İstanbul"un matematiği

Avukat tutabilirsin... Konuşmayabilirsin. Konuştuğun her şey aleyhine delil olarak kullanılabilir...

Böyle bir ortamı yaşıyor Türkiye... Sineğin kanadından yağ çıkarılabildiği gibi, her sözcükten oy çıkarılmaya çalışılan bir ortam... Ne de olsa bir oy bir oy...

-Sen de haklısın, dediğinizde, rakip partiden fırçayı yiyorsunuz.

-Ona nasıl hak verebilirsin? Bu, genel oyu şöyle etkilemez mi? Bu defa ona da;

-Sen de haklısın, deyip geçiyorsunuz... Kimsenin kimseye hak vermeye yanaşmadığı, "kıran kırana" bir süreç...

Bu sürecin farkında olarak, "haklı" bir yazı daha yazmak istiyorum.

İstanbul için...

Pazartesi akşamı, STV''de, Haber Kritik''te ANAP adayı Ali Talip Özdemir vardı. Kanal 7''de, Haber Saati''nde ise Ahmet Hakan''ın konuğu DYP adayı Yalçın Özer idi...

Ali Talip Özdemir, Akit''te çıkan "Ali Talip Lionsçu" başlığına üzülmüştü. O başlığın, afiş olarak çoğaltılıp dağıtılmasına da üzülmüştü. Ondan dert yanıyordu. FP Adayı Ali Müfit Gürtuna''dan söz ederken, isim vermeden "kardeşimiz" ifadesini kullanıyordu. Kendisiyle yaptığım görüşmede bana da bu üzüntülerinden söz etti ve "Özal''ın durduğu yerde durmaya çalıştığını" söyledi. Anladığım, Özal dönemi ANAP''ından yola çıkmak istiyor, ama "seçimi ancak ben kazanabilirim" teması ile FP karşısında yer alan oyları da toplamayı amaçlıyordu. İtina ettiği konu, ANAP''ın bir süredir ihmal ettiği "muhafazakâr-milliyetçi" oyları rencide etmemekti. O muhite sıcak mesajlar vermeye çalışıyor, "gönül adamı-adaletli" kavramlarıyla bir nabzı tutmaya çalışıyordu. ANAP yönetimi de onu, bu "orta yerde"ki konumu sebebiyle tercih etmiş olmalıydı. Muhafazakâr camiaya daha yakın, ama her çevreyle ilişki kurabilen bir kişilik... Şimdilerde CHP''yi barajdan kurtarmak, bunun için de İstanbul''dan CHP''ye oy akıtmak isteyen sol çevrelerde Ali Talip Özdemir''in ANAP''ın muhafazakâr kanadından olduğu temasının işlenmesi sebepsiz değildi.

ANAP''ın, önceleri Ali Talip''e alternatif olarak düşündüğü Sadettin Tantan da, aşağı yukarı böyle bir imaja sahipti. Demek ki, ANAP İstanbul için aday düşündüğünde kişiliğinin dörtte üçü "muhafazakâr-milliyetçi" zemine oturan birisini tercih ediyordu.

Ve o aday, Fazilet adayına "kardeşimiz" diye yaklaşıyordu.

Yalçın Özer''in Kanal 7''deki sohbette, FP''ye karşı duruşu daha sıcaktı. Ahmet Hakan, seçimlerdeki durumunu sorduğunda Yalçın Özer, "Ben FP''yi rakip bir parti olarak görmüyorum" diye başladı sözlerine, FP tabanı ile aynı iklimi soluduklarını vurguladı.

Bunlar ilginç yaklaşımlar...

Bunlar, İstanbul''un nabzını veren yaklaşımlar...

MHP''nin oy tabanı, BBP''nin oy tabanı, MP''nin, DP''nin, YDP''nin oy tabanları...

Akraba tabanlar bunlar...

