Zıtların ittifakı: Türkiye"nin durumu

Su anda, bir yandan Kıbrıs müzakereleri devam ederken, bir yandan da Türkiye''nin AB adaylığı için yoğun çalışmalar yapılıyor. Yunanistan dışında, adaylığımızın kabulüne karşı çıkan bir ülke hemen hemen kalmamış vaziyette.

Bu noktada hem Türkiye''nin, hem Yunanistan''ın durumu son derece nazik. Şöyle ki:

Yunanistan Türkiye''nin adaylığını kabul etse bir türlü, etmese bir türlü. Kabul etse, Kıbrıs ve Yunanistan-Türkiye arasındaki kriz hususunda bütün ağırlığını kaybedecek, kendi iç kamuoyundan tarihî tezlerini masa başında yitiren bir ülke konumuna düşecek. Kabul etmese, o da Yunanistan açısından son derece riskli. Bir yandan ABD, öbür yandan AB nezdinde itibar erozyonuna uğrayacak. Yani neresinden bakarsanız bakın, Yunanistan''ın işi son derece zor görünüyor.

Ya Türkiye''nin durumu?

Görüldüğü kadarıyla, Türkiye için bu derece riskli bir durum yok. Zaten Türkiye, görünür şekilde şartlı üyeliğe hayır diyor. Meselâ Kıbrıs bunlardan biri!.. Yunanistan-Türkiye sorunlarının uluslararası mahkemeye sevki ise hayli muğlak. Ama herşeye rağmen Türkiye''nin, AB ülkeleri nezdinde, müşkil-pesent bir tutum takındığını anlamak gene de zor değil.

Çok sık tekrar ettiğimiz gibi, Türkiye''nin Suriye ve APO meselesinde kazandığı başarının bunda büyük bir rolü bulunuyor. Bu başarı; hem ABD''nin, hem Avrupa Birliği ülkelerinin Türkiye''ye bakışını kökten değiştirdi. Türkiye''nin bölünerek AB''a alınmasından yana olan Almanya bir tarafa, yeni Avrasya politikalarında duyduğu ihtiyaçların şuurunda olan ABD de, Türkiye''ye ilişkin politikalarını bütünüyle revizyondan geçirmiş vaziyette.

1990 ortalarından beri Türkiye''ye silâh ambargosu uygulayan ABD ve Almanya''nın şu haline bakın siz!..

Bu bakımdan her iki ülke de, Türkiye''nin AB''a girmesi noktasında yepyeni bir tutum içinde anlayacağınız. Dolayısıyla Yunanistan''ın sıkıntısı, aşağı tükürsen sakal, yukarı tükürsen bıyık atasözü ile izah edilebilir. Buna rağmen Türkiye, gerek Kıbrıs, gerek ikili ilişkilerde bazı tavizler verse, ABD ve Almanya buna hayır demiyecek ve çok sevinecekler. Fakat Türkiye şartları iyi okuduğu için, alttan alan bir görüntüye asla fırsat tanımıyor.

Peki bu durumu nasıl izah etmek gerekiyor?

Evvel emirde ABD; yakın müttefiki Türkiye''yi AB''a sokarak AB içindeki ağırlığını arttırmak istiyor. Yeni Avrupa ordusuna Türkiye''yi bunun için sokmak istiyor. Bu ordu teşekkül ettiği zaman, NATO''ya ihtiyaç kalmayabilecek. ABD''nin Avrupa üzerindeki ağırlığı bütün bütün tehlikeye düşebilecek. İşte bu şartlarda ABD, İngiltere''nin yanısıra Türkiye''nin de, kendisi ile beraber hareket edeceği düşüncesi ile, hem AB''a hem yeni Avrupa gücüne Türkiye''nin alınması noktasında son derece ısrarlı tutumlar takınıyor.

Almanya ve Fransa ise; ABD''nin bu aşırı ısrarından son derece rahatsız. Neredeyse bu ısrar, acaba Türkiye, Avrupa içinde ABD''nin "Truva Atı" rolünü mü oynayacak kuşkularına kadar uzanıyor. Tedirginlik buradan doğuyor.

Öbür yanda ise, Türkiye büyük bir pazar. Rusya''dan sonra geliyor, fakat asıl önemlisi, daha başka: Türkiye''nin AB dışında kalması, işte görünüyor ki bu ülkeyi, ABD ve İsrail''in kucağına itmekten başka bir sonuç doğurmadı. Acaba Türkiye AB''a dahil edilirse, üzerindeki ABD tesiri azaltılmış olmaz mı? Ne dersiniz? Almanya ve Fransa''nın ulaştığı sonuç burada saklı. Türkiye''yi ABD-İsrail ekseninin dışına çıkarmanın başka bir yolu kalmamış durumda. Almanya''nın, Türkiye''ye uyguladığı silâh ambargosunu kaldırmaya hazırlanmasının sebebi de gene burada aranmalıdır. Bin Leopar (1000) tankının müşterek üretimi teklifine, Almanya''nın kapı araladığını bunun için önemsemek gerekiyor.

Peki sonuç ne olur? Kimse kaygılanmasın, bâriz bir hata yapılmazsa son derece hayırlı olur. Türkiye AB''a bu yıl olmazsa gelecek yıl aday olur, üzerindeki ABD baskısı kademe kademe azalışlar kaydeder. Ama bütünüyle de eksen değiştirmez Türkiye. Her nimete ve imkâna eşit mesafede durur Türkiye. Anlaşıldığı kadarıyla Türkiye, bu işin sırrını yakalamış vaziyette.

Adaylığın kabulü gerçekleşirse, sırada Kıbrıs ve Irak sorununun sona erdirilmesi var. Türkiye bu iki sorunda ısrarlara başlar, ve olumlu sonuca ulaşır.

ABD''nin Avrasya tezlerine soyunmak için Türkiye arka bahçesindeki sorunların hallini şart olarak ileri sürer. Ancak ondan sonra!..