleri", kimine göre "etnik" gösterge, kimine göre ise bir "güç gösterisi" idi. Bu seçimlerde kimse adayların kente ilişkin projeleriyle, vaatleriyle ve kişisel profilleriyle pek ilgilenmedi. "AK Parti" açısından meseleye bakacak olursak, seçmen daha önce yapılan hizmetleri yeterli gördü ve mevcut durumu değiştirmek ihtiyacı hissetmedi. Bu bağlamda "muhafazakar" davranan seçmen kent yönetimlerindeki "şüpheli" bir değişime hazır olmadığını gösterdi. Seçmen "değişim" ile daha fazla kazanım sağlayacağına inanmadı. Kaybedenler bu psikolojiyi dikkatlice masaya yatırmalılar. Genel seçimlerde de bu duygu (güven) önplanda olacak. Zira "Güven (ve güvensizlik)" seçimlerin ana karakteridir. Ankara"da Mansur Yavaş kişisel olarak seçmen nezdinde belli bir güven duygusu uyandırdığı için yarışı kıl payı kaybetti. "AK Parti" mesela, İzmir ve Eskişehirde kişisel olarak güven veren ve hizmet getireceğine inanılan adaylar sayesinde oylarını artırdı.

Bu seçimlerde ilginç bulduğum bir başka gelişme ise -daha önce hiç tanık olmadığım ölçülerde- muhtar adaylarının adeta görücüye çıkmalarıydı. Belki de yerel seçimlerin dinamiği en fazla "muhtarlık" seçimlerinde işledi. Oysa yerel seçimlerde muhtarlık en alt sırada yer alıyor. Daha önceki seçimlerde muhtar adaylarına oy verilen binaların kapılarında rastlıyor idik. Şimdiki seçimlerde ise adaylar önceden hummalı bir faaliyet içerisine girdiler. Muhtarlar bir parti amblemi altında seçime girmedikleri için bilhassa büyükşehir mahallelerinde kendilerini daha fazla göstermeye çalıştılar. Hazırladıkları broşülerle adeta belediye başkanlığı yapacakmışçasına vaatlerini sıraladılar. Eskiden mahallelerde muhtar adayları herkes tarafından tanınır, bilinirdi. Büyükşehir mahallelerinde bu durum çoktan değişti. Öyle mahalleler var ki Anadolu"nun küçük ölçekli ilçelerine eş değerde nüfusa sahipler. Genç, eğitimli, meslek sahibi muhtar adaylarının sayısının bu seçimlerde daha fazla öne çıktığını da belirtmeliyim. Bu gelişmeyi yerel demokrasi açısından önemli buluyorum. Öte yandan mahallelerde muhtar adaylarının sayısı da önceki seçimlere göre arttı. Partiler muhtar adayı gösteremedikleri için kişilerde müstakil olarak mindere çıkma yönünde özgüven duygusu gelişti. Söylemeden geçemeyeceğim, bu seçimlerde İstanbul Fatih"te evimizin kapısını çalanlar sadece muhtar adayları ve "Saadet Parti"li ablalar oldu.

"Sandık" demokrasilerin olmazsa olmazı. Her tıkanıklık eninde sonunda sandık ile aşılıyor. Her partinin bu seçimden çıkaracağı dersler, öğütler, tavsiyeler var. Seçimlerde pek çok etken rol oynadığına göre her parti bu etkenlerin doğasına uygun olarak kendisini gözden geçirecektir. Türkiye"nin geleceğini tayin etmek açısından bu seçimlerin anlamının anlamını kavramak anahtar bir rol oynayacaktır. Seçmenler özel ve genel gerekçeleri çerçevesinde oylarını kullanarak tercihlerini belirttiler. Seçmen tercihlerini değiştirmek isteyenler nerelerde hata yaptıklarını doğru biçimde saptamalılar. Bu seçimlerde pek çok etken rol oynamış olsa bile "asıl etken"in, diğer etkenleri etkileyen "temel etken"in, yenilgiyi veya mağlubiyeti getiren "başat etken"in tespit edilmesi gelecek seçimlerin kaderini tayin edecek.