Doğulu belediyeler ve HADEP"in geleceği

Abdullah Öcalan''ın idam kararı, PKK''nın silâh bırakarak Kuzey Irak''a geçiş denemeleri, örgüt içi ihtilâflar ve İran-Türkiye arasında yapılan Kuzey-Irak müzakereleri derken; şimdi de gündemimize HADEP ve Güney Doğulu belediyeler meselesi girdi. Diyarbakır, Siirt, Batman, Van, Ağrı, Bingöl belediye başkanları, Cumhurbaşkanı Demirel''i ziyaret etti biliyorsunuz.

Diyarbakır Belediye Başkanı Feridun Çelik hakkında, seçimlerin hemen akabinde birşeyler yazmak istemiş; fakat gündemin yoğunluğu nedeniyle buna fırsat bulamamıştık. Yazının konusu, HADEP''in mahallî seçimlerde kaydettiği başarıya ilişkindi. Ayrıca Feridun Çelik''le muhtelif gazetelerde yapılan röportajlar da dikkatimizi çekmişti. Son derece sâkin, olgun ve taşıdığı sorumluluğun şuurunda açıklamalardı bunlar. Fakat Merve Kavakcı, koalisyon müzakereleri, güvenoylaması, bakanlık dağılımı vs. dolayısıyla, bu yazıyı kaleme almaya fırsat bulamamıştık.

İçlerinde Sayın Çelik''in de bulunduğu HADEP''li belediye başkanlarının Cumhurbaşkanı''nı ziyaretleri, bu yazı için iyi bir fırsat teşkil etti.

Yalnız burada, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Feridun Çelik''e karşı, bizatihi belediye başkanı olduğu şehirde, nâhoş bazı protokol muameleleri yapıldığını işitiyoruz ki, bunlar asla tasvip edilemez. Bu şehirde, bir önceki başarılı başkanın ardından gelen Çelik''in taşıdığı yükün paylaşılması ve elinden tutulması en hâlisâne dileklerimiz arasındadır.

Şimdi bütün bunlar bir tarafa!..

Önümüzdeki 2-8 Eylül tarihleri arasında, HADEP''in genel kongresinin yapılacağını öğreniyoruz ki, asıl önemli olan burası. Parti Genel Başkanı Bozlak''ın ceza alması ve silâhlı PKK güçlerinin strateji değişikliği, HADEP kongresini ister istemez önemli kılıyor. Nitekim Kemal Burkay''ın Viyana''dan yaptığı bir açıklamada da, PKK''nın silâh bırakmasındaki isabete değinilerek, "Yıllar önce PKK''nın silâhlı mücadelesinin başarı şansı olmadığını, bunun bir macera olduğunu savunmuştuk" deniliyor.

İşte bu aşamada, dünkü Yeni Şafak''ta yer alan Mucip Deniz''in HADEP''e ilişkin haberi, daha bir önem kazanıyor. Mucip Deniz''in, HADEP yetkililerini kaynak olarak gösterdiği habere göre, bu parti önümüzdeki eylül kongresinde ciddi bir dönüşüm ihtiyacı ile karşı karşıyadır: "Kemalizm''in çağdaş ve modern yanlarından da istifade eden "sosyal demokrat" bir parti!.. Acaba bu mümkün mü?

Bize göre mümkün!.. Fakat HADEP''in daha önceki aşırı kadro infiratçılığı ve marjinal kaçan bölgesel karakteri buna mâni olabilir. Arkasında bırakacağı kötü bazı hatıralar da bu dönüşüme fırsat tanımayabilir. Fakat biz, Doğu ve Güneydoğulu belediye başkanlarının daha seçimler sırasında ve sonrasında yaptığı bazı açıklamaları hatırladıkça, bu niyetin ciddiliğine de inanmak istiyoruz.

Buradaki temel sorun, evvel emirde HADEP''in doğrudan bir bölge partisi mi, yoksa Türkiye partisi mi olacağına oturup bir karar vermesidir. Bilindiği gibi sırf köy boşaltmaları dolayısıyla değil; işsizlik, ticaret, memuriyet, güvenli yaşama ihtiyacı ve anarşi, muhtelif sebeplere bağlı iç göçler nedeniyle, Türkiye''nin hemen her bölgesinde Doğulu Kürt nüfus öbekleri oluştu. Yani HADEP ne taban, ne de örgüt sıkıntısı çekmez. Fakat sırf bu realiteye göre hareket, HADEP''in gelecekteki en büyük handikapını da teşkil edebilir.

Türkiye''deki Alevi nüfus varlığı üzerine politika inşa etmeye kalkışan eski Birlik Partisi, geçmişte bu denemenin en somut örneğidir. Aynı şekilde CHP''nin yaşadığı temel çelişki de burada aranmalıdır. Bu tür denemeler, yazıktır ki Türkiye''de, hiçbir zaman umulan neticeyi vermemektedir. Tasavvufi cemaatlerle, Kürt-Türk yaygın evlilik denemeleriyle, Batı''da Kürt iş adamlarının açtığı işyerlerinin müşteri ihtiyaçları dolayısıyla, gene bu çevrelerin hükümetlerle yakın diyalog zaruretleriyle; Kürt nüfusun oylarını ortak tek bir partide toplamak mümkün olamamaktadır.Dolayısıyla HADEP''in kendisini, sırf bir Bölge/Kürt partisi olarak değil de, ürkiye partisi olarak dizayn edebilmesi gerekir. İşte önümüzdeki kongre ve kongrenin üreteceği temsilciler dengesi, her bakımdan önemli hale gelmektedir.

HADEP''in önümüzdeki sonbaharını, bu bakımdan izlenmeye değer buluyoruz. Bir de HADEP''e tavsiyemiz bulunacak: Sonbaharda TBMM gündemine inecek olan Mahalli İdareler Yasası''nın iyi takip edilmesi!..