Ali Müfit Gürtuna, ANAP''ta politikaya başlamıştı. Merhum Özal''ın MSP''de başladığı gibi... Cemil Çiçek MSP''li, ANAP''lı ve nihayet Fazilet''liydi... Melih Gökçek ANAP''lı, Refahlı, Fazilet''liydi... (Böyle daha pek çok isim sayılabilir.) Akraba alanlar arasında aşılmaz duvarlar yoktu, belki sun''i parti disiplinleri vardı...

Ali Müfit Gürtuna''yı Tayyip Bey''le ilk biz tanıştırmıştık... Üç arkadaş... O zamandan bu güne, iki genç adam, kardeşçe bir ilişki içinde hizmet ettiler İstanbul''a... Ali Müfit Gürtuna, hiç de yabancılık çekmedi Refah-Fazilet camiasında... Ben biliyorum ki, ANAP''tayken de misyonu aynıydı... Tıpkı Melih Gökçek''in yerini yabancılamaması gibi o da, yabancılamadı bu misyon içinde...

Bu tablodan çıkan nedir?

İstanbul aslında, bir çok parti arasında parçalanmış olsa da, aynı iklimi soluyan önemli bir akraba oylar çoğunluğunu taşıyor bağrında... Bu akraba oy çoğunluğunun karakteri göreceli bir tanımlama da olsa, "muhafazakâr-milliyetçi" eksende oluşmuştur.

Zaman içinde ANAP''ı dönüştüren süreç, bu akraba iklimden, bu partiyi koparıp, oyları bir başka hesapta toplamayı ve bir başka sonuç çıkarmayı öngörmektedir.

Şimdi deniyor ki "Kafanızda iki turluyu yapın, oyunuzu öyle atın..."

Bu hesabı yapanlar zannediyor ki, diyelim bir ANAP''lı seçmen, kafasında "iki turlu" değerlendirmesi yaparsa, "FP korkusu" ile gidip oyunu DSP''ye veya CHP''ye atabilir! Böylece DSP veya CHP adayı ipi göğüsleyebilir. Ne garip ki genelde hesap hep ANAP''lı oyların DSP veya CHP''ye gidebileceği tarzında yapılıyor, meselâ bir kere de ben, CHP''li veya DSP''li oyların ANAP''a akacağı şeklinde bir yoruma rastlamadım.

Aslında ANAP yönetiminin bile bu hesabı tutmadığı açık bir husus. Eğer öyle olsaydı ANAP, Tantan''ı veya Ali Talip Özdemir gibi, kalabildiği ölçüde, "ANAP''ın muhafazakâr boyutu"na yakın birisini değil, "sol-kemalist" kesimlere daha yakın birini aday seçerdi.

Soru şu:

ANAP seçmeni, kafasında iki turlu değerlendirmesi yaptığında Adnan Polat''ı mı tercih eder, yoksa Ali Müfit Gürtuna''yı mı?

Aynı soruyu Ankara için sorduğumuzda Ankara''lı ANAP''lı seçmen, bir tercih yaparsa geçmişte çok derin bağları bulunan Melih Gökçek''i mi tercih eder yoksa Karayalçın veya Taşdelen''i mi? Sorun bakalım ANAP adayı Vahit Erdem''e? Sorun bakalım Ali Talip Özdemir, Yalçın Özer veya Ali Müfit Gürtuna''ya, sade bir seçmen olarak, CHP''li bir adayla ANAP''lı, DYP''li, FP''li aday arasında kalsalar öncelikle hangisini tercih ederlerdi?

Bazı kesimleri çok derinden etkileyen 28 Şubat mantığı, ne yazık ki, Türkiye''nin seçmen profili üzerine hiç de sağlıklı hesaplar yapmıyor.

İstanbul''un seçmen matematiği, otomatikman muhafazakâr-milliyetçi bir çizgiye, bir kişiliğe başkanlık yolu açar... Ali Müfit mi desem?